Wyższe wynagrodzenia na uczelniach od 2023 roku?

• Projekt rozporządzenia
• O ile wzrośnie wynagrodzenie?
• Kiedy ma wejść w życie rozporządzenie?
• Co jest powodem podwyżek na uczelniach?
• Czy wzrośnie wynagrodzenie adiunkta?
• Kto skorzysta jeszcze na zmianie wynagrodzenia?
• Czy wrośnie również wynagrodzenie pracowników na uczelniach niepublicznych?

Projekt rozporządzenia

Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało projekt z dnia 25 listopada 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (nr w wykazie prac legislacyjnych Ministra Edukacji i Nauki – 172, dalej: rozporządzenie). Podwyżek w szkolnictwie wyższym nie było od ponad 4 lat, ostatnia miała miejsce 1 października 2018 r.

Według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r. nauczycieli akademickich zatrudnionych w uczelniach publicznych jest 88 094. Oprócz tego są pracownicy naukowi jednostek Polskiej Akademii Nauk czy też doktoranci. Uczelni publicznych zgodnie z danymi Ministerstwa na koniec ubiegłego roku było zaś 131.

Rozporządzenie ma być wydane na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2022 r. poz. 574, ze zm., dalej: ustawa).

Zgodnie z rozporządzeniem:

§ 1. W rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora uczelni publicznej (Dz. U. poz. 1838) w § 1 wyrazy „6410,00 zł” zastępuje się wyrazami: „7210,00 zł”.

O ile wzrośnie wynagrodzenie?

Tak więc zgodnie z nową regulacją wysokość minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej wynosiłaby 7210,00 zł. Aktualnie jest to 6410,00 zł czyli mniej niż wartość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za listopadzie 2022 r., które wyniosło 6857,89 zł.

Wynagrodzenie wzrośnie więc o około 12,5% w stosunku do obecnie obowiązującej wysokości.

Kiedy ma wejść w życie rozporządzenie?

Zgodnie z założeniem rozporządzenie miało wejść w życie z dniem 1 stycznia 2023 r., jednak już wiadomo, że nie jest to możliwe. Aktualnie trwa opiniowanie.

Co jest powodem podwyżek na uczelniach?

Zgodnie z uzasadnieniem do rozporządzenia, przyczyną zmian jest wysoka inflacja oraz rosnące koszty życia i utrzymania, a także odnotowywany w ostatnich latach znaczny wzrost wynagrodzeń w gospodarce narodowej.

Środowisko akademickie oraz związki zawodowe już od długiego czasu apelują do Ministerstwa Edukacji i Nauki o podwyżkę płac. Wręcz: „Środowisko akademickie wskazuje, że niezmieniany od roku 2018 poziom wynagrodzenia profesora przekłada się na obniżoną konkurencyjność uczelni oraz jednostek naukowych Polskiej Akademii Nauk na rynku pracy, co z kolei powoduje w nich braki kadrowe.”. Będzie mniej nauczycieli akademickich, których zatrudnia się w grupach pracowników: dydaktycznych; badawczych czy badawczo-dydaktycznych. Może dojść do tego, że tak jak w szkołach, tak i na uczelniach zabraknie nauczycieli. W dzisiejszych czasach więcej można zarobić w korporacji niż na uczelni. Zakres odpowiedzialności i wkład pracy jest całkiem inny. Trzeba mieć na uwadze, że pracownicy badawczo-dydaktyczni oprócz prowadzenia zajęć zobowiązani są prowadzić pracę naukową, występować na konferencjach oraz brać udział w projektach badawczych.

Czy wzrośnie wynagrodzenie adiunkta?

Tak, wraz ze wzrostem wynagrodzenia profesora uczelni, wzrosną również inne wynagrodzenia i świadczenia w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, których wysokość jest relacjonowana do wysokości wynagrodzenia profesora.

Stosownie do treści art. 137 ust. 1 ustawy wysokość miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego w uczelni publicznej dla nauczyciela akademickiego nie może być niższa niż 50% wynagrodzenia profesora, z tym że dla:

1) profesora uczelni – nie niższa niż 83%,

2) adiunkta – nie niższa niż 73% – tego wynagrodzenia.

Kto skorzysta jeszcze na zmianie wynagrodzenia?

Z wysokością wynagrodzenia profesora są powiązane również inne wynagrodzenia i świadczenia w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, w szczególności wysokość: łącznej miesięcznej kwoty stypendium socjalnego i stypendium rektora jaką może otrzymać student, miesięcznego wynagrodzenia członków rady uczelni, dodatku funkcyjnego pracownika uczelni publicznej, w tym rektora, wynagrodzenia w postępowaniu w sprawie nadania stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora oraz członków komisji habilitacyjnych, miesięcznego stypendium doktoranckiego oraz miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego pracownika naukowego w jednostce naukowej Polskiej Akademii Nauk.

Oczywiście rozporządzenie określa wyłącznie minimalną wysokość wynagrodzenia zasadniczego profesora, nie wyklucza to ustalenia przez rektora uczelni, innego, wyższego wynagrodzenia. Jednak proponowana przez Ministerstwo stawka musi być uznana jako minimalna.

Czy wrośnie również wynagrodzenie pracowników na uczelniach niepublicznych?

Rozporządzenie odnosi się tylko do podwyżek minimalnego wynagrodzenia profesora na uczelni publicznej. Przepisy nie obejmują więc uczelni niepublicznych.

Podstawa prawna:

Projekt z dnia 25 listopada 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (nr w wykazie prac legislacyjnych Ministra Edukacji i Nauki – 172)

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2022 r. poz. 574, ze zm.)