REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy ma miejsce dyskryminacja bezrobotnych związkowców?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Czy ma miejsce dyskryminacja bezrobotnych związkowców?
Czy ma miejsce dyskryminacja bezrobotnych związkowców?
East News

REKLAMA

REKLAMA

Dnia 18 sierpnia 2022 r. na stronie internetowej Rzecznika Praw Obywatelski (RPO) ukazała się informacja o wystąpieniu RPO do Głównego Inspektora Pracy (GIP). Chodzi o prawa członków związków zawodowych. Zdaniem RPO związkowcy powinni mieć zapewnioną ochronę ciągłości członkostwa w związku zawodowym w okresie między rozwiązaniem stosunku pracy a formalnym uzyskaniem statusu osoby bezrobotnej.

Bezrobotny związkowiec jakie prawa?

Przepis art. 2 ust. 4 ustawy z dnia z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych Dz.U.2022.854 t.j., dalej: ustawa) wskazuje, że osoby bezrobotne w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu zachowują prawo przynależności do związków zawodowych, a jeśli nie są członkami związków zawodowych, mają prawo wstępowania do związków zawodowych w przypadkach i na warunkach określonych statutami związków.

REKLAMA

Autopromocja

Dyskryminacja w mBanku?

Do RPO wpłynął wniosek od Niezależnego Związku Zawodowego Pracowników mBank S.A., w zakresie interpretacji art. 2 ust. 4 ustawy. Związki uważaj, że przepis ogranicza prawa osób należących do związków zawodowych w okresie między rozwiązaniem stosunku pracy a chwilą formalnego uzyskania statusu osoby bezrobotnej w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu. Statusu osoby bezrobotnej nie uzyskuje się bowiem od razu, od dnia rozwiązania stosunku pracy. Brak zatem przesłanki ciągłości bycia członkiem związku zawodowego, a zdaniem związkowców pracodawcy wykorzystują tą lukę prawną.

Co może zrobić RPO?

RPO wystąpił do GIP o pomoc w interpretacji przepisów i zajęcie stanowiska w sprawie, ponieważ RPO ma prawo wystąpienia z pośrednią inicjatywą ustawodawczą w celu zmiany danego przepisu czy ustawy, w tym przypadku sformułowania przepisu art. 2 ust. 4 ustawy. Co ważne, RPO ma też prawo skierowania do Sądu Najwyższego wniosku o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości w praktyce lub których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie.

Czy istnieje pełne prawo zrzeszania się w związkach zawodowych?

Konwencja nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotycząca wolności związkowej i ochrony praw związkowych przyjęta w San Francisco dnia 9 lipca 1948 r. chroni uprawnienia członków związków zawodowych. Podobnie Europejska Konwencja Praw Człowieka uszczegóławia, że prawo do tworzenia związków zawodowych oraz przystępowania do nich przysługuje każdemu. Oczywiście, na gruncie prawa krajowego, ustawa zasadnicza – Konstytucja RP – zapewnia wolność zrzeszania się w związkach zawodowych. Zakres wolności zrzeszania się w związkach zawodowych i organizacjach pracodawców oraz innych wolności związkowych może podlegać tylko takim ograniczeniom ustawowym, jakie są dopuszczalne przez wiążące Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowe. Skoro więc art. 11 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka precyzuje, że prawo do tworzenia związków zawodowych oraz przystępowania do nich przysługuje każdemu, to na gruncie prawa polskiego, zdaniem RPO może istnieć łamanie ww. praw. RPO wskazał w swoim piśmie liczne wyroki TSUE dot. uprawnień związkowych.

Stanowisko Sądu Najwyższego w sprawie bezrobotnych związkowców – jakie?

Co ciekawe, już jest uchwała Sądu Najwyższego w podobnej sprawie. SN potwierdził, że osoby bezrobotne w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu nie mają prawa tworzenia związków zawodowych (uchw. SN z 10.1.1992 r., I PZP 63/91). Sąd wskazał, że: „Próba rozszerzającej wykładni, rozciągającej prawo tworzenia związków zawodowych także na osoby bezrobotne, musiała by być dokonana wbrew wyraźnemu brzmieniu ustawy. (...) dostrzegając możliwość wytworzenia się sytuacji, w której interesy bezrobotnych nie będą właściwie bronione przez pracownicze związki zawodowe. Nie można bowiem nie dostrzegać sprzeczności interesów tych grup. (…) Ograniczenie prawa koalicji osób bezrobotnych było świadomym posunięciem ustawodawcy.”. Sąd zaznaczył jednak, że osoby bezrobotne są "ludźmi pracy", jako osoby dążące do wykonywania stale, zarobkowo i samodzielnie pracy w ramach pracowniczego statusu prawnego. Jest to zgodne z Konstytucją RP, ale SN wskazał, że wyłączenie przez ustawę „(…) możliwości tworzenia przez bezrobotnych związków zawodowych i ograniczenie ich prawa koalicji tylko do utrzymania przynależności i możliwości wstępowania do związków zawodowych nie jest sprzeczne z Konstytucją.”.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Czy dochodzi do dyskryminacji ze względu na wiek?

Istnieje jeszcze jeden problem, który należy rozważać na gruncie art. 2 ust. 4 ustawy. Chodzi o korelację pomiędzy pełnoletniością a uzyskaniem statusu bezrobotnego. Taki status można uzyskać dopiero po ukończeniu 18 roku życia, podczas gdy, osoby poniżej 18 roku życia mogą podejmować zatrudnienie oraz przystępować do związków zawodowych. W takim razie po zakończeniu stosunku pracy, osoby niepełnoletnie nie będą wstanie skorzystać z dalszego członkostwa w związku, jako osoby bezrobotne, bo nie będą mogli uzyskać statusu takiego bezrobotnego. Tak więc, osoby, które nie ukończyły 18 lat (nawet te, które nabyły pełnoletniość wskutek zawarcia małżeństwa) nie posiadają podstaw prawnych związkowych i są nierówno traktowane oraz dyskryminowane ze względu na wiek.

Wszystko to, pomimo Konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i niedyskryminacji kogokolwiek w zatrudnieniu.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U.2022.854 t.j.)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin tygodnia pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali a efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać?

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać na urlop? Jakie wskazania może zawierać L4? Czy wyjazd na wakacje do rodziny do innego miasta lub wyjazd za granicę jest dopuszczalny w czasie zwolnienia lekarskiego?

REKLAMA

Lewiatan: Minimalne wynagrodzenie powiązane z sytuacją gospodarczą? Przedsiębiorcy postulują wyższy wzrost wynagrodzeń w budżetówce

W 2025 r. wzrośnie wynagrodzenie minimalne, a płace w budżetówce mogą być podwyższone więcej niż wynika to ze wstępnego stanowiska rządu – komentuje rezultaty ostatniego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Nazwa "urlop macierzyński" jest nieadekwatna? Kojarzy się z wypoczynkiem

44 proc. badanych jest zdania, że należy zmienić nazwę "urlop macierzyński". Obowiązująca nazwa sugeruje, że opieka nad dzieckiem jest czasem odpoczynku. Ruszyła kampania edukacyjna #ToNieUrlop, zmieniająca krzywdzące przekonania społeczne na temat opieki nad małym dzieckiem i urlopów macierzyńskich. 

Wkrótce będą wyższe świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wzrost o 100 proc. – od kiedy?

Wraz ze wzrostem kosztów utrzymania rosną też potrzeby osób uprawnionych do alimentów. Nowelizacja przepisów o ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zwiększy wysokość wsparcia materialnego z funduszu alimentacyjnego.

4650 zł brutto płacy minimalnej w 2025 roku: postulat wszystkich związków zawodowych. Czy rząd się zgodzi? Finanse publiczne z reguły zyskują na podwyżce najniższej krajowej

Na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2024 r. Radzie Dialogu Społecznego nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie propozycji wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 r. To oznacza, że rząd do 15 września ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie.

REKLAMA

Zmiany w raportach ZUS RPA i ZUS RIA. Będą nowe kody tytułu ubezpieczenia

Zmienią się wzory imiennego raportu miesięcznego o przychodach ubezpieczonego/okresach pracy nauczycielskiej – o symbolu ZUS RPA oraz wzoru raportu informacyjnego – o symbolu ZUS RIA. Pojawią się też nowe kody tytułu ubezpieczenia. Trwają prace nad nowelizacją przepisów.

Będzie zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ile wyniosą świadczenia zależne od płacy minimalnej?

Minimalne wynagrodzenie za pracę zmieni się od 1 stycznia 2025 r. Wraz z minimalną płacą zmieni się także wysokość świadczeń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem. Jakie to świadczenia? Ile wyniosą?

REKLAMA