Ważna zmiana! Dodatek sołtysowski po 7 a nie 8 latach pełnienia funkcji sołtysa

W dniu 1 lipca 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz.U. 2023 poz. 1073). Ustawą wprowadzono dodatek sołtysowski. Jak podkreśla projektodawca: "Mimo istotnej roli, jaką sołtys odgrywa w społeczności wiejskiej, ustawodawca nie przewidział dla niego obowiązkowego wynagrodzenia, jedynie rada gminy może przyznać sołtysowi diety oraz zwrot kosztów podróży. Tym samym sołtys nie jest, jak w przeszłości, opłacanym urzędnikiem, ale pełni on funkcję społeczną, gdyż nie otrzymuje wynagrodzenia. Sołtysi nie są również objęci ubezpieczeniem społecznym, a czas sprawowania kadencji nie jest wliczany do okresu zatrudnienia. Tym samym wysiłek włożony w pracę dla społeczności wiejskiej może nie zostać w odpowiedni sposób wynagrodzony, ponieważ może nie zostać mu przyznana ani dieta, ani nie zostanie zwiększona mu emerytura. Należy przy tym podkreślić nakład pracy, jaki wiąże się z pełnieniem funkcji sołtysa.".

Komu przysługuje dodatek sołtysowski? Nowe zasady: dodatek sołtysowski po 7 a nie 8 latach

Dodatek sołtysowski przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki:

1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji nie mniej niż przez 8 lat; ZGODNIE Z NOWELIZACJĄ USTAWY ZMIANA BĘDZIE TAKA, ŻE: NIE MNIEJ NIŻ 7 LAT.

2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet – 60 lat, b) w przypadku mężczyzn – 65 lat. 

Dodatek sołtysowski nie przysługuje: osobie skazanej prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, osobie skazanej prawomocnym wyrokiem za przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa.

Dlaczego doszło do zmian?

Jak podkreśla się uzasadnieniu do projektu: Zaproponowane zmiany przepisów wynikają z analizy postulatów kierowanych do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zgłaszane były kwestie dotyczące określania czasu trwania funkcji sołtysa. Ze względu na to, że sołtysi wybierani są w poszczególnych sołectwach w różnych terminach, pojawiają się różnice w długości kadencji, w wyniku czego łączne kadencje niektórych osób trwały np. 8 lat i 2 miesiące, a innych 8 lat bez kilku, kilkunastu dni. Ponadto, osoby pełniące funkcję sołtysa po wejściu w życie ustawy z dnia  8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym otrzymywały decyzje odmawiające przyznania świadczenia. Dotyczyło to osób, które były sołtysami przed 1990 r. i „kończyły” swoje kadencje np. w maju, listopadzie, grudniu 1990 r.Proponowane zmiany umożliwią przyznanie świadczenia pieniężnego tym sołtysom, którzy pełniły funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez okres nie krótszy niż 90 miesięcy. Ponadto, także tym sołtysom, którzy pełnili funkcję sołtysa przed 1990 r., a następnie kontynuowali tę funkcję po wejściu w życie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Możliwa jest zatem sytuacja, w której osoba będzie mogła otrzymać świadczenie nawet jeśli nie była wybrana na funkcję sołtysa na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, ale pełniła tę funkcję po wejściu w życie tej ustawy.

Czy dodatek sołtysowski jest wypłacany jednorazowo czy miesięcznie? Co trzeba zrobić, aby otrzymać dodatek sołtysowski?

Dodatek sołtysowski jest świadczeniem wypłacanym miesięcznie. Nie jest to świadczenie jednorazowe. Aby otrzymać świadczenie osoba uprawniona powinna złożyć wniosek. Wniosek o przyznanie świadczenia zawiera: 1) Dane wnioskodawcy: a) imię (imiona) oraz nazwisko, b) datę urodzenia, c) numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano tego numeru – rodzaj i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość, d) miejsce zamieszkania i adres zamieszkania, e) adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż adres zamieszkania; 2) wskazanie sposobu wypłaty świadczenia wraz z podaniem danych niezbędnych do jego wypłaty; 3) podpis wnioskodawcy. Do wniosku o przyznanie świadczenia należy dołączyć:

1) zaświadczenie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego dla sołectwa, w którym wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa, potwierdzające okres pełnienia tej funkcji;

2) oświadczenie wnioskodawcy o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa.

Wniosek składa się w oddziale regionalnym albo placówce terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego właściwych ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Świadczenie przyznaje w drodze decyzji i wypłaca Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.