REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy rozwiedziony rodzic ma prawo do urlopu wychowawczego

Bernadeta Gajek

REKLAMA

Korzystanie z uprawnień pracowniczych związanych z rodzicielstwem kształtuje się różnie w zależności od tego, czy sąd, orzekając wyrok rozwodowy, przyznał prawo do opieki nad dzieckiem obojgu czy jednemu z rodziców.

Przepisy Kodeksu pracy gwarantują wiele uprawnień pracownikom łączącym pracę zawodową ze sprawowaniem opieki nad dziećmi. Mogą być one realizowane przez pozostające w zatrudnieniu zarówno matki, jak i ojców. Korzystanie z uprawnień pracowniczych związanych z rodzicielstwem ulega zmianie w przypadku rozwiązania przez sąd małżeństwa rodziców na podstawie orzeczenia o rozwodzie.

REKLAMA

Autopromocja

Jeśli w wyroku rozwodowym sąd przyzna władzę rodzicielską obojgu rodzicom, wszelkie uprawnienia pracownicze związane z opieką nad małoletnim dzieckiem przysługują tylko i wyłącznie temu z rodziców posiadającemu władzę rodzicielską, które, z wyłączeniem drugiego z nich, faktycznie, osobiście i bezpośrednio wykonuje tę władzę.

Wpływ wyroku rozwodowego na wykonywanie władzy rodzicielskiej

W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków. Uwzględnia się przy tym porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Może też pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom na ich zgodny wniosek, jeżeli przedstawili porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej (art. 58 § 1 i 1a k.r.o.).

Zbieg tytułów do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym >>

W przypadku pozbawienia władzy rodzicielskiej, jej zawieszenia lub ograniczenia wykonywania w stosunku do jednego z rodziców całość władzy rodzicielskiej przysługuje drugiemu z nich i jest przez niego wykonywana. W takiej sytuacji wszelkie uprawnienia związane z rodzicielstwem przysługują tylko i wyłącznie temu z rodziców, który nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej lub któremu nie została ona zawieszona albo ograniczona oraz który władzę rodzicielską faktycznie sprawuje.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Inaczej jest w przypadku pozostawienia na mocy wyroku rozwodowego władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, stosownie do porozumienia byłych małżonków.

Pozostawienie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, z ustaleniem zakresu jej wykonywania, może być wykonywane w obszarze uprawnień pracowniczych, takich jak:

  • urlop macierzyński. Niezależnie od treści wyroku rozwodowego w zakresie wykonywania władzy rodzicielskiej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, ustanowionego w celu zapewnienia regeneracji sił kobiety po przebytym porodzie oraz do sprawowania opieki nad nowonarodzonym dzieckiem, musi być wykorzystane przez pracownicę (art. 180 § 5 k.p.). Dopiero w przypadku rezygnacji z pozostałej części urlopu macierzyńskiego przez pracownicę jego niewykorzystaną część może wykorzystać pracownik–ojciec wychowujący dziecko.

WAŻNE!

Warunkiem skorzystania z urlopu nie jest jednak samo posiadanie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, lecz faktyczne wychowywanie dziecka przez ojca pozostającego we wspólnocie rodzinnej, domowej.


Nie spełnia zatem ww. warunku ojciec dziecka pozbawiony całkowicie władzy rodzicielskiej albo którego władza rodzicielska została zawieszona lub ograniczona. Z urlopu macierzyńskiego może skorzystać jedynie ojciec, który ma faktyczną możliwość sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem oraz wykonuje władzę rodzicielską w sposób autentyczny i rzeczywisty.

  • urlop ojcowski. Począwszy od 1 stycznia 2010 r. pracownik–ojciec wychowujący dziecko ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze 1 tygodnia (w 2010 i 2011 r.), nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. Gdy nastąpi rozwód z matką dziecka, może on skorzystać z tego uprawnienia tylko w przypadku pozostawienia mu władzy rodzicielskiej z równoczesnym powierzeniem faktycznego jej wykonywania nad nowo narodzonym dzieckiem.
  • urlop wychowawczy. Jego istotą jest sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem w pierwszych latach jego życia. Udzielany jest na wniosek pracownika, do którego należy dołączyć pisemne oświadczenie drugiego z rodziców o braku zamiaru korzystania przez niego z urlopu w tym samym czasie. Zwolnienie z obowiązku złożenia oświadczenia następuje w przypadku pozbawienia lub ograniczenia władzy rodzicielskiej drugiego z rodziców. Wtedy bowiem uprawnienie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje tylko temu pracownikowi-rodzicowi, który ma pełnię władzy rodzicielskiej. W sytuacji pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu małżonkom z równoczesnym uzgodnieniem w wyroku, że faktycznie będzie ją wykonywało jedno z rodziców, prawo do korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje temu z nich, które, posiadając pełnię władzy rodzicielskiej, rzeczywiście ją sprawuje. Wraz z wnioskiem o udzielenie urlopu wychowawczego należy złożyć oświadczenie o braku zamiaru korzystania z tego urlopu przez rodzica niewykonującego faktycznej opieki nad dzieckiem.

Informacja o urlopie ojcowskim w świadectwie pracy >>

  • zwolnienie od pracy udzielone na podstawie art. 188 k.p. Zgodnie z jego treścią pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Gdy oboje rodzice posiadają władzę rodzicielską, uprawnienie to przysługuje temu pracownikowi (matce lub ojcu), który faktycznie wychowuje dziecko.
  • zwolnienie od pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem zdrowym do lat 8 lub dzieckiem chorym do lat 14. W takiej sytuacji przepisy prawa przewidują możliwość uzyskania przez rodziców zasiłku opiekuńczego za czas nieobecności w pracy, spowodowanej koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem przez okres nie dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym. Prawo do skorzystania z uprawnienia przysługuje jednak tylko temu z rodziców podlegającemu ubezpieczeniu chorobowemu, które po rozwodzie, posiadając pełnię władzy rodzicielskiej, jednocześnie faktycznie ją wykonuje. Warunkiem koniecznym, aby skorzystać ze zwolnienia, jest złożenie wniosku o wypłatę świadczenia za dany okres.

WAŻNE!

Zwolnienie z pracy w celu opieki nad dzieckiem, a co za tym idzie – zasiłek opiekuńczy, nie może przysługiwać obojgu rodzicom jednocześnie. Jest przyznawane tylko temu z rodziców posiadających władzę rodzicielską, które rzeczywiście ją wykonuje na mocy porozumienia ustalonego w wyroku rozwodowym przez bezpośrednią i indywidualną opiekę nad dzieckiem z wyłączeniem drugiego rodzica.

Podstawa prawna:

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. W 2025 r. emerytury i renty wzrosną o 6,78 proc.

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

REKLAMA

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

REKLAMA

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin tygodnia pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali a efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

REKLAMA