Kategorie

Okres pracy uprawniający do nabycia trzynastki

Magdalena Kasprzak
Magdalena Kasprzak
Radca prawny, doktor nauk prawnych. Pracowała w Departamencie Prawnym Głównego Inspektoratu Pracy, autorka licznych publikacji w wiodących polskich wydawnictwach prawniczych. Doradca prawny w kancelariach prawnych, wykładowca akademicki, prezes zarządu ANTERIS Fundacji Pomocy Prawnej
Pracodawca, działający w strefie budżetowej, ma obowiązek wypłacić do końca marca 2013 r. dodatkowe wynagrodzenie roczne, tzw. trzynastkę. Prawo do jej otrzymania ma każdy pracownik, który m.in. przepracował minimum 6 miesięcy.

Przy ustalaniu minimalnego 6-miesięcznego okresu uprawniającego do trzynastki uwzględniamy jedynie przepracowany przez pracownika czas. Usprawiedliwiona nieobecność w pracy, z innych przyczyn niż określone w ustawie z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (zwanej dalej ustawą o trzynastkach), nie uprawnia pracownika do dodatkowego wynagrodzenia rocznego, jeżeli nie przepracował on wymaganych co najmniej 6 miesięcy (uchwała SN z 25 lipca 2003 r.).

Okresy pobierania zasiłku i wynagrodzenia chorobowego nie są również wliczane do 6-miesięcznego okresu wymaganego do otrzymania dodatkowego wynagrodzenia rocznego (uchwała SN z 7 lipca 2011 r.).

Gdy pracownik pracuje krócej niż 6 miesięcy

W szczególnych sytuacjach przepracowanie okresu krótszego niż 6 miesięcy (180 dni) może uprawniać pracownika do trzynastki. Jak wynika z art. 2 ust. 3 ustawy o trzynastkach, nie jest to wymagane w przypadkach:

  • nawiązania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego z nauczycielem i nauczycielem akademickim, zgodnie z organizacją pracy szkoły (w tym szkoły wyższej),
  • zatrudnienia pracownika do pracy sezonowej, jeżeli umowa o pracę została zawarta na sezon trwający nie krócej niż 3 miesiące,
  • powołania pracownika do czynnej służby wojskowej albo skierowania do odbycia służby zastępczej,
  • rozwiązania stosunku pracy w związku z:

– przejściem na emeryturę, rentę szkoleniową albo rentę z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenie rehabilitacyjne,

– przeniesieniem służbowym, powołaniem lub wyborem,

– likwidacją pracodawcy albo zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy,

– likwidacją jednostki organizacyjnej pracodawcy lub jej reorganizacją,

  • podjęcia zatrudnienia:

– w wyniku przeniesienia służbowego,

– na podstawie powołania lub wyboru,

– w związku z likwidacją poprzedniego pracodawcy albo ze zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących tego pracodawcy,

– w związku z likwidacją jednostki organizacyjnej poprzedniego pracodawcy lub jej reorganizacją,

– po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej albo po odbyciu służby zastępczej;

  • korzystania:

– z urlopu wychowawczego,

– z urlopu dla poratowania zdrowia,

– przez nauczyciela lub nauczyciela akademickiego z urlopu do celów naukowych, artystycznych lub kształcenia zawodowego,

  • wygaśnięcia stosunku pracy w związku ze śmiercią pracownika.

Urlop macierzyński uprawnia do trzynastki

Reklama

W katalogu określonym przez art. 2 ust. 3 ustawy o trzynastkach nie został uwzględniony urlop macierzyński. W wyroku z 9 lipca 2012 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł jednak, że art. 2 ust. 3 ustawy o trzynastkach w zakresie, w jakim pomija okres urlopu macierzyńskiego jako umożliwiający nabycie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego, w sytuacji nieprzepracowania w ciągu całego roku kalendarzowego faktycznie 6 miesięcy – jest niezgodny z Konstytucją RP. Wyrok został ogłoszony 17 lipca 2012 r. – od tego dnia ma zatem moc prawną.

W związku z wyrokiem TK, ustalając prawo do trzynastki za 2012 r., należy uwzględnić również czas urlopu macierzyńskiego, który uniemożliwił pracownicy przepracowanie 6 miesięcy w roku.

PRZYKŁAD

Pracownica jednostki samorządowej w 2012 r. często chorowała i w związku z ciążą przebywała na licznych zwolnieniach lekarskich. 1 września urodziła dziecko i wykorzystuje urlop macierzyński do końca roku. W sumie pracownica w 2012 r. faktycznie przepracowała jedynie 152 dni. Czy nabędzie prawo do trzynastki za 2012 rok?

Katalog szczególnych przypadków uprawniających pracownika do trzynastki mimo nieprzepracowania w danym roku kalendarzowym wymaganych 6 miesięcy nie przewiduje prawa do nagrody w związku z urlopem macierzyńskim. Wyrok TK wskazuje jednak, że przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP w zakresie nieuwzględniania urlopu macierzyńskiego. Tym samym, korzystanie przez pracownicę z takiego urlopu – powodujące jednocześnie niemożność wypracowania w danym roku wymaganych 180 dni – uprawnia ją do trzynastki w zmniejszonej wysokości.

Pamiętajmy jednak, że wyrok Trybunału będzie miał zastosowanie tylko wtedy, gdy pracownica nie przepracuje 6 miesięcy bezpośrednio z powodu wykorzystywania urlopu macierzyńskiego.

PRZYKŁAD

Reklama

Pracownica urzędu skarbowego od 16 kwietnia do 31 lipca 2012 r. przebywała na urlopie macierzyńskim. Z początkiem sierpnia wróciła do pracy, a 1 października rozpoczęła urlop wychowawczy. Czy pracownica ta w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. nabędzie prawo do trzynastki za 2012 r.?

Pracownica nabędzie prawo do trzynastki, ale nie w związku z wyrokiem Trybunału, tylko na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 6 lit. a ustawy o trzynastkach. Fakt wykorzystania 107 dni urlopu macierzyńskiego nie pozbawił tej pracownicy możliwości przepracowania wymaganych 6 miesięcy w 2012 r. Do połowy kwietnia pracownica przepracowała bowiem 105 dni, następnie w okresie od sierpnia do 1 października przepracowała kolejne 60 dni, czyli w sumie w 2012 r. faktycznie przepracowała 165 dni. Pracownica z początkiem października rozpoczęła urlop wychowawczy, który potrwa co najmniej do końca roku. Nie przepracuje zatem wymaganych 180 dni nie z powodu urlopu macierzyńskiego, ale z powodu urlopu wychowawczego. Ten urlop został natomiast wskazany w ustawie o trzynastkach jako przypadek szczególny. Pracownica uzyska więc prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w wysokości ustalonej proporcjonalnie do przepracowanych 165 dni w 2012 r.

Wyrok Trybunału nie daje prawa pracownicom do dochodzenia prawa do trzynastek za lata ubiegłe. Trybunał nie przewidział możliwości stosowania wyroku wstecz.

Podstawa prawna:

  • art. 2 ust. 3 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (DzU nr 160, poz. 1080, ost. zm. DzU z 2012 r. poz. 819).

Orzecznictwo:

  • wyrok TK z 9 lipca 2012 r. (P 59/11, DzU poz. 819),
  • uchwała SN z 25 lipca 2003 r. (III PZP 7/03, OSNP 2004/2/26),
  • uchwała SN z 7 lipca 2011 r. (III PZP 3/11, OSNP 2012/1–2/3).

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.