Kategorie

Trybunał kwestionuje termin dochodzenia od ZUS nadpłaconych składek

Michał Culepa
Michał Culepa
Michał Culepa Culepa
Michał Culepa Culepa
Niekorzystne przepisy, uniemożliwiające w wielu wypadkach dochodzenie od ZUS nadpłaconych składek, zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP.
Reklama

Ireneusz N. był rencistą od maja 1993 r. We wrześniu 2000 r. ZUS wstrzymał jednak wypłacanie mu renty, powołując się na orzeczenie lekarza orzecznika, który uznał go za zdolnego do pracy. Od tej decyzji Ireneusz N. odwołał się do sądu, który zmienił decyzję ZUS, uznając go za całkowicie niezdolnego do pracy i przyznał mu stałą rentę od października 2000 r. Wyrok ten potwierdził sąd apelacyjny i sądowe orzeczenie o niezdolności do pracy uprawomocniło się. Jednak cały proces – od odwołania do wyroku apelacyjnego – trwał prawie 6 lat, aż do maja 2007 r. W tym czasie, aby się utrzymać, Ireneusz N. wykonywał różne prace, jednak nie było to zatrudnienie pracownicze. Zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami renciści nie byli zobowiązani do odprowadzania obowiązkowych składek ZUS z tytułu umów cywilnoprawnych lub działalności gospodarczej. Po uzyskaniu korzystnego wyroku pan N. złożył w sierpniu 2007 r. wniosek o zwrot nadpłaconych składek za lata 2001–2005. ZUS zwrócił część nadpłaty, jednak najstarsze należności z lat 2001–2002 nie zostały oddane. Zakład odmówił zwrotu nadpłaconych składek, powołując się na art. 24 ust. 7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten stanowił wówczas, że zwrotu od ZUS nienależnie opłaconych składek nie można dochodzić, jeżeli od daty ich opłacenia upłynęło 5 lat. Rencista odwołał się do sądu, który już na tym etapie postępowania powziął poważne wątpliwości, czy przepis ten jest zgodny z Konstytucją RP. W związku z tym skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne o konstytucyjność wspomnianego wyżej art. 24 ust. 7 ustawy systemowej.

TK uznał sporny przepis za niezgodny z Konstytucją. Trybunał wskazał, że takie zróżnicowanie terminów, stawiające ubezpieczonych w gorszej sytuacji od ZUS jest niedopuszczalne i narusza konstytucyjną zasadę równości. W dodatku na gruncie zakwestionowanego przepisu ma również miejsce różnicowanie wynikające z samej konstrukcji terminu określonego w art. 24 ust. 7 ustawy systemowej. Mianowicie nie ma możliwości zawieszenia bądź przerwania biegu terminu określonego w tym przepisie. W efekcie przy dłuższym procesie sądowym ubezpieczony nie jest w stanie odzyskać nadpłaconych składek i niekiedy nie ma innej możliwości ich pozyskania (np. jako pokrycie zaległych należności wobec ZUS lub należności przyszłych, tak jest np. w przypadku rencistów lub emerytów, którzy nie są zatrudnieni i nie opłacają już składek w ogóle). Takie różnicowanie ochrony prawnej ZUS i płatnika lub ubezpieczonego przez przyznanie temu ostatniemu iluzorycznej ochrony praw majątkowych jest niedopuszczalne – stwierdził w konkluzji TK.

Wprawdzie zakwestionowany przepis został zmieniony w 2008 r. Obecnie termin do dochodzenia składek od zakładu ubezpieczeń z art. 24 ust. 7 o systemie ubezpieczeń społecznych został wydłużony do 10 lat. Jednak nowelizacja nie zmieniła tej niekorzystnej zasady – wydłużono jedynie termin, a skutki upływu terminu do dochodzenia roszczeń od ZUS pozostały niezmienione. Dlatego wyrok jest wciąż aktualny.

Sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 maja 2010 r. (P 29/08):

Artykuł 24 ust. 7 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych jest niezgodny z art. 32 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?