Nowy wykaz prac wzbronionych młodocianym

• Wykaz prac wzbronionych młodocianym - nowe rozporządzenie
• Zatrudnianie młodocianych
• Wykaz prac wzbronionych młodocianym
• Przy jakich pracach dozwolone jest zatrudnianie młodocianych w wieku powyżej 16 lat?

Wykaz prac wzbronionych młodocianym - nowe rozporządzenie

Od 30 wrześnie 2023 r. wejdzie w życie nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2023 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (Dz.U. z 2023 r. poz. 1240, dalej jako: rozporządzenie).

Zmienia się dotychczas obowiązujący wykaz prac wzbronionych młodocianym jak i wykaz niektórych prac wzbronionych młodocianym, przy których zezwala się na zatrudnianie młodocianych w wieku powyżej 16 lat.

Zatrudnianie młodocianych

Młodocianym w rozumieniu kodeksu pracy jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Zatrudnianie młodocianych jest szczegółowo uregulowane w kodeksie pracy ale i w rozporządzeniu. Młodocianych można zatrudniać:

• w celu przygotowania zawodowego 
• na podstawie umowy o pracę przy wykonywaniu lekkich prac. Co ważne, praca lekka nie może powodować zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego, a także nie może utrudniać młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego.

Niezwykle ważne jest to, że:

1. Młodociany podlega wstępnym badaniom lekarskim przed przyjęciem do pracy oraz badaniom okresowym i kontrolnym w czasie zatrudnienia;
2. Należy w stosunku do młodocianego w sposób szczególny przestrzegać BHP, ponieważ występuje podwyższone ryzyko. Młodociani nie mają doświadczenia, świadomości istniejących lub potencjalnych zagrożeń oraz nie są w pełni dojrzali fizycznie i psychicznie;
3. Czas pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie może przekraczać - 6 godzin na dobę, a powyżej 16 lat - 8 godzin na dobę. Młodociani mają prawo do przerw pracy;
4. Praca nie może kolidować z obowiązkiem szkolnym, który jest priorytetowy;
5. Młodocianego nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej;

Wykaz prac wzbronionych młodocianym

I. PRACE ZWIĄZANE Z NADMIERNYM WYSIŁKIEM FIZYCZNYM, WYMUSZONĄ POZYCJĄ CIAŁA ORAZ ZAGRAŻAJĄCE PRAWIDŁOWEMU ROZWOJOWI PSYCHICZNEMU
1. Prace związane z nadmiernym wysiłkiem fizycznym:
1) Prace polegające wyłącznie na podnoszeniu, przenoszeniu i przewożeniu ciężarów oraz prace wymagające powtarzania dużej liczby jednorodnych ruchów.
2) Prace, przy których najwyższe wartości obciążenia pracą fizyczną, mierzone wydatkiem energetycznym netto na wykonywanie pracy, przekraczają:
a) dla młodocianych kobiet - w odniesieniu do 6-godzinnego dobowego czasu pracy - 2300 kJ, a w odniesieniu do wysiłków krótkotrwałych 10,5 kJ na minutę,
b) dla młodocianych mężczyzn - w odniesieniu do 6-godzinnego dobowego czasu pracy - 3030 kJ, a w odniesieniu do wysiłków krótkotrwałych 12,6 kJ na minutę.
3) Prace załadunkowe i wyładunkowe, przy przewożeniu ciężarów środkami transportu, przy przetaczaniu beczek, bali, kloców itp.

2. Prace wymagające stale wymuszonej i niewygodnej pozycji ciała: prace wykonywane w pozycji pochylonej lub w przysiadzie, prace wykonywane w pozycji leżącej, na boku lub na wznak, w tym w szczególności przy naprawach pojazdów mechanicznych, prace wykonywane na kolanach, w tym w szczególności przy ręcznym cyklinowaniu podłóg, przy pracach brukarskich i posadzkarskich.

3. Prace zagrażające prawidłowemu rozwojowi psychicznemu, tj. prace, przy których mógłby być zagrożony prawidłowy rozwój psychiczny młodocianych, w szczególności:
a) prace związane z produkcją, sprzedażą i konsumpcją napojów alkoholowych, w tym obsługa konsumentów w zakładach gastronomicznych,
b) prace związane z produkcją, sprzedażą, promocją i użytkowaniem wyrobów nikotynowych,
c) prace związane z produkcją, sprzedażą i reklamą treści pornograficznych,
d) prace związane z ubojem i obróbką poubojową zwierząt,
e) obsługa zakładów kąpielowych i łaźni,
f) prace, przy których występuje prawdopodobieństwo stosowania siły wobec zwierząt, np. praca rakarzy, praca z dzikimi lub jadowitymi zwierzętami,
g) prace przy inseminacji zwierząt,
h) prace w hospicjach oraz w szpitalach (oddziałach) psychiatrycznych,
i) prace w zakładach pogrzebowych.

II. PRACE W NARAŻENIU NA SZKODLIWE DZIAŁANIE CZYNNIKÓW CHEMICZNYCH, PYŁOWYCH, FIZYCZNYCH I BIOLOGICZNYCH

III. PRACE STWARZAJĄCE ZAGROŻENIA WYPADKOWE, tj. prace, podczas których młodociani są narażeni na zwiększone niebezpieczeństwo urazów.

Przy jakich pracach dozwolone jest zatrudnianie młodocianych w wieku powyżej 16 lat?

Wyjątkowo dopuszczalne jest zatrudnienie młodocianych w wieku powyżej 16 lat przy niektórych rodzajach prac wzbronionych młodocianym, które są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Co ważne, takie zatrudnienie nie może mieć charakteru pracy stałej, ma jedynie ograniczać się do zaznajamiania młodocianych z czynnościami niezbędnymi do odbycia przygotowania zawodowego. Przykładowo są to prace: