Kategorie

Zawarcie umowy o pracę przez osobę nieupoważnioną

Ewa Przedwojska
Ewa Przedwojska
Do skutecznego zawarcia umowy o pracę konieczne jest zgodne oświadczenie woli pracownika i pracodawcy. W związku z tym osoba nieupoważniona do nawiązania stosunku pracy może wystąpić po obu stronach.
Reklama

Kodeks pracy stanowi, że za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, w tym zawarcia umowy o pracę, dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba (art. 31 § 1 k.p.). Dotyczy to odpowiednio pracodawcy będącego osobą fizyczną, który nie dokonuje tych czynności osobiście (art. 31 § 2 k.p.). Zarówno osobę zarządzającą (np. dyrektora, likwidatora), jak i organ zarządzający (np. zarząd) wskazują przeważnie przepisy ustawy, statut danej osoby prawnej, regulamin pracy bądź decyzja.

Osoba wyznaczona do sprawowania funkcji z zakresu prawa pracy może działać zarówno w imieniu pracodawcy będącego jednostką organizacyjną (w takiej sytuacji osobą reprezentującą może być m.in. dyrektor personalny), jak i osoby fizycznej (w tym przypadku reprezentantem może być np. pełnomocnik). Wyznaczenie tej osoby następuje przez złożenie oświadczenia woli pracodawcy i wyrażenie na to zgody przez tę osobę (wyrok SN z 20 września 2005 r.). Dla oświadczenia woli nie jest wymagana żadna szczególna forma, chociaż do celów dowodowych oświadczenie powinno zostać złożone w formie pisemnej.

Upoważnienie do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy powinno wskazywać imiennie osobę upoważnioną, a także zakres umocowania.

Problem właściwego reprezentowania pracodawcy nie występuje, gdy umowę o pracę podpisuje bezpośrednio osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, chyba że została całkowicie lub częściowo ubezwłasnowolniona. Natomiast bardzo często występują sytuacje, w których umowę o pracę, w imieniu pracodawcy będącego jednostką organizacyjną, podpisuje osoba do tego nieupoważniona. Dotyczy to szczególnie spółek handlowych, gdzie kwestia właściwej reprezentacji jest znacznie bardziej skomplikowana.

Do zawarcia umowy o pracę przez osobę nieupoważnioną może dojść albo w razie podpisania umowy w imieniu pracodawcy przez osobę nieupoważnioną, albo gdy wprawdzie osoba ta była do tego upoważniona, ale jej upoważnienie nie obejmowało zawierania umów o pracę.

Potwierdzenie zawarcia umowy

Reklama

Ważność umowy zawartej przez osobę, która nie ma umocowania lub przekroczy jego zakres, zależy od potwierdzenia jej przez osobę, w imieniu której została zawarta (art. 103 k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Czynność dokonana przez takiego rzekomego pełnomocnika jest dotknięta tzw. bezskutecznością zawieszoną (wyrok SN z 28 marca 2007 r.). Oznacza to, że umowa o pracę zawarta przez osobę działającą rzekomo w imieniu pracodawcy, która nie miała do tego umocowania lub przekroczyła jego granice, jest skuteczna dopiero po jej potwierdzeniu przez pracodawcę, tj. przez właściwie upoważnioną do tego osobę działającą w imieniu pracodawcy.

Zarówno potwierdzenie, jak i ewentualna odmowa potwierdzenia zawarcia umowy o pracę następuje w drodze stosownego oświadczenia woli, wyrażonego w sposób wyraźny lub dorozumiany (art. 60 k.c.). Odmowa potwierdzenia oznacza, że umowa o pracę staje się nieważna z mocą wsteczną, tj. od chwili jej zawarcia (wyrok SN z 28 listopada 2007 r.). Udzielenie potwierdzenia powoduje, że ustaje stan bezskuteczności zawieszonej i umowa o pracę staje się ważna i skuteczna z mocą wsteczną, tj. od daty jej zawarcia.


Przykład

Reprezentujący pracodawcę w sprawach z zakresu prawa pracy dyrektor generalny wyłonił w trakcie procesu rekrutacyjnego 3 osoby na wakujące stanowiska. Następnie polecił dyrektorce działu kadr przygotowanie dla nich stosownej dokumentacji. Dyrektorka mimo braku stosownego upoważnienia podpisała umowy o pracę z tymi osobami. Umowy te są ważne. Należy przyjąć, że dyrektor generalny w sposób dorozumiany potwierdził nawiązanie stosunku pracy z tymi osobami, ponieważ to on dokonał wyboru tych konkretnych osób spośród wielu kandydatów i sam zlecił ich zatrudnienie, określając warunki poszczególnych umów.

Dopuszczenie do pracy

Potwierdzenie umowy o pracę zawartej przez osobę nieupoważnioną może nastąpić także przez dopuszczenie do pracy. Do nawiązania stosunku pracy może dojść bowiem także na podstawie czynności faktycznych, jeżeli wynika z nich, że jedna strona wyraża zobowiązanie do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz drugiej strony, a druga do zatrudniania jej za wynagrodzeniem (wyrok SN z 8 czerwca 2010 r.). Przez dopuszczenie do pracy może dojść do nawiązania stosunku pracy, nawet gdy umowa o pracę podpisana przez nieupoważnioną osobę jest bezwzględnie nieważna i nie podlega konwalidacji.

Przykład

Z członkiem zarządu w imieniu spółki z o.o. umowę o pracę podpisał członek rady nadzorczej, który nie miał umocowania do zawierania umów o pracę z członkami zarządu (umowę o pracę z członkiem zarządu spółki z o.o. może zawrzeć wyłącznie rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany przez zgromadzenie wspólników – art. 210 § 1 k.s.h.). Przez 3 lata osoba ta codziennie wykonywała pracę w godzinach urzędowania firmy. Gdy zachorowała, ZUS odmówił jej wypłaty wynagrodzenia chorobowego, twierdząc, że umowa o pracę była nieważna, gdyż spółka nie była należycie reprezentowana. Mimo bezwzględnej nieważności umowy do nawiązania stosunku pracy doszło przez dopuszczenie członka zarządu do pracy, a taki stan rzeczy akceptowała osoba właściwa do reprezentowania pracodawcy. ZUS powinien więc wypłacić świadczenie chorobowe.

Po stronie pracownika

Umowę o pracę samodzielnie mogą zawrzeć osoby o ograniczonej zdolności do czynności prawnych, tj. osoby ubezwłasnowolnione częściowo i małoletnie, które ukończyły 13 lat. Dodatkowo przepisy Kodeksu pracy zawierają zakaz zatrudniania osób, które nie ukończyły 16 lat (art. 190 § 2 k.p.).

A zatem do zawarcia umowy o pracę przez osobę nieuprawnioną po stronie pracownika może dojść, gdy podpisze ją osoba, która nie ukończyła lat 16 lub jest całkowicie ubezwłasnowolniona. W pierwszym przypadku wprawdzie umowa jest ważna, ale pracodawca ma obowiązek jej wypowiedzenia, niezwłocznego odsunięcia takiej osoby od wykonywania pracy i zapłaty wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W drugim, wobec całkowitego pozbawienia prawa do samodzielnego podejmowania jakichkolwiek czynności prawnych należy przyjąć, że zawarta przez osobę całkowicie ubezwłasnowolnioną umowa jest nieważna. Brak jest jednak przepisów jednoznacznie stwierdzających, czy osoba całkowicie ubezwłasnowolnia może być pracownikiem.

Podstawa prawna:

  • art. 31, art. 22 § 3, art. 190 § 2, art. 300 Kodeksu pracy,
  • art. 60, art. 103 Kodeksu cywilnego.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 20 września 2005 r. (II PK 412/04, OSNP 2006/13–14/210)
  • wyrok SN z 28 marca 2007 r. (II CSK 530/06, niepubl.),
  • wyrok SN z 28 listopada 2007 r. (V CSK 288/07, niepubl.),
  • wyrok SN z 8 czerwca 2010 r. (I PK 16/10, niepubl.).

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.