Kategorie

Czy można żądać od pracownika podania numeru NIP

Mariusz Pigulski
Ostatnio zmieniły się przepisy dotyczące posiadania numeru NIP. Czy obecnie możemy żądać od nowo zatrudnionego pracownika podania tego numeru?

Pracodawca ma prawo wymagać podania numeru NIP tylko od tych zatrudnianych pracowników, którzy prowadzą dodatkowo działalność gospodarczą lub są zarejestrowani jako podatnicy VAT. W innych przypadkach nie może żądać podania NIP.

Katalog danych, jakie pracodawca może żądać od pracownika, jest ściśle określony i obejmuje (art. 221 Kodeksu pracy):

  • imię (imiona) i nazwisko,
  • imiona rodziców,
  • datę urodzenia,
  • miejsce zamieszkania (adres do korespondencji),
  • wykształcenie,
  • przebieg dotychczasowego zatrudnienia,
  • inne dane osobowe, a także imiona i nazwiska oraz daty urodzenia dzieci pracownika, jeżeli podanie takich danych jest konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy,
  • numer PESEL nadany przez Rządowe Centrum Informatyczne Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (RCI PESEL).

Do końca sierpnia 2011 r. pracodawcy mogli wymagać od swoich pracowników podawania numeru NIP. Od 1 września 2011 r., w wyniku nowelizacji ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, dla zdecydowanej większości pracowników identyfikatorem podatkowym jest PESEL. Z tego względu pracodawcy nie mogą występować do zatrudnionych osób z żądaniem udostępnienia przez nich informacji o posiadanym numerze NIP.

Od 1 września 2011 r. NIP nie jest już podstawowym numerem do celów podatkowych w przypadku objętych rejestrem PESEL osób fizycznych:

  • nieprowadzących działalności gospodarczej lub
  • niebędących zarejestrowanymi podatnikami VAT (art. 1 pkt 1 ustawy z 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw).

Osoby te, po zmianie przepisów, powinny być identyfikowane podatkowo po numerze PESEL.

WAŻNE!

Od 1 września 2011 r. pracodawcy nie mogą wymagać podawania numeru NIP od pracowników nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami VAT.


Od 1 stycznia 2012 r. NIP dla wskazanych wyżej osób został całkowicie zniesiony, a ich jedynym identyfikatorem podatkowym jest numer PESEL (art. 67 ustawy z 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy...). W okresie od 1 września do 31 grudnia 2011 r. w odniesieniu do omawianych osób NIP był niejako „zawieszony”, choć nadal występował obowiązek związany np. z aktualizacją danych objętych zgłoszeniem NIP.

W związku z zaistniałymi zmianami pracodawcy nie mają obecnie prawa żądać od pracownika, który nie jest przedsiębiorcą lub podatnikiem VAT, podania numeru NIP.

Druki formularzy zawierające rubrykę dotyczącą numeru NIP, których wzory zostały określone na podstawie odrębnych przepisów, mogą być składane przez wspomnianych pracowników bez wypełniania tej rubryki.

Reklama

Numer NIP jest potrzebny pracownikowi, który jest jednocześnie przedsiębiorcą bądź podlegającym rejestracji podatnikiem VAT. W wystawianej dla takiego pracownika informacji PIT-11 jako identyfikator podatkowy powinien być wpisany NIP. Dlatego w takich sytuacjach pracodawcy są uprawnieni do żądania od tych pracowników podania numeru NIP. Problem w tym, że pracodawca nie musi wiedzieć, kto z pracowników posiada własną firmę, zwłaszcza gdy dochody z jej prowadzenia są opodatkowane podatkiem liniowym, ryczałtem ewidencjonowanym lub kartą podatkową. Te formy rozliczania z podatku nie wykluczają możliwości złożenia przez zatrudnionego przedsiębiorcę PIT-2 i stosowania przez pracodawcę kwoty zmniejszającej miesięcznie zaliczki na podatek dochodowy, które są obliczane od wypłacanego wynagrodzenia (z tego powodu pracownik nie musi zgłaszać w zakładzie faktu prowadzenia działalności gospodarczej).

Mimo występowania omawianych trudności, żaden przepis nie zwalnia pracodawcy z konieczności wskazania w sporządzanych formularzach PIT-11 czy PIT-40 odpowiedniego identyfikatora podatkowego. Obowiązek w tym zakresie wynika z art. 11 ust. 3 ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, na podstawie którego płatnicy zobowiązani są do wymagania od podatników podania identyfikatora podatkowego i podawania go organom skarbowym na dokumentach związanych z wykonywaniem zobowiązań podatkowych. Pracodawca ma prawo żądać od pracowników poinformowania o identyfikatorze, którym posługują się w kontaktach z fiskusem. Odpowiednie do tego celu może być pisemne oświadczenie, którego wzór zostanie zamieszczony np. w regulacjach wewnątrzzakładowych. Podatnik lub płatnik, który wbrew obowiązkowi nie podaje numeru identyfikacji podatkowej lub podaje numer nieprawdziwy, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe w wysokości od 150 zł do 30 tys. zł. Należy jednak pamiętać, że to pracodawca ponosi odpowiedzialność za nieprawidłowo wypełniony PIT-11 lub PIT-40.

Podstawa prawna:

  • art. 1 pkt 1, art. 67 ustawy z 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 171, poz. 1016),
  • art. 3, art. 5, art. 11 ust. 3 ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681 ze zm.),
  • art. 48, art. 81 Kodeksu karnego skarbowego.
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.