Kategorie

Czy ZUS może przeliczyć kapitał początkowy z uwzględnieniem zarobków uzyskanych w latach 70.

Dariusz Noszczak
Prawnik z ponad 10-letnim doświadczeniem, specjalista w dziedzinie prawa ubezpieczeń społecznych, w tym m.in. świadczeń emerytalno-rentowych. Autor wielu publikacji poświęconych tej tematyce, doświadczony wykładowca i szkoleniowiec.
Jeden z naszych pracowników od maja 2006 r. ma ustalony kapitał początkowy z uwzględnieniem zarobków uzyskanych w latach 1980–1989. Najwyższe pensje miał jednak w latach 1976–1979. Dotychczas te zarobki nie mogły zostać uwzględnione przy ustalaniu kapitału początkowego, gdyż wykraczały poza okres 1980–1998. Wiemy, że ostatnio zmieniły się zasady ustalania kapitału początkowego i przy wyborze wariantu 10 kolejnych lat można już wskazywać zarobki sprzed 1980 r. Czy na podstawie nowych regulacji pracownik będzie mógł wystąpić o przeliczenie kapitału początkowego?

Jeśli Państwa pracownik zgłosi wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego, ZUS dokona przeliczenia tego kapitału z uwzględnieniem zarobków uzyskanych również w latach 70.

ZUS oblicza kapitał początkowy mnożąc kwotę tzw. hipotetycznej emerytury (tj. emerytury, która przysługiwałaby ubezpieczonemu na koniec 1998 r.) przez 209 miesięcy (tj. wartość średniego dalszego trwania życia właściwego dla wieku 62 lat, zgodnie z tablicą ogłoszoną w komunikacie Prezesa GUS z 25 marca 1999 r.).

Hipotetyczna emerytura jest obliczana w podobny sposób, jak emerytura na tzw. dotychczasowych zasadach przysługująca osobom urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., z zachowaniem pewnych odrębności. Stanowi ona sumę:

  • 24% kwoty bazowej z II kwartału 1998 r. (tj. 1220,89 zł) x współczynnik P (tzw. część socjalna emerytury hipotetycznej),
  • po 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok okresów składkowych (część emerytury hipotetycznej należna za okresy składkowe),
  • po 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych (część emerytury hipotetycznej należna za okresy nieskładkowe).

Wysokość hipotetycznej emerytury jest w znacznej mierze uzależniona od podstawy jej wymiaru. Podstawa ta jest ustalana w podobny sposób, jak podstawa wymiaru emerytury na tzw. dotychczasowych zasadach. Obliczając tę podstawę ZUS porównuje zarobki uzyskane w wybranych latach kalendarzowych do przeciętnych płac z tych lat. W ten sposób, w odniesieniu do każdego roku otrzymuje procentowy wskaźnik wynagrodzenia do przeciętnej płacy. Następnie sumuje te wskaźniki i wylicza średnią arytmetyczną (dzieląc tę sumę przez liczbę uwzględnionych lat z zarobkami). Uzyskany w ten sposób wskaźnik wysokości podstawy wymiaru mnoży przez kwotę bazową z II kwartału 1998 r. (tj. 1220,89 zł) i otrzymuje podstawę wymiaru emerytury hipotetycznej.

WAŻNE!

ZUS oblicza kapitał początkowy mnożąc kwotę tzw. hipotetycznej emerytury przez wartość średniego dalszego trwania życia właściwego dla wieku 62 lat.

Reklama

Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury hipotetycznej można wskazać wynagrodzenia uzyskane w wybranych latach kalendarzowych przypadających przed 1 stycznia 1999 r. (z 10 kolejnych lub 20 dowolnie wybranych lat). Wnioskodawca może też w pewnych przypadkach liczyć na ustalenie podstawy wymiaru kapitału początkowego oparte na wynagrodzeniach z faktycznego okresu podlegania ubezpieczeniu. Takie uprawnienie przysługuje wówczas, gdy nie ma możliwości udowodnienia kolejnych 10 lat podlegania ubezpieczeniom przed 1 stycznia 1999 r., gdyż do 31 grudnia 1998 r. nie ukończył 30 lat, pełnił zastępczą lub czynną służbę wojskową, korzystał z urlopu wychowawczego lub uczył się w szkole wyższej (jeśli urodził się przed 31 grudnia 1968 r.).

Do 22 września br. 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych przez wnioskodawcę do ustalenia podstawy wymiaru emerytury hipotetycznej musiało przypadać w okresie od 1 stycznia 1980 r. do 31 grudnia 1998 r. Nowelizacja ustawy o emeryturach i rentach z FUS z 28 lipca 2011 r., która obowiązuje od 23 września br., zmodyfikowała zasadę ustalania podstawy wymiaru emerytury hipotetycznej uwzględnianej przy obliczaniu kapitału początkowego z 10 kolejnych lat kalendarzowych. Ustawa ta zniosła ograniczenie co do okresu, z którego osoba ubezpieczona może wskazać te 10 kolejnych lat. Przy ustalaniu tej podstawy ZUS może obecnie przyjąć również kolejne lata przypadające przed 1 stycznia 1980 r. Nowe regulacje mogą okazać się korzystne szczególnie dla osób, które miały wysokie zarobki w latach 70. lub wcześniejszych, a w ich przypadku nie jest możliwe lub nie jest korzystne obliczenie kapitału początkowego z uwzględnieniem wynagrodzeń z 20 dowolnie wybranych lat.

Przepisy umożliwiające ustalenie podstawy wymiaru kapitału początkowego z 10 kolejnych lat kalendarzowych, obejmujących również okres przypadający przed 1 stycznia 1980 r., mają zastosowanie nie tylko do wniosków o ustalenie tego kapitału złożonych po wejściu ich w życie. ZUS może zastosować nowe zasady również do osób, którym już ustalił kapitał początkowy, a nawet obliczył już emeryturę z zastosowaniem tego kapitału. W celu ponownego wyliczenia kapitału początkowego z uwzględnieniem nowych regulacji trzeba wystąpić z odpowiednim wnioskiem w tej sprawie. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie płatnika składek (ewentualnie legitymację ubezpieczeniową) potwierdzające wynagrodzenia uzyskane przed 1 stycznia 1980 r. Dokumentu tego nie należy dołączać wtedy, gdy został już wcześniej dostarczony do ZUS przy ubieganiu się o ustalenie kapitału początkowego.

WAŻNE!

Od 23 września 2011 r. kapitał początkowy może zostać obliczony z kolejnych lat przypadających przed 1 stycznia 1980 r. także dla osób, którym ZUS już ustalił kapitał początkowy albo na tej podstawie wyliczył emeryturę.

Jeśli Państwa pracownik nie wystąpi z wnioskiem o ponowne ustalenie kapitału początkowego z uwzględnieniem nowych regulacji, ZUS przeliczy z urzędu ten kapitał obliczając w przyszłości emeryturę, jeśli ponownie ustalona wysokość kapitału początkowego będzie dla niego korzystniejsza od jego dotychczasowej kwoty, a w aktach sprawy będzie znajdował się dokument pozwalający na przeliczenie kapitału.

Podstawa prawna:

  • art. 173–177 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.),
  • art. 1–2 ustawy z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 187, poz. 1112).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.