REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy można iść do sądu pracy z roszczeniem o ustalenie godziwego wynagrodzenia?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Czy można iść do sądu pracy z roszczeniem o ustalenie godziwego wynagrodzenia?
Czy można iść do sądu pracy z roszczeniem o ustalenie godziwego wynagrodzenia?
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Poniżej opis konkretnej sytuacji czytelnika i odpowiedzi na sporne zagadnienia. Czy można iść do sądu pracy z roszczeniem o ustalenie godziwego wynagrodzenia? Czym jest godziwe wynagrodzenie? Czy minimalne wynagrodzenie to godziwe wynagrodzenie? Czym jest mobbing? 

Sytuacja czytelnika - studenta, nisko wynagradzanego za pracę, brak godziwości

Przykład

Antoni W. prowadził jednoosobową działalność gospodarczą we Wrocławiu pod firmą „Smacznie – tylko tu”. Było to małe bistro, gdzie zatrudniony był jedynie Szymon A., w charakterze pomocy kuchennej i Zuzanna J. jako kelnerka. Szymon A. był 22-letnim studentem. Szymon A. otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 3500 zł brutto miesięcznie (według stanu na grudzień 2023 r.), był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czas pracy. Niestety Szymon A. nie lubił swojej pracy, nie wiązał swoje przyszłości z gastronomią, chciał pracować w bistro jedynie w okresie studiów. W miejscu pracy panowała specyficzna atmosfera. Antoni W. w niemiły sposób zwracał się do Szymona A., pracodawca nie pozwalał pracownikowi na spożywanie żadnych posiłków (ani zimnych ani tych ciepłych) na koszt bistro. Oczywiście pracownicy mogli kupować serwowane w bistro dania, ale obowiązywał ich cennik wynikający z menu, nie były udzielane żadne rabaty. Nawet na koniec dniówki, kiedy wiadomo było, że dania się nie sprzedadzą. Paradoksalnie Szymon A. często chodził głodny, ponieważ po odjęciu wszelkich kosztów utrzymania i opłat nie zostawało mu wiele na życie. Uznał, że stawka wynagrodzenia jest głodowa i fakt, że pracodawca nie powala spożywać mu posiłków z bistro, w trakcie pracy jest naruszeniem prawa. Co więcej Szymon A. twierdził, że wszystko to narusza jego godność osobistą i że bezwzględnie należy mu się podwyżka.  Szymon A. zwierzył się koleżance co do trudnych warunków życia, a że jego koleżanka w ostatnim czasie bardzo często oglądała transmisje Sejmu na kanale YouTube i słyszała jak nowy premier oraz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podkreślali, że pracownicy mają prawo do godziwego wynagrodzenia i godziwych warunków pracy, doradziła koledze, aby poszedł do sądu pracy o podwyżkę. Szymon A. zdecydował, że złoży w sądzie pracy i ubezpieczeń społecznych pozew o poprawę warunków pracy, w tym o mobbing i ustalenie wysokości godziwego wynagrodzenia za jego pracę.

Czym jest wynagrodzenie godziwe?

Można generalnie stwierdzić, że wynagrodzenie godziwe, to wynagrodzenie: należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe, zachowujące cechy ekwiwalentności do pracy. Takie cechy niewiele jednak podpowiadają przy ustalaniu konkretnych stawek wynagrodzenia

Autopromocja

Przepis art. 13 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465, dalej jako: KP), gwarantuje pracownikowi prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę. Wśród kryteriów godziwości wynagrodzenia – oprócz ustalenia wynagrodzenia tak, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy – należy wskazać także ekwiwalentność wynagrodzenia wobec pracy danego rodzaju.

W niniejszej sprawie, zakres wykonywanych przez Szymona A. obowiązków, nie wykraczał poza zakres pracy o szczególnym charakterze. Osoba zatrudniona na stanowisku pomocy kuchennej (z całym szacunkiem dla osób wykonujących pracę tego rodzaju), nie musi posiadać szczególnych umiejętności, specjalistycznego wykształcenia, dużego doświadczenia. Nie jest to zawód szczególnie doniosły – nie wchodzi w grę ochrona czyjegoś życia, zdrowia, zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie jest ponoszona surowsza odpowiedzialność dyscyplinarna. Nawet jeżeli więc wynagrodzenie na stanowisku pomocy kuchennej, będzie ustalone jako minimalne wynagrodzenie za pracę, które obowiązuje w Polsce w danym momencie, nie będzie stanowiło to naruszenia prawa. 

Wprawdzie w judykaturze dopuszcza się ocenę wysokości wynagrodzenia nawet przez pryzmat zasady współżycia społecznego, niemniej jednak bardzo trudno na podstawie wskazanych przepisów doprowadzić do zmiany wysokości wynagrodzenia (jest wręcz to niemożliwe). Dlaczego? Ponieważ prawo do godziwego wynagrodzenia nie ma charakteru roszczeniowego. Pracownik może domagać się podwyższenia wynagrodzenia przed sądem do wyższej kwoty, niż wartość minimalnego wynagrodzenia. Ponadto wydaje się, że sąd pracy a już tym bardziej Państwowa Inspekcja Pracy nie powinno aż tak bardzo ingerować w swobodę prowadzonej przez pracodawcę działalności gosppdarczej. 

Międzynarodowa Organizacja Pracy uważa, że system płac minimalnych powinien generalnie opierać się na teorii płacy godziwej. Jednak czy wynagrodzenie minimalne to wynagrodzenie godziwe? Pewnie w większości przypadków nie, jednak generalnie zależy to od rodzaju wykonywanej pracy, doświadczenia, stażu, kwalifikacji, kosztów utrzymania, ponoszonych wydatków i innych okoliczności różnych w danym stanie faktycznym.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Swoboda nawiązania stosunku pracy

Trzeba pamiętać, że obowiązuje swoboda nawiązania stosunku pracy i wolność pracy. Nikt nie zmusił Szymona A. do podpisania umowy, do trwania w stosunku pracy. Zgodził się świadomie na takie warunki, a jeżeli ich nie akceptuje zawsze może zakończyć stosunek pracy. Jego godność nie został naruszona przez zachowanie pracodawcy. Nie ma on obowiązku zapewniania pracownikom posiłków, nawet jeżeli miejscem pracy jest restauracja. 

Czym jest mobbing?

W niniejsze sprawie nie zaszły przesłanki mobbingu. Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Pozew o ustalenie wysokości godziwego wynagrodzenia

Trzeba też mieć na uwadze takie argumenty, że zgodnie z przepisem art. 78 KP wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. 

Należy przy tym pamiętać, że przewidziana w art. 353 zn. 1 KC autonomia woli stron znajduje swoje zastosowanie także do stosunków pracy i podważanie jej przez powoda wymagałoby wystąpienia szczególnych okoliczności. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury możliwość ingerowania w wysokość wynagrodzenia określonego autonomicznie przez strony stosunku pracy jest ograniczona tylko do wyjątkowych sytuacji. Podkreślić przy tym należy, że wynagrodzenie pracownika nie może być niższe niż wynagrodzenie minimalne ustalane zgodnie z ustawą o minimalnym wynagrodzeniu. Pozew Szymona A. prawdopodobnie zostanie oddalony w sądzie pracy.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Urząd do spraw kombatantów ma nowego szefa. Został nim Lech Parell

    Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ma nowego szefa. Po odwołaniu Jana Józefa Kasprzyka premier Donald Tusk powołał na to stanowisko Lecha Parella. Akt powołania wręczyła mu minister rodziny, pracy i polityki społecznej.

    Asystencja osobista. Ustawa wyczekiwana przez osoby z niepełnosprawnościami

    W Polsce jest ponad 3 mln osób z niepełnosprawnościami, które mają prawne potwierdzenie niepełnosprawności. Poziom zatrudnienia tych osób odbiega od innych państw europejskich. Brakuje też dla nich i ich rodzin systemowego wsparcia w środowisku lokalnym. Z tego względu tak bardzo wyczekiwane jest wprowadzenie ustawy o asystencji osobistej.

    Ruchomy czas pracy – rozkład czasu pracy wygodny dla pracodawcy i pracownika

    Rozkład czasu pracy może przewidywać różne godziny rozpoczynania pracy w dniach, które zgodnie z tym rozkładem są dla pracowników dniami pracy. Dzięki wprowadzeniu ruchomego czasu pracy pracownicy mogą – przy zachowaniu 8-godzinnej normy dobowej – rozpoczynać i kończyć pracę o różnych porach w poszczególnych dniach.

    Zakwaterowanie dla pracowników delegowanych do pracy za granicę bez podatku – wyrok NSA

    Zapewnienie pracownikowi delegowanemu, zwłaszcza na krótki czas, nieodpłatnego zakwaterowania i pokrycia kosztów podróży nie powoduje powstania po jego stronie przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych – wyrok NSA z 1 sierpnia 2023 r. (II FSK 270/21).

    REKLAMA

    Jak pracodawca może zareagować na przyprowadzanie przez pracownika dziecka do pracy

    Pracownica zatrudniona w sklepie kolejny raz przyprowadziła do pracy 5-letniego syna. Tłumaczyła to tym, że syn ma katar i nie mógł iść do przedszkola, a pracownica nie ma już urlopu na żądanie. W sklepie 5-latek siedzi sam na zapleczu, kiedy pracownica pracuje, co budzi nasze duże obawy o bezpieczeństwo takiego rozwiązania. Ponadto pracownica nie skupia się w pełni na pracy, tylko co chwilę oddala się ze stanowiska pracy na zaplecze, żeby sprawdzić, co z dzieckiem. Co możemy zrobić w tej sytuacji? Czy możemy ukarać ją upomnieniem lub naganą albo zwolnić, żeby w jej miejsce zatrudnić w pełni efektywnego pracownika? Czy możemy wprowadzić w regulaminie pracy regulację zakazującą przychodzenia do pracy z dzieckiem?

    Jest źle, będzie lepiej? Młodzi nadzieją na poprawę profilaktyki zdrowotnej w Polsce

    W ostatnich latach Polska stanęła w obliczu nie tylko wyzwań związanych z gospodarką czy polityką, ale także ze zdrowiem publicznym. Badania profilaktyczne, kluczowe dla wczesnego wykrywania chorób, stanowią istotny element dbałości o zdrowie. Niestety, statystyki wskazują, że Polacy nie korzystają z nich w wystarczającym stopniu. Jednak nadzieję na poprawę tych wskaźników niesie ze sobą zaangażowanie młodszych pokoleń, zwłaszcza pokolenia Z i milenialsów. 

    Prawie 50% imigrantów pracujących w Polsce znalazło zakwaterowanie dzięki pracodawcom

    Aż 47% imigrantów zatrudnionych w Polsce skorzystało z pomocy pracodawcy lub agencji pracy przy znalezieniu zakwaterowania w Polsce, a 33% cudzoziemców znalazło lokum samodzielnie – wynika z pierwszego w Polsce badania na temat sytuacji mieszkaniowej zatrudnionych w naszym kraju migrantów „Pracownik zagraniczny – zakwaterowanie w Polsce”, przeprowadzonego przez EWL Group, RentLito oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.

    Przeciętne wynagrodzenie w styczniu 2024 r. wyniosło 7768,35 zł brutto, o 264,61 zł mniej niż w grudniu 2023 r. Średnio 12634,53 zł zarobili pracownicy sekcji Informacja i komunikacja

    Przeciętne wynagrodzenie wyniosło w styczniu 2024 r. 7768,35 zł brutto. To o 12,8% więcej niż rok wcześniej, ale o 3,3% mniej niż w grudniu 2023 r. Sektor przedsiębiorstw zatrudniał w styczniu 6515,7 tys. osób – o 0,3% więcej niż w grudniu, ale o 0,2% mniej niż przed rokiem. Główny Urząd Statystyczny podał dane za pierwszy miesiąc 2024 r.

    REKLAMA

    Waloryzacja świadczeń wypłacanych przez ZUS. Od 1 marca 2024 r. świadczenia emerytalno-rentowe wzrosną o 12,12%

    Co roku ZUS waloryzuje wypłacane świadczenia emerytalno-rentowe. W 2024 r. waloryzacja nastąpi od 1 marca. Świadczenia wzrosną o 12,12%.

    Wielkanoc 2024 będzie krótsza niż zwykle

    Święta Wielkiej Nocy w 2024 r. będą trwać o godzinę krócej niż zwykle. Wielkanoc w tym roku przypada 31 marca. Jest to zarazem ostatnia niedziela marca; dzień, w którym przechodzimy na czas letni. 

    REKLAMA