REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Likwidacja kopalń w Polsce – co z górnikami?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Likwidacja kopalń w Polsce – co z górnikami?
Likwidacja kopalń w Polsce – co z górnikami?
Konrad Żelazowski
dziennik.pl

REKLAMA

REKLAMA

W Polsce trwa proces dekarbonizacji. Kopalnie węgla kamiennego są sukcesywnie likwidowanie a tysiące górników traci prace. Kiedy koniec górnictwa w Polsce? Co z górnikami? Gdzie będą pracowali? Jaka jest przyszłość tzw. „zielonych miejsce pracy”?
rozwiń >

Czym jest dekarbonizacja?

Wydobycie paliw kopalnianych jest coraz bardziej szkodliwe dla środowiska i powoduje wzrost globalnego ocieplenia. Przyszłością jest rozwój źródeł energii odnawialnej i tzw. zielone miejsca pracy. W związku tym w Polsce została wdrożona została Polityka Energetyczna. Wiąże się z nią proces dekarbonizacji - czyli całkowitą rezygnację z wykorzystania węgla w elektroenergetyce, ciepłownictwie, przemyśle i gospodarstwach domowych.

Autopromocja

Ile górników straci pracę?

Przyjmuje się, że w Polsce do 2050 r. około 14 do 36 tys. górników zatrudnionych w dotychczas stopniowo likwidowanych kopalniach będzie potrzebowało wsparcia na rynku pracy. Proponuje się stopniowe zamykanie kopalń w 2030 r., 2040 r. i w 2050 r., kiedy to nastąpi całkowita dekarbonizacja.

Jakie miejsca pracy w górnictwie znikną?

Znikną takie stanowiska w górnictwie jak: kierownik działu wydobycia, kierownik jednostki ratownictwa górniczego, kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, kierownik ruchu w zakładzie górniczym, inżynier geodezji górniczej, mistrz produkcji górniczej, monter rurociągów górniczych, ratownik górniczy, mechanik i elektromonter maszyn i urządzeń, górnik podziemnej i odkrywkowej eksploatacji złóż, górnik eksploatacji podziemnej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, operator górniczych urządzeń sygnalizacyjnych (sygnalista), operator koparki, operator koparko-ładowarki, operator ładowarki, operator maszyn i urządzeń do pozyskiwania torfu, operator maszyn urabiających i ładujących, operator obudów zmechanizowanych, operator spycharki, wydobywca kruszywa i gliny.

Polecamy: „Kodeks pracy 2023. Praktyczny komentarz z przykładami”. Książka z aktualizowanym serwisem online

Jaka pomoc dla górników z likwidowanych kopalń?

W trwającym procesie transformacji górnictwa w Polsce proponuje się różne rozwiązania prawne. Najbardziej efektywne z nich to:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

1) całkowite ograniczenie zatrudniania nowych pracowników w kopalniach;

2) relokacja górników do innych kopalń;

3) przekwalifikowanie, nabywanie umiejętności do wykonywania innego rodzaju pracy;

4) monitoring kluczowych stanowisk i kompetencji, służący przejściom między stanowiskami wewnątrz zakładów;

5) przechodzenie na wcześniejszą emeryturę.

Jakie uprawnienia dla górników przy likwidacji kopalń?

Pracownicy z likwidowanych kopalń powinni skorzystać w tym czasie z:

  • urlopów górniczych
  • jednorazowych odpraw
  • wcześniejszych uprawnień emerytalnych.

 Czym jest urlop górniczy?

Urlop górniczy przysługuje pracownikowi w wymiarze do czterech lat pod warunkiem, że skorzystanie z niego pozwoli mu nabyć prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2028 r. Taki urlop górniczy traktuje się na równi z okresem pracy górniczej uprawniającym do nabycia uprawnień emerytalnych. Okres urlopu górniczego uwzględnia się również przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej.

W okresie korzystania z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, pracownik jest zwolniony z obowiązku świadczenia pracy i otrzymuje świadczenie socjalne w wysokości od 75% - 80% miesięcznego wynagrodzenia obliczanego jak wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy. 

Odprawa dla górników w związku z likwidacją kopalń

Pracownikom likwidowanych kopalń przyznawana jest jednorazowa odprawa w różnej wysokości, np. w wysokości 4, 8 czy nawet 12-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W niektórych przypadkach odprawa jest też ustalana kwotowo.

Jaki podmiot monitoruje w Polsce górnictwo?

W Polsce podmiotem, który prowadzi monitoring jest Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. Co ważne w Polsce przygotowano: „Program dla sektora górnictwa kamiennego w Polsce” - przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 23 stycznia 2018 r. Jest sukcesywnie realizowany.

Projekt Energia – jak pomóc górnikom?

Na przestrzeni ostatnich lat (szczególnie w województwie śląskim w Polsce) prowadzi się liczne projekty współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Przykładem jest Projekt "Energia", który miał na celu jak najszybsze ponowne podjęcie pracy m.in. przez górników lub kontynuacja zatrudnienia, jak i dodatkowo uzyskanie kwalifikacji lub kompetencji niezbędnych do pracy. Dużą rolę w ramach takich projektów odgrywają Wojewódzkie Urzędy Pracy. Jakie realizowane są zadania, aby górnicy jak i inni pracownicy zatrudnieni w sektorze wydobycia i przetwórstwa paliw kopalnych w perspektywie najbliższych 10, 20 czy 30 lat aktywnie uczestniczyli w rynku pracy? Są to m.in. programy aktywizacyjne i różne instrumenty rynku pracy takie jak:

1) doradztwo zawodowe;

2) możliwość wsparcia psychologicznego;

3) Pośrednictwo pracy;

4) Poradnictwo prawne;

5) Szkolenia;

6) Dodatek relokacyjny – przeznaczony jest na pokrycie kosztów zamieszkania związanych z podjęciem zatrudnienia w co najmniej połowie wymiaru czasu pracy, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej poza miejscem stałego zamieszkania. Zwykle wysokość dodatku to około 10 tys. zł, wypłacane przez okres do 6 miesięcy.

Nowe miejsca pracy dla górników

Do 2030 r. istnieje konieczność stworzenia nawet do 85 tys. nowych miejsce pracy. Szacuje się, że górnicy będą zatrudnieni w takich branżach jak przetwórstwo przemysłowe i energetyka związana z odnawialnymi źródłami energii czy też budownictwo. 

Liczba osób bezpośrednio lub pośrednio zatrudnionych w sektorze energii odnawialnej nadal rośnie, z 12 mln w 2020 r. do 12,7 mln w 2021

Najbardziej dynamicznie rozwijająca się branża to fotowoltaika słoneczna, w której zatrudnienie stanowi 1/3 z 12,7 mln. 

Według raportu IRENA w sektorze odnawialnych źródeł energii zatrudnienie do 2050 roku miejsc może wynosić nawet 42 miliony. Rynek pracy jest szeroki i potrzebne są osoby z różnymi kompetencjami, w szczególności co do sektorów związanych z branżą energetyczną, przemysłem wydobywczym, transportem, budownictwem i rolnictwem. 

Gdzie praca po górnictwie?

Nowych zawodów jest bardzo dużo, a zapewne część z nich dopiero powstaje czy też konieczność ich powstania wyniknie w przyszłości. Na ten moment przykładami pożądanych zawodów w ramach tzw. zielonego rynku pracy są: inżynier, inżynier oprogramowania, technolog, analityk biznesowy, kierownik projektów, konsultant, architekt, projektant, badacz-naukowiec, pracownik pracujący fizycznie - wykonawca, np. przy montażu i serwisie, telemarketer, sprzedawca czy przedstawiciel handlowy. Każdy z powyższych zawodów może odnosić się do branży przemysłu wydobywczego, transportu, energetyki, budownictwa czy rolnictwa. Uszczegóławiając, już teraz potrzebni pracownicy to: twórca projektów słonecznych, projektant energii odnawialnej, inżynier biopaliw, analityka czystej energii, lider operacji wiatrowych czy technik turbin wiatrowych. Co ważne, niejako w korelacji z powyższymi zadaniami – niekiedy jako ich znaczące wsparcie czy uzupełnienie – będzie rozwijała się sztuczna inteligencja Będą potrzebni specjaliści od rekultywacji terenów pokopalnianych jak pracownicy realizujący pracę w terenie. Pomimo tego, że kopalnie zostaną „wygaszone” będzie należało zabezpieczyć pozostałe ich części a także zniwelować ich wpływ na środowisko naturalne - wzrośnie zapotrzebowanie na osoby zajmujące się rekultywacją terenów górniczych i przygotowania ich do wykorzystania dla innych celów (np. produkcji, handlu, logistyki).

W jakich krajach powstają „zielone miejsca pracy”?

W związku z sukcesywną rezygnacją z wydobycia paliw kopalnych na świecie, szczególnie transformacja ekologiczna i rozwój zielonych miejsc pracy ma miejsce w: USA, Chiny, kraje UE, Brazylia, Wielka Brytania, Japonia, Indie, Australia i Nowa Zelandia tworzą kolejne miejsca dla pracowników. 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wcześniejsza emerytura. Od 1 marca 2024 r. wzrosną limity dorabiania przez emerytów

    1 marca 2024 r. zwiększą się limity dorabiania dla wcześniejszych emerytów i rencistów. Ile wyniesie górny próg dorabiania, po przekroczeniu którego ZUS może zawiesić wypłacanie świadczenia?

    1.602,86 zł albo 1.780,96 zł świadczenia z KRUS od 1 marca 2024

    Już od 1 marca 2024 r. emerytury i renty wypłacane przez KRUS zostaną podwyższone, podobnie zresztą jak świadczenia z ZUS-u. Kto otrzyma 1.602,86 zł a kto 1.780,96 zł świadczenia z KRUS od 1 marca 2024? Przewiduje się, że waloryzacją emerytur i rent od 1 marca 2024 r. objętych zostanie około 1 mln emerytów i rencistów.

    Do 29 lutego 2024 r. emeryci i renciści powinni poinformować ZUS o dodatkowych przychodach uzyskanych w 2023 r.

    Do 29 lutego 2024 r. należy poinformować ZUS o osiągniętych w zeszłym roku dodatkowych przychodach. Obowiązek taki mają osoby pobierające wcześniejszą emeryturę lub rentę, które w 2023 r. dorabiały do swoich świadczeń.

    13 emerytura 2024 brutto to 1780,96 zł. Ile trzynasta emerytura wynosi netto i kiedy jest wypłata?

    Trzynasta emerytura 2024 – ile na rękę otrzyma emeryt? To już szósty raz będzie w Polsce wypłacane dodatkowe roczne świadczenie pieniężne dla emerytów. Kiedy będzie wypłata trzynastej emerytury? 

    REKLAMA

    Dane osobowe pracowników. Czy pracodawca może pytać pracownika o narodowość

    Dane osobowe to wszelkie informacje o osobie fizycznej. W przypadku pracowników dane osobowe są przetwarzane i chronione zgodnie z unijnym ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (tzw. RODO) oraz przepisami krajowego Kodeksu pracy. Szczególnej ochronie podlegają dane wrażliwe, wśród nich – informacje o pochodzeniu etnicznym pracownika. Czy pracodawca ma prawo żądać takich informacji od pracownika? Przepisy nie pozostawiają co do tego żadnych wątpliwości.

    Lidl poszukuje stażystów na wakacje, zainteresowanych szczególnie zarządzaniem. Poza rozwojem własnych kompetencji można nieźle zarobić

    Pierwsza praca często przesądza o całej karierze zawodowej w życiu. Dlatego tak ważna jest nie tylko dla absolwentów wyższych uczelni. Dobrze gdy można sprawdzić się na stażu, choćby poświęcając na to wakacje – jeśli się jeszcze studiuje. Jedną z takich okazji od kilkunastu lat daje studentom i absolwentom znana sieć dyskontowa – Lidl.

    Od 1 marca można składać wnioski w programie „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!”. PFRON dofinansuje niepełnosprawnemu nawet 85% ceny zakupu samochodu!

    Rusza III tura naboru wniosków w programie PFRON „Samodzielność - Aktywność - Mobilność!” Mobilność osób z niepełnosprawnością. Wnioski o dofinansowanie do ceny zakupu samochodu osobowego będzie można składać od 1 marca 2024 r. od godz. 10.00 do 31 marca 2024 r. do godz. 23.59. Dofinansowanie może wynieść nawet 85% ceny zakupu samochodu.

    Niedziela handlowa w marcu 2024 r. W którą niedzielę zakupy będą możliwe

    W marcu 2024 r. jest pięć niedziel. Czy w którąś z nich nie będzie obowiązywać zakaz handlu w niedziele i święta. Czy w marcu będzie niedziela handlowa? Gdzie można zrobić zakupy w niedziele marca 2024 r.? Wyjaśniamy.

    REKLAMA

    ZUS: Zwiększa się liczba cudzoziemców pracujących w Polsce. Obcokrajowcy zakładają własne firmy i zostają pracodawcami

    Statystyki ZUS z grudnia 2023 r. potwierdzają wzrost liczby ubezpieczonych cudzoziemców w stosunku do 2022 r. Legalne zatrudnienie w Polsce podjęło ponad 1,12 mln obcokrajowców. Nie tylko podejmują zatrudnienie jako pracownicy, ale sami tworzą miejsca pracy zakładając firmy.

    Ponad 50% szefów mówi, że ma „wszystkiego dość” i chce zmienić pracę w 2024 roku. Dlaczego?

    Aż 58% osób zajmujących stanowiska kierownicze jest otwartych na zmianę pracy, co wynika przede wszystkim z poczucia, że nie otrzymują adekwatnego wynagrodzenia w obecnym miejscu zatrudnienia, ale też z powodu kiepskich relacji z przełożonymi i negatywnej atmosfery. Takie wnioski płyną z badania „Potrzeby liderów 2024”, zrealizowanego przez IRCenter na zlecenie Pluxee Polska. Lista codziennych wyzwań i obciążeń jest długa – aż 67% kierowników przyznaje, że doświadcza wypalenia zawodowego, jednak wielu z nich nie może liczyć na wsparcie ze strony pracodawcy, ani tym bardziej okazywać swoich prawdziwych emocji. 

    REKLAMA