Uprawnienia pracowników niepełnosprawnych

Joanna Kuzub (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjno-Konsultacyjne Służb Zatrudnienia)

Czas pracy

Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekroczyć 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo, a osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może być dłuższy niż 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Skorzystanie z przepisu skracającego czas pracy od 10 lipca 2014 r. nie wymaga już przedstawienia zaświadczenia o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy, które powinien wystawić lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników, a w razie jego braku – lekarz, który sprawuje opiekę nad osoba niepełnosprawną. Stosowanie skróconych norm czasu pracy nie wpływa na wysokość wynagrodzenia – nie może spowodować jego obniżenia.

Prawo pracowników niepełnosprawnych do korzystania ze zwolnienia z pracy

Osoby niepełnosprawne nie mogą być zatrudniane w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych.

Wskazane zapisy nie dotyczą wszystkich prac. Ograniczeń czasu pracy nie stosuje się w przypadku osób zatrudnionych przy pilnowaniu. Zwolnieniu podlegają również osoby, dla których lekarz, na ich wniosek, wyraził na to zgodę.

Przerwa w pracy

Osobie niepełnosprawnej, tak jak pozostałym pracownikom, zgodnie z Kodeksem pracy przysługuje co najmniej 15 minut przerwy, jeśli dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin. Ponadto osoba niepełnosprawna ma prawo do dodatkowej przerwy w wymiarze 15 minut na gimnastykę lub wypoczynek. Przerwa ta przysługuje bez względu na dobowy wymiar czasu pracy. Suma czasów wymienionych przerw wliczana jest do czasu pracy niepełnosprawnego pracownika.

Dodatkowy urlop wypoczynkowy dla osoby niepełnosprawnej

Urlop wypoczynkowy

Tak jak w przypadku przerwy, osobie niepełnosprawnej przysługuje, w zależności od stażu pracy 20 lub 26 dni urlopowych. Dodatkowo osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy. Wymiar tego urlopu to 10 dni roboczych. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego niepełnosprawny pracownik nabywa po przepracowaniu roku następującego po zaliczeniu jej do jednego z wymienionych stopni niepełnosprawności.

Także ten przepis uwzględnia wyjątki. Osoba uprawniona do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni robocze lub do dodatkowego urlopu w wymiarze 10 dni na podstawie odrębnych przepisów nie ma prawa do korzystania z zapisu o dodatkowym urlopie. W przypadku, gdy dodatkowy urlop przyznawany na podstawie odrębnych przepisów jest w wymiarze niższym niż 10 dni, osoba niepełnosprawna może zamiast tego urlopu wybrać 10 dni dodatkowego urlopu z tytułu niepełnosprawności.

Zadaj pytanie na FORUM

Osoby o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mają również prawo do zwolnienia od pracy w celu leczenia na turnusie rehabilitacyjnym. Zwolnienie może być udzielone w wymiarze do 21 dni roboczych, raz w roku.

Pracodawca zatrudniający osobę niepełnosprawną z orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zobowiązany jest zwolnić go od pracy w celu wykonania badań specjalistycznych, poddania się zabiegom leczniczym, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeśli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy. Za czas zwolnienia pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia obliczanego tak jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 Nr 127, poz. 721 z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)