REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasady postępowania przy wypłacie zasiłku macierzyńskiego

Anna Szocińska

REKLAMA

Osoby, które urodzą albo przysposobią dziecko w trakcie ubezpieczenia chorobowego, powinny zwrócić się do płatnika zasiłków z ubezpieczenia chorobowego w sprawie ustalenia prawa i wypłaty zasiłku macierzyńskiego.
W zależności od wielkości zatrudnienia prawo do zasiłków ustalają i wypłacają zakład pracy, zleceniodawca lub ZUS. Osobom prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą i osobom z nimi współpracującym zasiłki macierzyńskie zawsze wypłaca ZUS.

Kto ustala prawo do zasiłku macierzyńskiego

Prawo do zasiłków ustalają oraz zasiłki te wypłacają:
• płatnicy składek na ubezpieczenie chorobowe, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych – swoim pracownikom w okresie trwania ubezpieczenia,
• jednostki ZUS:
– ubezpieczonym, których płatnicy składek zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych,
– ubezpieczonym prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym,
– uprawnionym do zasiłku po ustaniu ubezpieczenia,
– ubezpieczonym podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu w Polsce z tytułu zatrudnienia u pracodawcy zagranicznego.

Liczba ubezpieczonych

Liczbę ubezpieczonych i tym samym płatnika zasiłku na rok kalendarzowy ustala się według stanu na 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego, a w stosunku do płatników, którzy w tym dniu nikogo nie zgłaszali do ubezpieczenia chorobowego, według stanu na pierwszy miesiąc, w którym dokonali takiego zgłoszenia.

Jeżeli ZUS rozpoczął wypłatę świadczenia przed 1 stycznia, kontynuuje ją w nowym roku, nawet jeżeli od 1 stycznia płatnik składek jest zobowiązany do wypłaty zasiłków swoim ubezpieczonym.

Przykład:
Zakład pracy na 30 listopada 2005 r. zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego 18 ubezpieczonych, czyli w 2006 r. świadczenia z tytułu choroby i macierzyństwa ubezpieczonym u tego płatnika wypłacał ZUS. Na 30 listopada 2006 r. płatnik zgłaszał już do ubezpieczenia chorobowego 21 ubezpieczonych.
Zatrudniona w tym zakładzie pracownica 21 października 2006 r. urodziła pierwsze dziecko i uzyskała prawo do zasiłku macierzyńskiego od dnia porodu do 23 lutego 2007 r. ZUS podjął wypłatę zasiłku od 21 października 2006 r. i będzie ją kontynuował do 23 lutego 2007 r., mimo że od 1 stycznia 2007 r. płatnik jest zobowiązany do wypłaty zasiłków swoim ubezpieczonym.

W przypadku gdy z pracownicą umowa o pracę została przedłużona do dnia porodu, a płatnik składek byłby zobowiązany do wypłaty tej pracownicy zasiłku macierzyńskiego tylko za 1 dzień, wypłaty zasiłku macierzyńskiego za cały okres może dokonać ZUS.

Dowody do przyznania prawa do zasiłku macierzyńskiego

Dowodem do przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego dla osoby, z którą została rozwiązana umowa o pracę jest, oprócz niżej wymienionych dowodów, również świadectwo pracy lub inny dokument stwierdzający rodzaj zawartej umowy o pracę i datę rozwiązania stosunku pracy.

Ubezpieczona, która urodziła dziecko i wystąpiła o zasiłek macierzyński, powinna przedłożyć:
• skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,
• zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego urlopu macierzyńskiego, jeżeli płatnikiem zasiłku macierzyńskiego będzie ZUS,
• oświadczenie ubezpieczonej o urodzeniu pierwszego lub kolejnego dziecka

Jeżeli ubezpieczenie ustało w czasie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu pracy, wypłata zasiłku macierzyńskiego następuje na podstawie:
• zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego stan ciąży w czasie zatrudnienia,
• świadectwa pracy lub innego dokumentu potwierdzającego rozwiązanie stosunku pracy z powodu upadłości lub likwidacji zakładu,
• skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka.


W sytuacji ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu pracy w okresie ciąży pracownicy może ona wystąpić do ZUS o wypłatę zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego na okres przed porodem.

Oprócz wymienionych wyżej dokumentów musi wtedy dodatkowo przedłożyć zaświadczenie powiatowego urzędu pracy o braku propozycji innego zatrudnienia dla niej.

Dowodami do przyznania zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w wyniku rozwiązania stosunku pracy z naruszeniem przepisów prawa, są:
• zaświadczenie lekarskie stwierdzające stan ciąży w okresie zatrudnienia,
• prawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu stosunku pracy z naruszeniem przepisów prawa,
• skrócony odpis aktu urodzenia dziecka.

Przyznanie i wypłata zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka podczas pobytu za granicą następuje na podstawie zaświadczenia zagranicznego zakładu leczniczego lub zagranicznego lekarza stwierdzającego przewidywaną datę porodu.

Zaświadczenie musi być wystawione na blankiecie z nadrukiem określającym nazwę zagranicznego zakładu leczniczego lub imię i nazwisko lekarza, opatrzone datą wystawienia i podpisem, w przypadku wystąpienia o zasiłek macierzyński za okres przed porodem.

W przypadku ubiegania się o to świadczenie od dnia porodu, należy przedłożyć:
• skrócony odpis aktu urodzenia dziecka wystawiony przez zagraniczny urząd,
• zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego urlopu macierzyńskiego, jeśli świadczenie będzie wypłacał ZUS (informację o okresie udzielonego urlopu macierzyńskiego pracodawca może również zawrzeć w pkt 15 dotyczącym uwag w „Zaświadczeniu płatnika składek ZUS Z-3” – porównaj wzór nr 1),
• oświadczenie ubezpieczonej o urodzeniu pierwszego lub kolejnego dziecka (porównaj wzór nr 2).

Wypłata zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie następuje na podstawie oświadczenia o dacie przyjęcia dziecka na wychowanie oraz zaświadczenia sądu opiekuńczego o wystąpieniu do sądu o:
• przysposobienie dziecka,
• przyjęcie dziecka na wychowanie w ramach rodziny zastępczej,
• okresie udzielonego urlopu macierzyńskiego, jeśli płatnikiem zasiłku będzie ZUS (zaświadczenie wystawione przez pracodawcę (porównaj wzór nr 1).

Zaświadczenie sądu musi zawierać informację o dacie urodzenia dziecka.

W razie śmierci ubezpieczonej lub porzucenia przez nią dziecka dowodami do wypłaty zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonemu ojcu dziecka albo innemu ubezpieczonemu, który zaopiekuje się dzieckiem, są:
• skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,
• zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego urlopu macierzyńskiego (porównaj wzór nr 1),
• zaświadczenie o okresie wypłaty zasiłku matce dziecka, a w przypadku porzucenia dziecka dodatkowo oświadczenie o porzuceniu dziecka osoby występującej z wnioskiem o zasiłek macierzyński.

Jeżeli ubezpieczona zamierza zrezygnować z części urlopu macierzyńskiego na rzecz ubezpieczonego ojca dziecka po wykorzystaniu 14 tygodni tego urlopu, skrócenie okresu pobierania zasiłku następuje na jej pisemny wniosek, do którego powinno być dołączone zaświadczenie pracodawcy zatrudniającego ojca dziecka, potwierdzające datę rozpoczęcia przez niego urlopu macierzyńskiego. Urlop macierzyński ojca powinien przypadać bezpośrednio po rezygnacji z tego urlopu przez matkę.

WAŻNE!
Jeżeli z wnioskiem o zasiłek macierzyński występuje ubezpieczony - ojciec dziecka prowadzący działalność gospodarczą, powinien on złożyć oświadczenie o przerwaniu tej działalności.

Poza dowodami do wypłaty zasiłku macierzyńskiego, które zostały wymienione wyżej, w przypadku gdy płatnikiem świadczenia będzie ZUS, należy dołączyć:
• zaświadczenie płatnika składek ZUS Z-3 dla ubezpieczonych podlegających obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu,
• zaświadczenie płatnika składek ZUS Z-3a dla ubezpieczonych podlegających dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu.

Natomiast w okresie przejściowym, aby skorzystać z urlopu i zasiłku macierzyńskiego wydłużonego o 2 tygodnie, ubezpieczona nie musi w tej sprawie składać pracodawcy lub ZUS żadnych podań ani dokumentów. Dodatkowe 2 tygodnie urlopu i zasiłku macierzyńskiego przysługują z mocy ustawy.

Pytania i odpowiedzi

Pracownica uważa, że niesłusznie odmówiliśmy jej prawa do przedłużenia o 2 tygodnie wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Nie możemy wydać w tej sprawie decyzji. Czy możemy zwrócić się do ZUS o ustalenie prawa do zasiłku macierzyńskiego dla tej pracownicy?

Tak, każdy płatnik składek może wystąpić do ZUS z wnioskiem o ustalenie uprawnień do zasiłku przysługującego ubezpieczonemu – pracownikowi i wydanie decyzji w tym zakresie. Z takim wnioskiem może także wystąpić sama pracownica, jeżeli uważa, że zostały naruszone jej uprawnienia w tym zakresie.

Jaki jest okres przedawnienia prawa do zasiłku macierzyńskiego? ZUS odmówił mi prawa do zasiłku macierzyńskiego z powodu opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne po terminie. Zwróciłam się z prośbą o przywrócenie tego terminu. Termin został przywrócony. Czy w związku z tym mogę jeszcze starać się o zasiłek macierzyński od listopada 2006 r.?

Roszczenie o wypłatę zasiłku macierzyńskiego przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje. Jeżeli urodziła Pani pierwsze dziecko np. 4 listopada 2006 r., to prawo do zasiłku macierzyńskiego ma Pani do 9 marca 2007 r. i od tego dnia liczymy okres przedawnienia.


Podstawa prawna:
• art. 180 Kodeksu pracy,
• art. 1, art. 2, art. 3 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU nr 221, poz. 1615),
• art. 61, art. 63, art. 64, art. 67 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2005 r. nr 31, poz. 267 ze zm.),
• § 1 ust. 2, § 12, § 13, § 14, § 15, § 16, § 17, § 17a rozporządzenia z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU nr 65, poz. 742 ze zm.),
• art. 6, art. 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.).

Treść jest dostępna bezpłatnie,
wystarczy zarejestrować się w serwisie

Załóż konto aby otrzymać dostęp do pełnej bazy artykułów oraz wszystkich narzędzi

Posiadasz już konto? Zaloguj się.
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Podwyżki dla pracowników samorządowych. Czy nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego przysługują także za lipiec?

1 sierpnia 2024 r. wejdzie w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Zmiany mają celu uaktualnienie minimalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Czy nowe stawki przysługują także za lipiec 2024 r.?

Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

REKLAMA

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. Czy w 2025 r. wzrosną emerytury i renty?

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

REKLAMA

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

REKLAMA