REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasiłek macierzyński i urlop wychowawczy a składki na ubezpieczenia społeczne

Barbara Zabieglińska

REKLAMA

Przebywanie na urlopie wychowawczym lub pobieranie zasiłku macierzyńskiego stanowi tytuł wyłącznie do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Kobieta po urodzeniu dziecka, a następnie sprawująca opiekę nad dzieckiem przerywa swoją aktywność zawodową i korzysta z urlopu macierzyńskiego, a następnie (przeważnie) z urlopu wychowawczego. W celu uniknięcia sytuacji, w której osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem byłaby pozbawiona ubezpieczeń społecznych, przepisy prawne łączą obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz ubezpieczenia zdrowotnego również z przebywaniem na urlopie wychowawczym i pobieraniem zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

REKLAMA

Autopromocja

Ubezpieczenia społeczne

Korzystanie z urlopu wychowawczego czy też pobieranie zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego (art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych) co do zasady stanowi tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Od tej zasady istnieją wyjątki, a ponadto osoby korzystające z urlopu wychowawczego bądź pobierające zasiłek macierzyński nie są objęte ubezpieczeniami społecznymi w pełnym zakresie.

Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym lub pobierająca zasiłek macierzyński podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym tylko wówczas, gdy nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty oraz innego tytułu rodzącego obowiązek ubezpieczeń społecznych (art. 9 ust. 6 ustawy systemowej). Ustalone prawo do tych świadczeń posiada osoba, na rzecz której krajowy bądź zagraniczny organ rentowy stwierdził, że przysługuje jej prawo do emerytury z powszechnego systemu zabezpieczenia społecznego lub systemu zaopatrzenia emerytalnego, który został ustanowiony dla konkretnej grupy zawodowej (np. rolników, żołnierzy, funkcjonariuszy mundurowych itd.). Z kolei przez „inny tytuł powodujący obowiązek ubezpieczeń społecznych” należy rozumieć inny tytuł aniżeli ten, z którego ubezpieczony nabył prawo do zasiłku macierzyńskiego.

Posiadanie przez ubezpieczonego ustalonego prawa do emerytury lub renty bądź innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych wyłącza obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym lub pobierania zasiłku macierzyńskiego. Co za tym idzie, zdejmuje to z płatnika składek obowiązek zgłoszenia ubezpieczonego z tego tytułu do przedmiotowych ubezpieczeń. Osoba korzystająca z takiego urlopu lub pobierająca taki zasiłek ma obowiązek złożenia płatnikowi składek oświadczenia co do faktu, czy ma ustalone prawo do emerytury lub renty lub inny tytuł powodujący obowiązek ubezpieczeń społecznych (art. 36 ust. 2a ustawy systemowej). Dopiero po złożeniu przez ubezpieczonego takiego oświadczenia płatnik składek powinien zgłosić go do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym lub pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Przebywanie na urlopie wychowawczym lub pobieranie zasiłku macierzyńskiego stanowi tytuł wyłącznie do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Ubezpieczeniom chorobowemu i wypadkowemu osoba korzystająca z urlopu wychowawczego lub pobierająca zasiłek macierzyński nie podlega ani obowiązkowo, ani dobrowolnie.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

Osoba, która jednocześnie pozostaje w stosunku z dwoma lub więcej pracodawcami i w związku z tym pobiera odrębny zasiłek macierzyński z tytułu każdego zatrudnienia, obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnego i rentowych jest objęta z tytułu każdego z pobieranych zasiłków macierzyńskich. Natomiast osoba, która przebywa na urlopie wychowawczym u dwóch lub więcej pracodawców i spełnia z tego tytułu warunki do podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, powinna wskazać, który z pracodawców będzie płatnikiem składek na przedmiotowe ubezpieczenia w okresie przebywania na tym urlopie.

Urodzenie kolejnego dziecka w trakcie przebywania na urlopie wychowawczym nie powoduje przerwania tego urlopu. Osobie, która urodziła to dziecko, przysługuje zasiłek macierzyński. W takim przypadku dla tego pracownika tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych jest pobieranie zasiłku macierzyńskiego, a nie przebywanie na urlopie wychowawczym.

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osoby pobierającej zasiłek macierzyński stanowi kwota tego zasiłku. Z kolei na mocy art. 16 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2011 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osoby przebywającej na urlopie wychowawczym stanowi obowiązująca w danym roku kalendarzowym kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2009 r. jest to 1276 zł).

Przewiduje się, że od 1 stycznia 2012 r. składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osoby przebywającej na urlopie wychowawczym będą obliczane od kwoty 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Nie będzie jednak mogła przekraczać kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy.

Warto przy tym pamiętać, że za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczonego ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym lub ich ustanie i jeżeli trwały one tylko przez część miesiąca, kwotę najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osoby przebywającej na urlopie wychowawczym zmniejsza się proporcjonalnie. Dzieli się ją przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnoży przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniom (art. 18 ust. 9 ustawy systemowej).

Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym lub pobierających zasiłek macierzyński finansuje w całości budżet państwa za pośrednictwem ZUS. Stąd też rola płatnika składek ogranicza się do prawidłowego obliczenia i wykazania składek w dokumentach rozliczeniowych, a następnie przekazania ich do jednostki terytorialnej ZUS.

Podstawa prawna:

  • art. 6 ust. 1 pkt 19, art. 9 ust. 6, art. 18 ust. 9, art. 36 ust. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.),
  • art. 16 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 237, poz. 1654).
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. W 2025 r. emerytury i renty wzrosną o 6,78 proc.

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

REKLAMA

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

REKLAMA

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin pracy w tygodniu w Polsce do 2027 roku? Inne państwa już testowały: efekty są zachęcające

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

REKLAMA