Kategorie

Odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych

Przedsiębiorcy rozwiązujący umowę o pracę z pracownikami z przyczyn nieleżących po stronie zatrudnionych muszą wypłacić im odprawę pieniężną, pod warunkiem że zatrudniają co najmniej 20 osób.

Przepisy ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.), popularnie zwanej ustawą o zwolnieniach grupowych, nie dotyczą małych zakładów pracy. Aby zakład pracy objęty był przepisami ustawy, musi zatrudniać minimum 20 pracowników. Zakłady spełniające ten wymóg są zobowiązane do wypłacania odpraw pieniężnych pracownikom zwalnianym z przyczyn dotyczących pracodawcy, takich jak likwidacja stanowiska pracy czy sytuacja finansowa pracodawcy.

Przy zwolnieniu indywidualnym

Reklama

Niektórzy pracodawcy pozostają w błędnym przeświadczeniu, że zwalniając jednego pracownika, nie podlegają obowiązkowi wypłacenia odprawy z ustawy o zwolnieniach grupowych. Tak jednak nie jest, gdyż obowiązek wypłacenia odpraw nie dotyczy wyłącznie zwalnianych grupowo, ale również zwalnianych indywidualnie (nawet pojedynczych) pracowników.

Na prawo do otrzymania odprawy nie ma wpływu sposób rozwiązania umowy. Umowa nie musi być jedynie wypowiedziana przez pracodawcę. Odprawa będzie należna również w sytuacji zakończenia pracy na mocy porozumienia stron, jeżeli powodem rozstania są przyczyny leżące po stronie pracodawcy.

Odprawa a brak przyczyny w wypowiedzeniu

Pracodawca nie musi podawać przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę w przypadku pracowników zatrudnionych na czas określony lub na okres próbny. Pracownikom tym mimo to może przysługiwać odprawa z ustawy o zwolnieniach grupowych. O prawie do odprawy decyduje rzeczywisty powód rozwiązania umowy. Jeżeli są to np. względy ekonomiczne, to odprawa będzie przysługiwała zwalnianym z tego powodu pracownikom, choćby pracowali w firmie dopiero kilka tygodni i na okres próbny.

Nieprzyjęcie nowych warunków pracy i płacy

Reklama

Przyczyny leżące po stronie pracodawcy mogą być także powodem wypowiedzenia warunków pracy i płacy. Jeżeli pracownik nie przyjmie nowych warunków, to umowa o pracę rozwiąże się wraz z upływem okresu wypowiedzenia. Pracodawcy, wypowiadając pracownikom warunki zatrudnienia z przyczyn leżących po swojej stronie, często nie zdają sobie sprawy, że nieprzyjęcie nowych warunków przez pracownika i rozwiązanie umowy pociąga za sobą konieczność wypłacenia pracownikowi odprawy.

Należy jednak pamiętać, że w wyjątkowych przypadkach, zdaniem Sądu Najwyższego, odmowa przyjęcia zaproponowanych warunków może być potraktowana jako współprzyczyna rozwiązania stosunku pracy i wówczas pracownik nie będzie miał prawa do odprawy (wyrok z 9 listopada 1990 r., I PR 335/90).

Wysokość odprawy

Pracownikowi zwalnianemu z przyczyn go niedotyczących przez zakład pracy objęty przepisami ustawy o zwolnieniach grupowych, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości:

• 1-miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;

• 2-miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;

• 3-miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.

WAŻNE!

O wysokości odprawy decyduje zakładowy staż pracy.

Nie ma znaczenia fakt, że pracownik został już kiedyś zwolniony przez danego pracodawcę i była mu już wcześniej wypłacona odprawa. Jeżeli ponownie zostanie zatrudniony przez tę samą firmę, to w razie ponownego zwolnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy trzeba mu znów wypłacić odprawę. Do ustalenia jej wysokości należy wliczyć także staż zakładowy z poprzedniego okresu zatrudnienia.

Przykład

Jerzy G. pracował w latach 90. przez 6 lat w hucie Metalex, po czym został zwolniony w ramach zwolnień grupowych i otrzymał odprawę pieniężną. 1 stycznia 2006 r. ponownie podjął pracę w tej hucie. Pracodawca wypowiedział mu umowę w ostatnim tygodniu maja br. w związku z likwidacją jego stanowiska pracy. Umowa pana Jerzego rozwiąże się z końcem sierpnia 2008 r. Okres poprzedniego zatrudnienia w tej firmie trzeba zsumować z bieżącym zatrudnieniem w celu ustalenia wysokości odprawy. Ponieważ łączny staż zakładowy pracownika wynosi ponad 8 lat, to należy mu się odprawa w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia.

Z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z 9 lipca 1992 r. wynika, że do okresu zatrudnienia, od którego jest uzależniona wysokość odprawy, nie wlicza się okresu, o który skrócono wypowiedzenie na podstawie art. 361 k.p. (I PZP 20/92, OSNC 1993/1-2/2).

Sposób obliczenia odprawy

Wysokość odprawy należy ustalać według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z 9 maja 2000 r. (III ZP 12/00, OSNP 2000/22/806), ustalając wysokość odprawy, nie należy wykonywać jednak działań przewidzianych w § 18-19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2, poz. 14 ze zm.). Powinno się ustalić jedynie podstawę odprawy (tak jak podstawę ekwiwalentu) i pomnożyć przez właściwą liczbę miesięcy, np. 2 w przypadku odprawy w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia.

Przykład

Ernest J. otrzymuje stałe wynagrodzenie w kwocie 2000 zł. Ponadto przysługują mu miesięczne prowizje. Zakład pracy wypowiedział panu Ernestowi umowę o pracę w kwietniu br. z przyczyn ekonomicznych. Umowa rozwiązała się 31 lipca 2008 r. Panu Ernestowi przysługuje odprawa w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia, gdyż przepracował w tym zakładzie 10 lat. Prowizje pana Ernesta z ostatnich 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozwiązania umowy wynosiły: za kwiecień 800 zł, za maj 1500 zł i za czerwiec 1000 zł.

Odprawę trzeba wyliczyć w następujący sposób: {2000 zł + [ (800 zł + 1500 zł + 1000 zł): 3]} × 3 = [2000 zł + (3300 zł : 3) ] × 3 = (2000 zł + 1100 zł) × 3 = 9300 zł.

Ustawodawca w art. 8 ust. 4 ustawy o zwolnieniach grupowych ogranicza wysokość odprawy do równowartości 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w roku rozwiązania stosunku pracy. W 2008 r. ograniczenie to wynosi 16 890 zł. Jest to przepis szczególny wobec ogólnej regulacji dotyczącej liczenia odpraw. Pracodawca ma więc prawo obniżyć wysokość odprawy naliczonej jako np. 3-miesięczne wynagrodzenie do wysokości tego limitu.

Arkadiusz Mika

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?