Kategorie

Sporadyczna aktywność chorego pracownika uprawnia do zasiłku

Wykonywanie pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267) polega na podjęciu działań stanowiących realizację obowiązków pracowniczych lub wynikających z innego stosunku prawnego obejmującego świadczenie pracy. (Wyrok Sądu Najwyższego z 5 października 2005 r., sygn. akt I UK 44/05)
Stan faktyczny

Sąd okręgowy wyrokiem oddalił odwołanie Zdzisława P. od decyzji ZUS odmawiającej wnioskodawcy prawa do zasiłku chorobowego za okres od 13 lipca do 10 września oraz od 11 października do 31 października 1999 r. Sąd ustalił, że wnioskodawca w tych okresach przebywał na zwolnieniu lekarskim.

W tym czasie pełnił funkcję prezesa zarządu i świadczył pracę „w szczególności w zakresie akceptowania rachunków, dokumentacji w związku z brakiem odpowiednich uprawnień budowlanych pozostałych pracowników”. Podpisywał również dokumentację finansową, korespondencję i dokumentację związaną z kontraktem z zakładem energetycznym, a także uczestniczył w okresie zwolnienia lekarskiego w niektórych rozmowach dotyczących umów i sposobu ich finansowania. Wymienione czynności wykonywał przez cały okres niezdolności do pracy.

Sąd rejonowy wskazał, iż ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za okres tego zwolnienia, jeżeli wykonuje w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem. Zdaniem sądu, wnioskodawca w okresie zwolnienia lekarskiego świadczył pracę na rzecz firmy, w której pracował, i tym samym wykorzystywał zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem.

Sąd apelacyjny wyrokiem uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego i przyznał wnioskodawcy prawo do zasiłku chorobowego za okresy od 13 lipca do 10 września oraz od 11 października do 31 października 1999 r. Sąd uznał, że istota sporu w sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy wnioskodawca wykorzystywał zwolnienia z pracy w sposób niezgodny z ich przeznaczeniem. Zdaniem tego sądu, za wykorzystanie zwolnienia od pracy niezgodnie z jego celem uważa się nieprzestrzeganie wskazań lekarskich lub wykorzystywanie tego zwolnienia dla innych celów niż leczenie. Ponadto sąd uznał, że przy ocenie zachowania wnioskodawcy (prezesa spółki zatrudniającej 50 pracowników) należy uwzględnić nie tylko fakt wykonywania pracy, lecz również charakter wykonywanych czynności.

Poza sporem było, że wnioskodawca przebywał na zwolnieniach lekarskich w związku ze złamaniem lewej ręki w stawie łokciowym. Lekarz wystawiający zwolnienie zaznaczył, że wnioskodawca może chodzić. W okresie zwolnień w paru przypadkach wnioskodawca podpisał dokumenty spółki. Zdaniem sądu, wykonywanie dotychczasowej pracy przez pracownika może pozbawić go prawa do zasiłku w przypadku, gdy praca stanowi uciążliwe czynności mogące przedłużyć okres niezdolności do pracy albo jest niezgodna z celem zwolnienia. Incydentalne podpisanie przez wnioskodawcę (jako pracodawcę) w trakcie zwolnienia lekarskiego dokumentów finansowych lub personalnych spółki, sporządzonych przez inną osobę (w jego miejscu zamieszkania), nie może być traktowane jako wykonywanie dotychczasowej pracy stanowiącej podstawę pozbawienia zasiłku chorobowego.

Stanowisko SN

Zasiłek chorobowy jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego rekompensującym utratę zarobków na skutek choroby. Ryzyko ubezpieczeniowe objęte ubezpieczeniem z tytułu choroby i macierzyństwa odnosi się do niemożliwości uzyskiwania dochodów w razie jego spełnienia. Zasiłek chorobowy należy się zatem tylko wówczas, gdy choroba uniemożliwia uzyskiwanie dochodu z pracy. Zasadą jest, że wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Stąd też zasiłek nie przysługuje za okresy świadczenia pracy. Należy się w nich bowiem nie zasiłek, lecz wynagrodzenie. Taka reguła wynika z art. 17 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267).

Nie inaczej – mimo różnic w szczegółach – przedstawiała się zasada przysługiwania prawa do zasiłku w świetle art. 18 poprzednio obowiązującej ustawy z 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 z późn.zm.). W rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie oba te przepisy z uwagi na to, że do pierwszego ze spornych okresów objętych zaskarżoną decyzją organu rentowego ma zastosowanie ustawa z 1974 r., a do drugiego ustawa z 1999 r.

Nie jest sporne w rozpoznawanej sprawie, że ubezpieczony w okresie stwierdzonej przez lekarza niezdolności do pracy z powodu złamania lewej ręki nie powstrzymał się od aktywności pracowniczej. Spór sprowadza się do tego, czy ta aktywność była wykorzystywaniem zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem (lub też wykonywaniem innej pracy zarobkowej) w rozumieniu art. 18 ustawy z 17 grudnia 1974 r. lub podejmowaniem pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ustawy z 25 czerwca 1999 r. Sąd Apelacyjny – udzielając przeczącej odpowiedzi na tak postawione pytania – poczynił w istocie ustalenia odmienne od stanowiących podstawę wyroku sądu okręgowego, w ważnych szczegółach nie podając ich podstawy. Dotyczy to zwłaszcza ustalenia, że podjęte przez ubezpieczonego czynności miały charakter incydentalny i polegały wyłącznie na podpisaniu dokumentów spółki.

Tymczasem ustalona przez sąd okręgowy aktywność ubezpieczonego nie ograniczała się do takich czynności, obejmowała ponadto udział w rozmowach z kontrahentami i nie została oceniona jako incydentalna. Dodać przy tym trzeba, że ubezpieczony jest leworęczny. Dla prawidłowego zastosowania prawa konieczne jest ustalenie, jakie czynności wykonywał ubezpieczony, czy wymagały one używania złamanej ręki, czy polegały tylko na złożeniu podpisu, czy też pracy nad dokumentami, czy uczestniczył on w spotkaniach zawodowych i jaka była częstotliwość tych działań.

Po dokonaniu tych ustaleń możliwe będzie dokonanie oceny charakteru aktywności ubezpieczonego pod kątem jego prawa do zasiłku. Nie można przy tym pominąć, że tylko naprawdę sporadyczna, wymuszona okolicznościami, aktywność może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku. W innych przypadkach za sporny okres nie należy się zasiłek, lecz wynagrodzenie za wykonaną pracę.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.