REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Emerytura i renta w Polsce i USA

Barbara Zabieglińska

REKLAMA

Obywatele polscy zamieszkali w Polsce lub w USA, którzy ubiegają się o prawo do amerykańskich świadczeń emerytalno-rentowych, muszą być traktowani przez amerykańską instytucję ubezpieczeniową tak samo jak obywatele tego kraju.

Osoba pracująca na własny rachunek, która ma miejsce zamieszkania na terytorium państwa strony umowy, podlega przepisom prawa tego państwa.

REKLAMA

Autopromocja

Jednak w sytuacji gdy ta sama działalność jest uznawana za pracę na własny rachunek zgodnie z przepisami prawa jednej strony, a za zatrudnienie zgodnie z przepisami prawa drugiej strony, wówczas do działalności tej mają zastosowanie:

  • przepisy prawa tylko pierwszej strony, tj. strony, gdzie dana działalność jest uznawana za pracę na własny rachunek, pod warunkiem że osoba ją wykonująca ma miejsce zamieszkania na terytorium tej strony, a w pozostałych przypadkach
  • przepisy prawa drugiej strony umowy.

Zgodnie z powyższym w przypadku osób pracujących na własny rachunek decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia, któremu ustawodawstwu (polskiemu czy amerykańskiemu) dana osoba powinna podlegać, ma miejsce zamieszkania osoby prowadzącej działalność na własny rachunek.

Podróżujący pracownicy

W przypadku podróżujących pracowników lotniczych firm transportowych o przynależności do systemu ubezpieczenia społecznego rozstrzyga miejsce siedziby firmy lub miejsce zamieszkania pracownika.

Osoby zatrudnione w służbie państwowej

Jeżeli osoba zatrudniona w służbie państwowej jednej ze stron podlega przepisom prawa obu stron, wówczas w odniesieniu do tego zatrudnienia mają zastosowanie niżej wymienione reguły:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • osoba zatrudniona w służbie państwowej strony, która zostaje wysłana do pracy na terytorium drugiej strony – w odniesieniu do tego zatrudnienia – podlega wyłącznie przepisom prawa pierwszej strony,
  • osoba mająca miejsce zamieszkania na terytorium strony, która jest zatrudniona na tym terytorium w służbie państwowej drugiej strony – w odniesieniu do tego zatrudnienia – podlega wyłącznie przepisom prawa drugiej strony, o ile nie jest to osoba, do której mają zastosowanie reguły określone w Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z 18 kwietnia 1961 r. oraz Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach konsularnych z 24 kwietnia 1963 r.

Przez pojęcie „służba państwowa” należy rozumieć zatrudnienie przez rząd każdej ze stron lub podmiot wykonujący zadania na jego rzecz. Ponadto władze właściwe obu stron (polskiej i amerykańskiej) lub instytucje przez nie wyznaczone mogą uzgodnić zastosowanie wyjątku w odniesieniu do konkretnych osób, pod warunkiem że osoba zainteresowana będzie podlegać przepisom prawa jednej ze stron. Nie jest natomiast możliwe uzgodnienie wyjątku, który spowodowałby wykluczenie osoby zainteresowanej z przynależności do polskiego lub amerykańskiego systemu ubezpieczenia społecznego.


Świadczenia

Dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym mają na celu zapewnienie możliwej dla obu umawiających się stron koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego funkcjonujących w tych krajach w ten sposób, aby osoby zainteresowane nie ponosiły negatywnych skutków braku takiej koordynacji w przypadku przemieszczania się i podlegania dwóm odrębnym systemom ubezpieczeniowym. Do czasu wejścia w życie omawianej umowy okresy ubezpieczenia (zatrudnienia) przebyte zarówno w Polsce, jak i w USA nie mogły być sumowane.

Ułatwieniem w uzyskaniu prawa do świadczeń jest możliwość korzystania przez osoby objęte zakresem podmiotowym umowy z niżej wymienionych zasad:

  • zasady równego traktowania;

Oznacza to, że obywatele polscy zamieszkali w Polsce lub w USA, którzy z tytułów okresów ubezpieczenia przebytych w Stanach Zjednoczonych ubiegają się o prawo do amerykańskich świadczeń emerytalno-rentowych, muszą być traktowani przez amerykańską instytucję ubezpieczeniową tak samo jak obywatele tego kraju. Zasada ta nie dotyczy osób zamieszkałych w państwie trzecim, czyli poza Polską i USA.

  • zasady sumowania okresów ubezpieczenia;

Zgodnie z tą zasadą, jeżeli według przepisów jednej strony warunkiem nabycia prawa do świadczeń jest zgromadzenie okresów ubezpieczenia, instytucja właściwa tej strony uwzględnia okresy ubezpieczenia społecznego przebyte zgodnie z przepisami drugiej strony. Nie uwzględnia się natomiast pracy wykonywanej „na czarno”.

  • zasady uznawania zdarzeń;

Zdarzenia mające wpływ na prawo, zmniejszenie, zawieszenie lub wysokość świadczeń, które miały miejsce na terytorium jednej strony są uwzględniane tak, jakby miały miejsce na terytorium drugiej strony.


Emerytury i renty

Na potrzeby obliczania i przyznawania tych świadczeń w umowie polsko-amerykańskiej zostały określone bardziej szczegółowo następujące postanowienia:

  • jeżeli polskie przepisy uzależniają prawo do świadczeń od zgromadzenia okresów ubezpieczenia w zawodzie (np. nauczyciela, tancerza) lub w konkretnym zatrudnieniu (np. w szczególnych warunkach), ubezpieczonym w ramach specjalnego systemu okresy ubezpieczenia zgromadzone w tym samym zawodzie lub w konkretnym zatrudnieniu w Stanach Zjednoczonych są uwzględniane przez polską instytucję właściwą przy ustalaniu świadczeń,
  • jeżeli okres ubezpieczenia zgodnie z polskimi przepisami jest krótszy niż 12 miesięcy i na podstawie tego okresu nie przysługują świadczenia, polska instytucja właściwa nie ma obowiązku przyznania tych świadczeń,
  • jeżeli na podstawie polskich przepisów prawo do świadczeń powstaje bez uwzględniania okresów ubezpieczenia zgodnie z przepisami Stanów Zjednoczonych, polska instytucja właściwa przyznaje świadczenia i ustala ich wysokość wyłącznie na podstawie okresów ubezpieczenia zgromadzonych na podstawie polskich przepisów, chyba że wysokość świadczeń ustalona z zastosowaniem zasady sumowania okresów jest korzystniejsza,
  • jeżeli na podstawie polskich przepisów ubezpieczony nabywa prawo do świadczeń po zsumowaniu okresów ubezpieczenia zgodnie z przepisami obu stron, instytucja właściwa:

– ustala teoretyczną kwotę świadczenia, jakie zostałoby przyznane, gdyby wszystkie okresy ubezpieczenia były zgromadzone na podstawie polskich przepisów,

– na podstawie teoretycznej kwoty świadczenia, o której mowa wyżej, ustala rzeczywistą kwotę świadczenia na podstawie stosunku okresów ubezpieczenia zgromadzonych zgodnie z polskimi przepisami do sumy wszystkich okresów ubezpieczenia zgodnie z przepisami obu stron.

To uregulowanie jest szczególnie istotne dla osób, które należą do tzw. starego systemu emerytalnego. Osoby te w celu uzyskania prawa do świadczeń emerytalno-rentowych muszą spełnić warunek posiadania odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego. Bardzo często jest tak, że warunek ten – mimo posiadania długiego ogólnego stażu ubezpieczeniowego, ale zbyt krótkiego w Polsce – uniemożliwia uzyskanie prawa do polskich świadczeń.

  • przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczeń polska instytucja właściwa, czyli ZUS, uwzględnia wyłącznie własne okresy ubezpieczenia.

Podstawa prawna:

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
ZUS: ponad 1,1 mln cudzoziemców (w tym 771 tys. obywateli Ukrainy) płaci polskie składki na ubezpieczenia społeczne

Na koniec czerwca 2024 roku do ubezpieczeń społecznych w ZUS było zgłoszonych 1 mln 160 tys. cudzoziemców. W ciągu miesiąca przybyło ich blisko 10 tys. a od 2008 roku ponad 1 mln 140 tys. Takie dane podał 24 lipca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Awaria uniemożliwiająca wykonywanie pracy, a wynagrodzenie pracownika

Awaria w miejscu pracy może skutecznie uniemożliwić wykonywanie obowiązków zawodowych, stając się poważnym problemem zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Niespodziewane problemy techniczne, takie jak przerwy w dostawie prądu, awarie sprzętu komputerowego, czy problemy z infrastrukturą, mogą prowadzić do przestojów i zakłóceń w normalnym funkcjonowaniu firmy. W artykule omówimy, jakie prawa przysługują pracownikom w przypadku wystąpienia awarii i jakie obowiązki mają pracodawcy w takich sytuacjach.

Jakie prawa ma pracownik niepełnosprawny?

Pracownikom niepełnosprawnym przysługują dodatkowe uprawnienia w miejscu pracy. Uprawnienia te przysługują od dnia złożenia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności.

Jedno świadczenie w całości +15% drugiego (po zmarłym małżonku albo własnego). Rada Ministrów: wypłata renty wdowiej od 1 lipca 2025 r.

Na posiedzeniu 23 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła kierunkowo stanowisko dotyczące obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw w celu wprowadzenia renty wdowiej.

REKLAMA

Ponad milion ubezpieczonych cudzoziemców w ZUS. Ich liczba stale rośnie

Rzecznik prasowy ZUS Paweł Żebrowski poinformował, że na koniec czerwca bieżącego roku, do ubezpieczeń społecznych w ZUS było zgłoszonych 1 mln 160 tys. cudzoziemców. Pierwsze miejsce zajmują cudzoziemcy pochodzący z Ukrainy. 

Komu przysługuje darmowe sanatorium 2024 i 2025 r.?

Istnieje pewna grupa osób, którym przysługuje całkowicie darmowe sanatorium w 2024 r. i w 2025 r. Co więcej, można też skorzystać z bezpłatnej rehabilitacji leczniczej w ramach ZUS. Co ważne, osoba, która przebywa na zwolnieniu lekarskim, ale w trakcie kontroli L4 orzecznik stwierdzi potrzebę rehabilitacji leczniczej, także może skorzystać z bezpłatnego wyjazdu. 

Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, a czego boją się zetki?

Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, HR-owców i rekruterów. A czego boją się zetki? Czy pokolenie Z jest przygotowane do wejścia na rynek pracy?

Świadczenia dla osób niepełnosprawnych 2024 i 2025 r. Jak wystąpić, wysokość, terminy

Poniżej znajduje się zbiór świadczeń dla osób niepełnosprawnych wraz z informacjami o tym, jakie warunki należy spełniać by ubiegać się o konkretne świadczenia, jak o nie wystąpić, a także o ich wysokości.

REKLAMA

Rząd poprze projekt ustawy dotyczącej renty wdowiej. W czwartek będzie drugie czytanie w Sejmie. Jakie zmiany zaproponował rząd?

Rząd poprze obywatelski projekt ustawy w sprawie renty wdowiej - poinformowała Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej. W czwartek, 25 lipca, Sejm przeprowadzi drugie czytanie projektu.

Czy można zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym? Oczywiście, że można!

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi w wieku przedemerytalnym. Prawo pracy przewiduje jednak przypadki, gdy taka ochrona nie przysługuje pracownikowi i możliwe jest zwolnienie go z pracy. Co to za przypadki?

REKLAMA