REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych

REKLAMA

Przedsiębiorcy rozwiązujący umowę o pracę z pracownikami z przyczyn nieleżących po stronie zatrudnionych muszą wypłacić im odprawę pieniężną, pod warunkiem że zatrudniają co najmniej 20 osób.

Przepisy ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.), popularnie zwanej ustawą o zwolnieniach grupowych, nie dotyczą małych zakładów pracy. Aby zakład pracy objęty był przepisami ustawy, musi zatrudniać minimum 20 pracowników. Zakłady spełniające ten wymóg są zobowiązane do wypłacania odpraw pieniężnych pracownikom zwalnianym z przyczyn dotyczących pracodawcy, takich jak likwidacja stanowiska pracy czy sytuacja finansowa pracodawcy.

REKLAMA

Autopromocja

Przy zwolnieniu indywidualnym

Niektórzy pracodawcy pozostają w błędnym przeświadczeniu, że zwalniając jednego pracownika, nie podlegają obowiązkowi wypłacenia odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych. Tak jednak nie jest, gdyż obowiązek wypłacenia odpraw nie dotyczy wyłącznie zwalnianych grupowo, ale również zwalnianych indywidualnie (nawet pojedynczych) pracowników.

Na prawo do otrzymania odprawy nie ma wpływu sposób rozwiązania umowy. Umowa nie musi być jedynie wypowiedziana przez pracodawcę. Odprawa będzie należna również w sytuacji zakończenia pracy na mocy porozumienia stron, jeżeli powodem rozstania są przyczyny leżące po stronie pracodawcy.

Odprawa a brak przyczyny w wypowiedzeniu

Pracodawca nie musi podawać przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę w przypadku pracowników zatrudnionych na czas określony lub na okres próbny. Pracownikom tym mimo to może przysługiwać odprawa z ustawy o zwolnieniach grupowych. O prawie do odprawy decyduje rzeczywisty powód rozwiązania umowy. Jeżeli są to np. względy ekonomiczne, to odprawa będzie przysługiwała zwalnianym z tego powodu pracownikom, choćby pracowali w firmie dopiero kilka tygodni i na okres próbny.

Nieprzyjęcie nowych warunków pracy i płacy

REKLAMA

Przyczyny leżące po stronie pracodawcy mogą być także powodem wypowiedzenia warunków pracy i płacy. Jeżeli pracownik nie przyjmie nowych warunków, to umowa o pracę rozwiąże się wraz z upływem okresu wypowiedzenia. Pracodawcy, wypowiadając pracownikom warunki zatrudnienia z przyczyn leżących po swojej stronie, często nie zdają sobie sprawy, że nieprzyjęcie nowych warunków przez pracownika i rozwiązanie umowy pociąga za sobą konieczność wypłacenia pracownikowi odprawy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Należy jednak pamiętać, że w wyjątkowych przypadkach, zdaniem Sądu Najwyższego, odmowa przyjęcia zaproponowanych warunków może być potraktowana jako współprzyczyna rozwiązania stosunku pracy i wówczas pracownik nie będzie miał prawa do odprawy (wyrok z 9 listopada 1990 r., I PR 335/90).

Wysokość odprawy

Pracownikowi zwalnianemu z przyczyn go niedotyczących przez zakład pracy objęty przepisami ustawy o zwolnieniach grupowych, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości:

• 1-miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;

• 2-miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;

• 3-miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.

WAŻNE!

O wysokości odprawy decyduje zakładowy staż pracy.

Nie ma znaczenia fakt, że pracownik został już kiedyś zwolniony przez danego pracodawcę i była mu już wcześniej wypłacona odprawa. Jeżeli ponownie zostanie zatrudniony przez tę samą firmę, to w razie ponownego zwolnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy trzeba mu znów wypłacić odprawę. Do ustalenia jej wysokości należy wliczyć także staż zakładowy z poprzedniego okresu zatrudnienia.

Przykład

Jerzy G. pracował w latach 90. przez 6 lat w hucie Metalex, po czym został zwolniony w ramach zwolnień grupowych i otrzymał odprawę pieniężną. 1 stycznia 2006 r. ponownie podjął pracę w tej hucie. Pracodawca wypowiedział mu umowę w ostatnim tygodniu maja br. w związku z likwidacją jego stanowiska pracy. Umowa pana Jerzego rozwiąże się z końcem sierpnia 2008 r. Okres poprzedniego zatrudnienia w tej firmie trzeba zsumować z bieżącym zatrudnieniem w celu ustalenia wysokości odprawy. Ponieważ łączny staż zakładowy pracownika wynosi ponad 8 lat, to należy mu się odprawa w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia.

Z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z 9 lipca 1992 r. wynika, że do okresu zatrudnienia, od którego jest uzależniona wysokość odprawy, nie wlicza się okresu, o który skrócono wypowiedzenie na podstawie art. 361 k.p. (I PZP 20/92, OSNC 1993/1-2/2).

Sposób obliczenia odprawy

Wysokość odprawy należy ustalać według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z 9 maja 2000 r. (III ZP 12/00, OSNP 2000/22/806), ustalając wysokość odprawy, nie należy wykonywać jednak działań przewidzianych w § 18-19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2, poz. 14 ze zm.). Powinno się ustalić jedynie podstawę odprawy (tak jak podstawę ekwiwalentu) i pomnożyć przez właściwą liczbę miesięcy, np. 2 w przypadku odprawy w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia.

Przykład

Ernest J. otrzymuje stałe wynagrodzenie w kwocie 2000 zł. Ponadto przysługują mu miesięczne prowizje. Zakład pracy wypowiedział panu Ernestowi umowę o pracę w kwietniu br. z przyczyn ekonomicznych. Umowa rozwiązała się 31 lipca 2008 r. Panu Ernestowi przysługuje odprawa w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia, gdyż przepracował w tym zakładzie 10 lat. Prowizje pana Ernesta z ostatnich 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozwiązania umowy wynosiły: za kwiecień 800 zł, za maj 1500 zł i za czerwiec 1000 zł.

Odprawę trzeba wyliczyć w następujący sposób: {2000 zł + [ (800 zł + 1500 zł + 1000 zł): 3]} × 3 = [2000 zł + (3300 zł : 3) ] × 3 = (2000 zł + 1100 zł) × 3 = 9300 zł.

Ustawodawca w art. 8 ust. 4 ustawy o zwolnieniach grupowych ogranicza wysokość odprawy do równowartości 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w roku rozwiązania stosunku pracy. W 2008 r. ograniczenie to wynosi 16 890 zł. Jest to przepis szczególny wobec ogólnej regulacji dotyczącej liczenia odpraw. Pracodawca ma więc prawo obniżyć wysokość odprawy naliczonej jako np. 3-miesięczne wynagrodzenie do wysokości tego limitu.

Arkadiusz Mika

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Świadczenie urlopowe w szkołach. Czy powinno uwzględniać kryterium socjalne?

Do 31 sierpnia 2024 r. nauczyciele powinni otrzymać świadczenia urlopowe. Świadczenie, wypłacane wszystkim nauczycielom, jest finansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Czy powinny uwzględniać kryterium socjalne?

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Więcej osób uzyska prawo do świadczenia

1 września 2024 r. więcej osób uzyska prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Jakie warunki należy spełniać, żeby nabyć prawo do tego świadczenia?

Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli. Kto ma prawo do nowej emerytury? Kiedy można złożyć wniosek?

1 września 2024 r. wejdą w życie zmiany przepisów Karty Nauczyciela. Więcej osób będzie mogło skorzystać z wcześniejszej emerytury dla nauczycieli. Kiedy można złożyć wniosek o wcześniejszą emeryturę?

Czy 14 lipca to niedziela handlowa?

Czy w lipcu jest jakaś niedziela handlowa? Czy w tym miesiącu możemy zaplanować zakupy na niedzielę? 

REKLAMA

Zmiana zasad obliczania stażu pracy. Jak to wpłynie na uprawnienia pracownika [przykłady]

Na podstawie stażu pracy ustalane są przysługujące pracownikowi uprawnienia, takie jak wymiar urlopu wypoczynkowego czy okres wypowiedzenia. Jeżeli do stażu pracy będą wliczane także inne okresy, np. prowadzenia działalności gospodarczej czy świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia, sposób ustalania uprawnień pracowniczych radykalnie się zmieni.

Maksymalna temperatura w pracy – będą nowe przepisy bhp!

Jaka może być maksymalna temperatura w pracy? W związku z występującymi upałami pracownicy pytają o swoje prawa. Będą nowe przepisy bhp chroniące pracowników przed pracą w upale. Dnia 10 lipca 2024 r. odbyło się spotkanie z Głównym Inspektorem Pracy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Tę informację należało obowiązkowo złożyć pracodawcy do 10 lipca. Jakie konsekwencje grożą w razie jej niezłożenia?

10 lipca 2024 r. minął termin złożenia przez zakładowe organizacje związkowe informacji o liczbie członków. Do tego dnia należało poinformować pracodawcę o liczbie związkowców według stanu na 30 czerwca br. Czy organizacjom, które nie dopełniły tego obowiązku, grożą jakieś sankcje? 

Nowelizacja Kodeksu pracy. Zmiany dotyczą podstawowych uprawnień pracowniczych

Projekt nowelizacji Kodeksu pracy zakłada zmiany dotyczące podstawowych uprawnień pracowniczych. Do stażu pracy będzie wliczany okres wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia lub świadczenia usług zawartych z obecnym pracodawcą. Wpłynie to m.in. na długość okresu wypowiedzenia oraz wysokość odprawy w przypadku rozwiązania umowy o pracę.

REKLAMA

Urlop wypoczynkowy: wymiar, udzielanie, wynagrodzenie i dofinansowanie

Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych uprawnień pracowniczych. Przepisy prawa pracy dokładnie określają jego wymiar i zasady udzielania. Pracownikom przysługuje wynagrodzenie urlopowe. Pracodawcy często też dofinansowują im wypoczynek.

Jak motywować pracowników, także pokolenie Z? Oto najskuteczniejsze metody

Jak skutecznie motywować pracowników? Co najbardziej docenia pokolenie Z? Jak zbudować motywującą kulturę pracy? Poznaj skuteczne metody motywowania pracowników: klucz do sukcesu Twojego zespołu HR.

REKLAMA