Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Układ zbiorowy pracy - rokowania

Układy zbiorowe - rokowania. /Fot. Fotolia
Układy zbiorowe - rokowania. /Fot. Fotolia
Fotolia
Układy zbiorowe pracy są zupełnie dobrowolne. Zawierają je pracownicy reprezentowani przez zakładową bądź ponadzakładową organizację związkową oraz pracodawca bądź organizacja pracodawców. W celu ich zawarcia przeprowadza się rokowania.

Treść układu

Układ zbiorowy pracy określa:

  • warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy,
  • wzajemne zobowiązania stron układu (także dotyczące stosowania układu i przestrzegania jego postanowień),
  • inne sprawy, które nie zostały uregulowane w przepisach prawa pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący.

Najczęściej układy zbiorowe pracy regulują w sposób kompleksowy warunki wynagradzania za pracę i przyznawanie innych świadczeń związanych z pracą.

Inicjatywa zawarcia układu zbiorowego pracy

Wystąpić z inicjatywą zawarcia układu zakładowego może pracodawca oraz każda zakładowa organizacja związkowa. Pracownicy nie mogą tworzyć w tym celu specjalnych reprezentacji dla prowadzenia rokowań i zawarcia układu. Co dzieje się w sytuacji, gdy w zakładzie pracy działa kilka organizacji związkowych, a układ ma obejmować swym zakresem wszystkim pracowników zakładu? Zgodnie z art. 24125 § 1 Kodeksu pracy jeżeli pracowników reprezentuje więcej niż jedna organizacja związkowa, rokowania prowadzi ich wspólna reprezentacja lub działające wspólnie poszczególne organizacje związkowe. Przykładem wspólnej reprezentacji może być powołana komisja do spraw negocjacji nad układem utworzona z przedstawicieli różnych związków zawodowych.

Zobacz również serwis: Związki zawodowe

Podjęcie rokowań

Podmiot występujący z inicjatywą zawarcia układu jest obowiązany powiadomić o tym każdą organizację związkową reprezentującą pracowników, dla których ma być zawarty układ, w celu wspólnego prowadzenia rokowań przez wszystkie organizacje związkowe.

Jeżeli w terminie wyznaczonym przez podmiot występujący z inicjatywą zawarcia układu zakładowego, który nie może być krótszy niż 30 dni od dnia zgłoszenia inicjatywy, nie przystąpią do rokowań wszystkie organizacje związkowe, do prowadzenia rokowań będą uprawnione tylko organizacje związkowe, które do nich przystąpiły.

Zgodnie z art. 2412 § 3 Kodeksu pracy strona uprawniona do zawarcia układu nie może odmówić żądaniu drugiej strony podjęcia rokowań:

  1. w celu zawarcia układu dla pracowników nie objętych układem,
  2. w celu zmiany układu uzasadnionej istotną zmianą sytuacji ekonomicznej bądź finansowej pracodawców lub pogorszeniem się sytuacji materialnej pracowników,
  3. jeżeli żądanie zostało zgłoszone nie wcześniej niż 60 dni przed upływem okresu, na jaki układ został zawarty, albo po dniu wypowiedzenia układu.

Zgodnie z powyższym istnieją sytuacje, w których druga strona musi podjąć rokowania nad zawarciem układu zbiorowego pracy. Nie jest to jednak jednoznaczne z koniecznością przystania na żądania drugiej strony. Należy mieć na uwadze, iż samo podjęcie rokowań nie gwarantuje wynegocjowania i zawarcia układu w danym zakładzie pracy. Obowiązek podjęcia rokowań ma na celu zapewnienie podjęcia negocjacji w przedmiocie układu. 

Zobacz również: Dotychczasowy układ zbiorowy pracy

Prowadzenie rokowań

Kodeks pracy pobieżnie reguluje zawieranie układów zbiorowych pracy w drodze rokowań. Ogranicza się do stwierdzenia, że każda ze stron jest obowiązana prowadzić rokowania w dobrej wierze (uczciwie, lojalnie) i z poszanowaniem słusznych interesów drugiej strony. Oznacza to w szczególności:

  1. uwzględnianie postulatów organizacji związkowej uzasadnionych sytuacją ekonomiczną pracodawców,
  2. powstrzymywanie się od wysuwania postulatów, których realizacja w sposób oczywisty przekracza możliwości finansowe pracodawców (efekty porozumienia muszą być możliwe do realizacji),
  3. poszanowanie interesów pracowników nie objętych układem.

Co więcej, podczas rokowań strony układu mogą określić tryb rozstrzygania kwestii spornych związanych z przedmiotem rokowań lub innych spornych zagadnień, które mogą wyłonić się w trakcie prowadzonych rokowań. Nie mają w tym przypadku zastosowania przepisy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Strony mogą jednak zdecydować o ich stosowaniu w określonym zakresie.

Czas trwania rokowań

Przepisy nie przewidują ograniczenia czasowego przeprowadzania rokowań. Kodeks pracy nie reguluje maksymalnego okresu od podjęcia rokowań do momentu zawarcia układu. Wydaje się więc, że nad skomplikowanymi sprawami strony mogą negocjować przez lata. Strony mogą skonstruować harmonogram rokowań zawierający przypuszczalne terminy zakończenia obrad nad poszczególnymi etapami rokowań. Dopuszcza się również możliwość określenia terminów, w jakich przeciwna strona powinna wypowiedzieć się co do proponowanych treści układu zbiorowego pracy.

Obowiązek informacyjny pracodawcy

Art. 2414 Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę obowiązek informacyjny. Pracodawca musi udzielić przedstawicielom związków zawodowych prowadzącym rokowania informacji o swojej sytuacji ekonomicznej w zakresie objętym rokowaniami i niezbędnym do prowadzenia odpowiedzialnych rokowań. Obowiązek ten dotyczy w szczególności informacji objętych sprawozdawczością Głównego Urzędu Statystycznego. Przedstawiciele związków zawodowych nie mogą ujawniać uzyskanych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Zobacz również: Forum Kadry

Ekspert

Każda ze stron rokowań ma prawo do powołania eksperta. Na żądanie strony powołuje się eksperta, który przedstawia opinię w sprawach związanych z przedmiotem rokowań. Co do zasady koszty związane z przeprowadzeniem ekspertyzy pokrywa strona żądająca powołania eksperta. Przewiduje się jednak możliwość innego ustalenia pokrycia kosztów przez strony.

Zawarcie układu

Układ zbiorowy pracy zawiera się w formie pisemnej zarówno na czas określony, jak i na czas nieokreślony. Należy ustalić w nim zakres jego obowiązywania oraz wskazać siedziby stron układu. W przypadku zbliżania się terminu końcowego (układ zawarty na czas określony) istnieje możliwość przedłużenia obowiązywania układu bądź uznania, że został zawarty na czas nieokreślony.

Pod dokumentem podpisują się podmioty, które uczestniczyły w rokowaniach: pracodawca i związki zawodowe. Dopuszcza się jednak skuteczne zawarcie układu, gdy jedna z zakładowych organizacji nie wyrazi zgody na jego podpisanie. Wystarczy wówczas, aby układ został podpisany przez organizacje reprezentatywne. Uzasadnieniem dla zastosowanego rozwiązania jest niedopuszczanie do blokowania porozumień przez najbardziej radykalne organizacje związkowe.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)

Reklama
Zaktualizuj swoją wiedzę z naszymi publikacjami i szkoleniami
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Minimalna stawka godzinowa w 2023 r.

    Minimalna stawka godzinowa w 2023 r. została zwaloryzowana o wskaźnik odpowiadający wzrostowi minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jaka jest wysokość minimalnej stawki godzinowej w 2023 r.? W jakich umowach trzeba stosować minimalną stawkę godzinową?

    Firmy potrzebują więcej czasu na wdrożenie zmian w Kodeksie pracy

    Dzisiaj Sejm ma głosować nad przepisami dostosowującymi Kodeks pracy do unijnej dyrektywy work-life balance. Konfederacja Lewiatan apeluje o wydłużenie terminu wejścia w życie nowych przepisów do co najmniej czterech miesięcy.

    Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami

    Czy pracodawcy mają wdrożone polityki różnorodności i czy je stosują? Jak wygląda kwestia zatrudniania osób z niepełnosprawnościami? Fundacja Aktywizacja chce poznać opinie pracodawców ze wszystkich sektorów gospodarki i prowadzi badanie skierowane do firm.

    Wykroczenie przeciwko prawom pracownika

    Przepisy Kodeksu pracy określają prawa i obowiązki pracowników. Przede wszystkim po to, by ich chronić. Ciężkie naruszenie praw pracownika stanowi podstawę do rozwiązania umowy o pracę, a niektóre z wykroczeń przeciwko prawom pracownika mogą być podstawą do nałożenia na pracodawcę kary grzywny.

    Nowelizacja Kodeksu pracy 2023

    Zmiany w urlopach rodzicielskich, szersze stosowanie elastycznej organizacji pracy i możliwość zwolnienia od pracy "z powodu działania siły wyższej" – takie m.in. rozwiązania przewiduje nowelizacja Kodeksu pracy, którą w środę uchwalił Sejm.

    Nowelizacja, która wychodzi naprzeciw oczekiwaniom pracowników, rodziców i pracodawców

    W środę Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu pracy wprowadzają zmiany m.in. w urlopach rodzicielskich. To kolejna nowelizacja, która wychodzi naprzeciw oczekiwaniom pracowników, rodziców i pracodawców - powiedziała PAP minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.

    Praca zdalna - co musi zapewnić pracodawca? PODCAST

    Praca zdalna. Pracodawca musi zapewnić pracownikowi niezbędne materiały i narzędzia w tym urządzenia techniczne, żeby on pracę zdalną mógł wykonywać - wskazuje Joanna Rutkowska Dyrektorka HR w agencji zatrudnienia Trenkwalder. PODCAST

    Praca zdalna. Lista najważniejszych zmian!

    Praca zdalna stała się masowym zjawiskiem z powodu epidemii. Tymczasowe rozwiązanie w końcu zostało formalnie uregulowane. Co powinni wiedzieć pracujący zdalnie lub planujący pracę zdalną? Poniżej lista najważniejszych uregulowań.

    BHP w leśnictwie i rolnictwie 2023 – analizy Rady Ochrony Pracy

    W dniu 6 lutego 2023 r. Rada Ochrony Pracy i Państwowa Inspekcja Pracy zajęły się tematyką bezpieczeństwa i higieny pracy w leśnictwie oraz w rolnictwie, jakie były wyniki badań i kontroli oraz co stanowi największe zagrożenie w tych branżach?

    Polacy nie lubią poniedziałków i chcą pracować cztery dni w tygodniu

    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 67% Polaków popiera pomysł skrócenia tygodnia pracy do 4 dni. Jednocześnie 43% uważa, że 40 godzin pracy w tygodniu to zbyt dużo. Aż 75% Polaków nie lubi poniedziałków.

    Współczynnik urlopowy w 2023 r.

    Współczynnik urlopowy w 2023 r. oblicza się z uwzględnieniem liczby świąt, niedziel i dni wolnych w tym roku. Jaki jest współczynnik urlopowy w 2023 r.?

    Work-life balance to dłuższe urlopy dla rodziców i opiekunów. Od kiedy? WIDEO

    Urlopy dla rodziców i opiekunów ulegną wydłużeniu. Termin implementowania przepisów tzw. dyrektywy Work-life balance nie jest jeszcze dokładnie znany. Najprawdopodobniej doczekamy się zmian w prawie jeszcze w 2023 roku.

    Wynagrodzenia kierowców 2023. Jakie koszty dla przedsiębiorców?

    Od 1 stycznia 2023  wzrosła stawka przeciętnego, prognozowanego wynagrodzenia kierowcy o ponad 1000 zł. Co to oznacza dla przewoźników? Konieczność wypłaty wyższych pensji. W jaki sposób przewoźnicy mogą poradzić sobie z rosnącymi kosztami? 

    Niedziela handlowa – luty 2023
    Luty 2023 ma 4 niedziele. Czy któraś z nich to niedziela handlowa? Sprawdź!
    NFZ: nie ma zgody na przyjmowanie koleżanek i rodziny poza kolejnością
    Nie ma zgody na przyjmowanie koleżanek i rodziny poza kolejnością w ramach kontraktu z NFZ - podkreśla Narodowy Fundusz Zdrowia, odnosząc się do sprawy ginekolożki Nicole Sochacki-Wójcickiej, która w mediach społecznościowych prowadzi konto pod nazwą Mama Ginekolog.
    Nie będzie podwyżki stóp procentowych. Obniżka jesienią
    Rozpoczyna się dwudniowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej. Podwyżki stóp procentowych nie będzie.
    Pracodawcy przeciwni zmianom w reklamach suplementów diety
    Nie ma obecnie wystarczającego uzasadnienia dla wprowadzania nowych regulacji dotyczących reklamy suplementów diety, ponieważ są one już zawarte w branżowym „Kodeksie Dobrych Praktyk Reklamy Suplementów Diety” – uważa Konfederacja Lewiatan.
    Posłowie wysłuchali apelu pracodawców
    Sejmowa Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, po apelu pracodawców, m.in. Konfederacji Lewiatan, odroczyła prace nad projektem ustawy Prawo komunikacji elektronicznej.
    Uchodźcy w wieku produkcyjnym, którzy wyrażali chęć podjęcia pracy w Polsce, znaleźli zatrudnienie
    Z badań przeprowadzonych przez Platformę Migracyjną EWL, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundację EWL wynika, że niemal wszyscy uchodźcy w wieku produkcyjnym, którzy wyrażali chęć podjęcia pracy w Polsce, znaleźli zatrudnienie.
    Praca zdalna i digitalizacja – co nas czeka w 2023 r.?

    Praca zdalna w 2023 roku. Ostanie trzy lata to okres wielu dynamicznych zmian na rynku pracy, które znacząco wpływały na sposób prowadzania biznesu. Planowane na początek tego roku nowelizacje mają głównie na celu unormowanie i zabezpieczenie osób pracujących zdalnie. Za tym idą kolejne rozwiązania, zmieniające obraz zatrudnienia w Polsce. Z jakimi trendami HR będziemy mierzyli się w najbliższych kwartałach? Eksperci wskazują cztery najważniejsze kierunki w 2023 r.

    Komisja za projektem nowelizacji Kodeksu pracy w sprawie tzw. work-life balance
    Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny jednogłośnie opowiedziała się w poniedziałek za projektem nowelizacji Kodeksu pracy, który ma na celu wdrożenie unijnych dyrektyw w sprawie tzw. work-life balance. Projekt zakłada m.in. zmiany w urlopach rodzicielskich.
    Podwyżki dla pracowników wracających z urlopów macierzyńskich
    Podwyżki dla pracowników wracających z urlopu: macierzyńskiego, na warunkach urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego, wychowawczego możliwe pod warunkiem przyznania ich pod nieobecność - powiedziała PAP radca prawny Monika Jurkiewicz
    Szacowana stopa bezrobocia w styczniu wyniosła 5,5 proc.
    Szacowana przez MRiPS stopa bezrobocia na koniec stycznia 2023 r. wyniosła 5,5 proc. – poinformowała PAP w poniedziałek minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg. Jest wyższa o 0,3 pkt. proc. niż w grudniu 2022 r.
    Nielegalne powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi
    Zatrudnienie cudzoziemca, zwłaszcza z kraju trzeciego, wymaga spełnienia określonych warunków. W przeciwnym razie może dojść do nielegalnego powierzenia pracy. Co na ten temat czytamy w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?
    Czy ma miejsce dyskryminacja aplikantów radcowskich i adwokackich będących ojcami?

    Do Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) trafiła sprawa dyskryminacji prawników – a dokładniej aplikantów adwokackich i radcowskich, odbywających przygotowanie do wykonywania zawodu, będących ojcami. Okazuje, że nie mają oni takich samych praw związanych z rodzicielstwem jak aplikantki będące matkami. Na czym polega problem?