Kategorie

Kiedy pracodawca nie musi wypłacać wynagrodzenia

Ewelina Tusińska
Pracodawca, zatrudniając pracownika, zobowiązuje się do wypłaty wynagrodzenia za wykonaną pracę. W pewnych przypadkach pracodawca jest zwolniony z tego obowiązku, np. gdy pracownik został wezwany do sądu w celu pełnienia funkcji ławnika.

Co do zasady pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60% wynagrodzenia.

Wynagrodzenie przysługuje pracownikowi tylko wtedy, jeżeli jest to niezawiniony przez niego przestój. Natomiast jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, wynagrodzenie nie przysługuje.

Reklama

Podobnie pracownikowi nie należy się pensja, jeżeli w ramach swoich obowiązków pracowniczych wykonał wadliwie produkty lub usługi. Jeżeli natomiast wskutek wadliwie wykonanej pracy z winy pracownika nastąpiło obniżenie jakości produktu lub usługi, wynagrodzenie ulega odpowiedniemu zmniejszeniu.

Może się zdarzyć i tak, że pracownik będzie się starał naprawić swój błąd. W takiej sytuacji, jeśli wadliwość produktu lub usługi została usunięta przez pracownika, przysługuje mu wynagrodzenie odpowiednie do jakości produktu lub usługi, z tym że za czas pracy przy usuwaniu wady pracownik nie ma prawa do wynagrodzenia.

Przykład

Pracownik zatrudniony na umowę o pracę ma w swoich obowiązkach m.in. uzupełnianie bazy klientów pracodawcy. Musi w niej wpisać dane w odpowiednich rubrykach, które następnie są importowane do innych działów.

Pracownik przez pomyłkę wpisał dane dotyczące wartości zamówienia w złych rubrykach. Błąd został zauważony dopiero w następnym dniu. W związku z tym pracownik przez 4 godziny po pracy poprawiał swój błąd.

Za te 4 godziny dodatkowej pracy nie należy mu się wynagrodzenie.

Urlop bezpłatny

Podczas urlopu bezpłatnego dochodzi niejako do zawieszenia stosunków łączących pracodawcę i pracownika. Podwładny nie wykonuje w tym czasie pracy, a pracodawca nie płaci za okres nieobecności.

Niemniej jednak udzielnie urlopu bezpłatnego zależy od decyzji pracodawcy. Nie musi się na niego godzić, gdyż nie ma żadnych okoliczności, które zmuszałyby go do udzielenia pracownikowi urlopu bezpłatnego. Co więcej – odmowa jego udzielenia nie wymaga uzasadnienia.

W okresie urlopu bezpłatnego pracownik może świadczyć pracę u innego pracodawcy (jeśli nie jest to działalność konkurencyjna) lub np. prowadzić działalność gospodarczą.

Jest jednak rodzaj urlopu bezpłatnego, w czasie którego przysługuje pracownikowi wynagrodzenie od innego pracodawcy. Jeżeli pracownik zgodzi się (zgoda musi być wyrażona na piśmie), pracodawca może mu udzielić urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami.

Pracownik – poseł/senator

W ustawie o wykonywaniu mandatu posła i senatora mamy do czynienia z tzw. zawodowym wykonywaniem mandatu.

Przeważnie poseł lub senator otrzymuje urlop bezpłatny, na swój wniosek, na okres sprawowania mandatu oraz 3 miesięcy po jego wygaśnięciu – bez względu na rodzaj i okres trwania stosunku pracy. Natomiast pracodawca zatrudniający posła lub senatora, który nie skorzystał z prawa do urlopu bezpłatnego, jest zobowiązany udzielić posłowi lub senatorowi zwolnienia od pracy w celu wykonywania obowiązków poselskich i senatorskich.


W zamian za rezygnację z dotychczasowej pracy pracownik – poseł lub senator zyskuje prawo do uposażenia poselskiego lub senatorskiego.

W okresie urlopu bezpłatnego udzielonego posłowi lub senatorowi stosunek pracy ulega zawieszeniu w tym sensie, że pracownik jest zwolniony z obowiązku świadczenia pracy na rzecz dotychczasowego pracodawcy, a pracodawca z obowiązku wypłaty wynagrodzenia za ten czas.

Inne niepłatne zwolnienia od pracy

Istnieje kilka okoliczności, w których pracodawca ma obowiązek zwolnić pracownika z wykonywania pracy. Większość z nich to zwolnienia płatne lub takie, za które pracownik otrzymuje określony rodzaj zasiłku. Są jednak i takie zwolnienia, które nie są płatne.

Pracodawca ma obowiązek zwolnić pracownika bez prawa do wynagrodzenia w przypadku:

  • wykonywania przez pracownika czynności ławnika w sądzie – zwolnienie to przysługuje wyłącznie na czas wykonywania czynności ławnika (sąd, wyznaczając do udziału w sprawie konkretnego ławnika, zawiadamia o tym pracodawcę). Zasadniczo nie powinno ono przekraczać 12 dni w roku. Niemniej jednak w szczególnych przypadkach prezes sądu może zwiększyć tę liczbę. W takim przypadku wynagrodzenie nie przysługuje pracownikowi, ale może on otrzymać rekompensatę w wysokości 1,9% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego za 1 dzień;
  • przeprowadzania przez pracownika zajęć dydaktycznych w szkole zawodowej, szkole wyższej, placówce naukowej lub jednostce badawczo-rozwojowej albo szkolenia na kursie zawodowym – zwolnienie to przysługuje na maksymalnie 6 godzin w tygodniu lub 24 godziny w miesiącu;
  • udziału pracownika będącego radnym (gminnym, powiatowym i wojewódzkim) w pracach organów gminy, powiatu i województwa; udziału pracownika członka rady nadzorczej w posiedzeniu tej rady działającej u pracodawcy.

Stawiennictwo na wezwanie sądu czy organu administracji

Reklama

Pracownika, który został wezwany do stawienia się przed organem administracji czy sądem, należy obligatoryjnie zwolnić na czas niezbędny do stawienia się przed sądem, urzędem, organem, niezależnie od tego, w jakiej roli pracownik występuje (np. świadka, oskarżonego, pozwanego, oskarżyciela posiłkowego itp.). Podstawą zwolnienia jest imienne wezwanie.

Za czas takiego stawiennictwa pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie. Może on jednak domagać się rekompensaty utraconych zarobków od właściwego organu na podstawie zaświadczenia wydanego przez pracodawcę, określającego wysokość utraconych zarobków.

Podstawa prawna:

  • art. 81 § 1 i 2, art. 82, art. 174 § 1 i 2, art. 1741 Kodeksu pracy,
  • art. 25 ust. 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.),
  • art. 22 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1592 ze zm.),
  • art. 27 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1590 ze zm.),
  • art. 25 ust. 1, art. 27, art. 28 ust. 1, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1–2 ustawy z 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (DzU z 2011 r. nr 7, poz. 29 ze zm.),
  • art. 170 § 1 i 3, art. 172 § 1–4 ustawy z 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (DzU nr 98, poz. 1070 ze zm.),
  • § 6, 7, 13, 14, § 16 ust. 2 rozporządzenia MPiPS z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (DzU nr 60, poz. 281 ze zm.).

 

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?