REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy można otrzymać świadczenie specjalne od Prezesa ZUS przy orzeczonej częściowej niezdolności do pracy?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Czy można otrzymać świadczenie specjalne od Prezesa ZUS przy orzeczonej częściowej niezdolności do pracy?
Czy można otrzymać świadczenie specjalne od Prezesa ZUS przy orzeczonej częściowej niezdolności do pracy?
Materialy prasowe

REKLAMA

REKLAMA

Czy można otrzymać świadczenie specjalne od Prezesa ZUS przy orzeczonej częściowej niezdolności do pracy? Czy Prezes ZUS jest związany orzeczeniem lekarskim co do ustalonego stopnia niepełnosprawności? Co jeśli lekarz źle określi stopień a ubezpieczony się do tego nie odwoła?
rozwiń >

Czy można otrzymać świadczenie specjalne od Prezesa ZUS przy orzeczonej częściowej niezdolności do pracy?

Nie, nie można otrzymać świadczenia specjalnego od Prezesa ZUS przy orzeczonej częściowej niezdolności do pracy.

Autopromocja

Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 sierpnia 2022 r., sygn. III OSK 7023/21, częściowa niezdolność do pracy nie wyczerpuje przesłanki z art. 83 ust. 1 w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 504, dalej: ustawa) braku możliwości podjęcia pracy lub działalności ze względu na całkowitą niezdolność do pracy.

Kto może otrzymać specjalne świadczenie do Prezesa ZUS?

Przepis art. 83 ust. 1 dot. świadczenia w drodze wyjątku - ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Kiedy przyznaje się świadczenie specjalne?

W polskim prawie istnieje wyjątkowy tryb przyznawania ubezpieczonym prawa do renty lub emerytury decyzją Prezesa ZUS.

Przyznanie emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących przesłanek:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

1. wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną w rozumieniu ustawy emerytalnej lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym;

2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia (prawa do emerytury lub renty) wskutek szczególnych okoliczności;

3. nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek;

4. nie posiada niezbędnych środków utrzymania.

Jaki dokument złożyć aby otrzymać świadczenie specjalne w drodze wyjątku do Prezesa ZUS?

Należy złożyć dokument ERP-15, tj. oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i o sytuacji materialnej.

Decyzja Prezesa ZUS

Dopiero kiedy ma miejsce ustalenie wystąpienia powyższych przesłanek, uruchomiona zostaje konstrukcja decyzji uznaniowej, na gruncie której organ może przyznać przedmiotowe świadczenie. Organ wydaje decyzję i samodzielnie ocenia, czy dana sytuacja może być szczególną okolicznością, która uniemożliwiła spełnienie ww. warunków nabycia prawa do świadczeń. Decyzje Prezesa w kwestii przyznania świadczenia nie podlegają kontroli sądów powszechnych. Decyzja odmawiająca przyznania świadczenia w drodze wyjątku może jednak zostać zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który zbada jej zgodność z prawem. Świadczenia przyznane w drodze wyjątku przysługują od dnia wydania decyzji albo od dnia wskazanego w decyzji. Świadczenia udzielane w trybie wyjątkowym są finansowane z budżetu państwa.

Prezes ZUS może przyznać świadczenie w wysokości nieprzekraczającej minimalnej wysokości emerytury lub renty.

Czy ubezpieczony, który uzyskał świadczenie specjalne może otrzymać emeryturę lub rentę w trybie „zwykłym”?

Tak, może. Ubezpieczony, który otrzymał rentę lub emeryturę w trybie wyjątkowym od Prezesa ZUS, nie traci możliwości ubiegania się o przyznanie renty lub emerytury w trybie „zwykłym”. Jeżeli np. ubezpieczony po otrzymaniu renty wyjątkowej odzyska dokumenty wykazujące posiadanie wymaganego stażu ubezpieczeniowego, może starać się o rentę czy emeryturę, nie w trybie wyjątkowym.

Ponadto, tak czy inaczej renty przyznane w trybie wyjątkowym podlegają z urzędu zamianie na emeryturę po osiągnięciu przez beneficjenta wieku emerytalnego.

Badanie i orzeczenie lekarskie a specjalne świadczenie

Ważne! Jeżeli ubezpieczony będzie chciał się starać o uzyskanie specjalnego świadczenia od Prezesa ZUS musi dopilnować spraw z orzeczeniem lekarskim. Dlaczego?

Ponieważ to:

- orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości,

- albo orzeczenie komisji lekarskiej

stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Aby otrzymać świadczenie specjalne trzeba być całkowicie niezdolny do pracy. Jeżeli więc ubezpieczony został uznany za częściowo niezdolnego pracy i nie odwołał się od tego, Prezes ZUS nie zleci wykonania kolejnego badania, tylko będzie związany orzeczeniem. Poza zakresem zainteresowania w postępowaniu w sprawie przyznania świadczenia w drodze wyjątku pozostaje kwestia prawidłowości ustalenia stopnia niezdolności do pracy przez lekarza orzecznika lub komisję lekarską ZUS. Jeżeli więc nawet lekarz nieprawidłowo ustalił stopień niezdolności, nie ma to znaczenia dla sprawy.

W orzecznictwie podnosi się, że: w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczenia w drodze wyjątku nie istnieje możliwość weryfikowania orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ZUS, a organ rozstrzygając sprawę w drodze decyzji administracyjnej związany jest treścią takiego orzeczenia. Orzeczenie o niezdolności do pracy stanowi wprawdzie okoliczność faktyczną, która podlega ocenie w postępowaniu w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku, jednak ocena takiego orzeczenia w ramach tego postępowania sprowadza się wyłącznie do zbadania, czy jego treść odpowiada wymogom zawartym w art. 83 ust. 1 ustawy. Badanie orzeczenia w przedmiocie niezdolności do pracy ma charakter wyłącznie formalny, a poza zakresem zainteresowania w postępowaniu w sprawie przyznania świadczenia w drodze wyjątku pozostaje natomiast kwestia prawidłowości ustalenia stopnia niezdolności do pracy" (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2020 r. I OSK 871/20).

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 504)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Od 1 czerwca 2024 zmniejszenie lub zawieszenie świadczeń emerytalno-rentowych

W stosunku do niektórych ubezpieczonych od 1 czerwca 2024 roku będzie miało miejsce zmniejszenie lub zawieszenie świadczeń emerytalno-rentowych. Dlaczego? Wszystko przez wysoką kwotę przeciętnego wynagrodzenia ogłoszoną na I kwartał 2024 roku. Jeśli jako emeryt lub rencista zarabiasz za dużo, musisz oddać część państwu.

Odprawa dla pracownika 2024 r. Termin wypłaty, wysokość, w jakich przypadkach

Odprawa dla pracownika 2024 r. temat ważny a często pomijany przez pracodawców. Pracownicy mają prawo do wielu odpraw, często jednak nie zdają sobie sprawy jakie kryteria trzeba spełnić. Należy pamiętać np. o limitach wypłacanych świadczeń czy stażu zatrudnienia, który często jest warunkiem koniecznym. Poniżej wykaz najczęściej wypłacanych świadczeń.

Wynagrodzenie minimalne pracowników w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r. w zależności od wymiaru etatu – wyliczenia

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje nie małe zmiany w płacy minimalnej. Resort chce, aby minimalne wynagrodzenie stanowiło 60% przeciętnego wynagrodzenia. Przypomnijmy, że w I kwartale 2024 r. przeciętne wynagrodzenie wynosi 8147,38​​​​​​​ zł. Tak więc na chwilę obecną minimalne wynagrodzenie wynosiłoby 4888 zł a nie 4300 jak ma to być od 1 lipca. Dobre i 500 zł więcej.

Dzień dziecka 2024: czego uczyć dzieci, by poradziły sobie na rynku pracy przyszłości?

Zbliża się 1 czerwca - Dzień Dziecka. Czy praca dzieci jest dozwolona? W wielu przypadkach tak - jest dozwolona, jednak czego uczyć dzieci w 2024 roku, by poradziły sobie na rynku pracy przyszłości? Duży wpływ na pracę dzieci ma edukacja, jednak tradycyjny model edukacji nie nadąża za dynamicznie zmieniającymi się realiami współczesnego rynku pracy i technologii.

REKLAMA

Rewolucja w zawodzie psychologa

Szykują się nie małe zmiany w zawodzie psychologa. Trwają prace nad projektem nowej ustawy. Będzie nowy samorząd psychologów, regionalna lista psychologów, dookreślenie czym są usługi psychologiczne i zaostrzenie odpowiedzialności zawodowej. MPiPS uważa, że w zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów trzeba zaprowadzić zmiany, ponieważ aktualne regulacje są niezgodne z prawem UE. 

Min. edukacji B. Nowacka: Nauczyciele dalej bez wynagrodzenia za wycieczki. Ale jest dofinansowanie do wycieczek

Podróż z klasą to nowy program dofinansowania 100% wycieczek szkolnych. Zapowiedziała go min. edukacji Barbara Nowacka. W odróżnienia od programów wprowadzonych przez P. Czarnka, szkoły mają większą swobodę wyboru celu wycieczki. Dalej nauczyciele nie mają przewidzianego wynagrodzenia za opiekę nad uczniami w czasie wycieczki.

Czterodniowy tydzień pracy za tę samą płacę. Polacy rozstrzygnęli

Według sondażu przeprowadzonego przez IBRiS dla Radia ZET, nieco więcej niż 47% Polaków popiera pomysł skrócenia tygodnia pracy do czterech dni. Z drugiej strony, prawie 40% respondentów nie chce skrócenia tygodnia pracy, jeśli to oznacza utrzymanie obecnych wynagrodzeń.

MRPiPS: Podwyżka o 1000 zł prawnie niemożliwa. Od 1 lipca 2024 r. pracownicy poniżej 4300 zł pensji minimalnej [projekt rozporządzenia]

Problem dotyczy VI grup zaszeregowania pracowników samorządowych. Rząd nie może im dać pensji minimalnej 4300 zł brutto. Bo wymaga to podwyżki 30%, a w budżecie zapisano 20%. Rozwiązaniem jest dorzucenie pracownikom brakujących pieniędzy przez samorządy.

REKLAMA

We wrześniu emeryci i renciści otrzymają czternastą emeryturę. Ile to będzie?

Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie określające termin wypłaty czternastej emerytury. Zgodnie z nim wypłata czternastki nastąpi we wrześniu. Jaka będzie wysokość świadczenia?

Dzień Dziecka 2024 r.: Prezenty z zakładu pracy. Czy to możliwe

Z okazji Dnia Dziecka niektórzy pracodawcy przygotowują paczki dla dzieci pracowników. Paczki mogą być finansowane nie tylko ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. W zależności od źródła finansowania, różne będą zasady przyznawania paczek.

REKLAMA