Kategorie

Jak rozliczyć karę za niedotrzymanie umowy przedwstępnej

Izabela Nowacka
Izabela Nowacka
W związku z planowaną inwestycją ogłosiliśmy nabór kandydatów na stanowisko kierownika budowy. Z jedną z osób wyłonionych spośród kilku ofert zawarliśmy przedwstępną umowę o pracę. Nie od razu doszło do podpisania umowy o pracę ze względu na trwające jeszcze przygotowania i oczekiwanie na finalizację umowy kredytowej. W umowie przedwstępnej uzgodniliśmy kwotę odszkodowania na wypadek wycofania się jednej ze stron z przyrzeczenia zawarcia umowy o pracę. Na tydzień przed terminem podjęcia zatrudnienia przez tę osobę okazało się, że bank odmówił nam kredytu. Dla nas oznacza to przesunięcie w czasie rozpoczęcia prac. Poinformowaliśmy naszego kandydata, że jesteśmy zmuszeni zerwać umowę przedwstępną. Czy odszkodowanie z tytułu niedotrzymania warunków przedwstępnej umowy o pracę, jakie będziemy zobowiązani wypłacić kandydatowi, podlega opodatkowaniu i składkom na ZUS? Jeśli tak, to jak je rozliczyć?

Otrzymane odszkodowanie stanowi u niedoszłego pracownika przychód podlegający opodatkowaniu. Przychód ten należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł. Nie mają Państwo obowiązku odprowadzania od niego podatku do urzędu skarbowego. Po zakończeniu roku podatkowego powinni Państwo wystawić kandydatowi informację PIT-8C. Na tej podstawie podatnik powinien rozliczyć się samodzielnie z urzędem skarbowym. Od kwoty odszkodowania nie należy odprowadzać składek do ZUS.

UZASADNIENIE

Instytucji przedwstępnej umowy o pracę nie ma w prawie pracy. Nie oznacza to jednak niemożności zawarcia takiej umowy, jeżeli jej cel służy interesom obu stron.

Umowa przedwstępna występuje w przepisach Kodeksu cywilnego. Jej zastosowanie jest dopuszczalne także w stosunkach pracy. Kodeks pracy stanowi, że w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy należy stosować odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy (art. 300 Kodeksu pracy). Stanowisko to potwierdził Sąd Najwyższy, który w wyroku z 21 czerwca 1972 r. (III PZP 13/72, OSNC 1972/11/201) uznał dopuszczalność podpisywania przedwstępnych umów o pracę.

WAŻNE!

Pracodawca może podpisać z kandydatem do pracy przedwstępną umowę o pracę.


Umowa przedwstępna ma charakter zobowiązaniowy, co oznacza, że jedna ze stron lub obydwie strony zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy – w omawianym przypadku umowy o pracę. Taka umowa powinna określać istotne elementy właściwej umowy o pracę (art. 389 § 1 k.c.). Zatem strony, w drodze negocjacji, umawiają się co do warunków pracy i płacy przyszłego zatrudnienia. Umowa przedwstępna daje korzyści zarówno przyszłemu pracodawcy, jak i przyszłemu pracownikowi. Przyszły pracodawca zyskuje gwarancję obsadzenia stanowiska właściwą osobą (z odpowiednimi kwalifikacjami, doświadczeniem), a kandydat do pracy – gwarancję podjęcia pożądanej pracy w oznaczonym terminie.

WAŻNE!

Warunki pracy i płacy zawarte w przyszłej umowie o pracę powinny być takie same lub lepsze niż określone w umowie przedwstępnej.

Reklama

W obrocie gospodarczym takie rozwiązanie przydaje się w sytuacji, gdy jedna ze stron lub obydwie – z różnych względów – nie decydują się od razu na podpisanie umowy o pracę. Powodem zawarcia przedwstępnej umowy o pracę mogą być przyczyny leżące po stronie zakładu pracy, np. proces tworzenia stanowiska pracy, oczekiwanie na uzyskanie pozwolenia czy koncesji, prowadzenie prac kończących uruchomienie nowego oddziału. Z kolei przyszły pracownik może odwlec zawarcie umowy o pracę z powodu pozostawania w stosunku pracy z poprzednim pracodawcą, przeprowadzki z innej miejscowości lub zdobywania uprawnień zawodowych. Umowa przedwstępna daje więc stronom czas na przygotowanie się do nawiązania stosunku pracy.

Jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać naprawienia szkody, jaką w związku z tym poniosła. Strony mogą w umowie przedwstępnej odmiennie określić zakres odszkodowania (art. 390 § 1 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że mogą się one zabezpieczyć na wypadek niedotrzymania obietnicy podpisania umowy w przyszłości, ustanawiając odszkodowanie.

Zarówno przyszły pracodawca, jak i przyszły pracownik mogą stracić na zerwaniu umowy przedwstępnej. Pracodawca ponownie musiałby szukać kandydata do pracy, a pracownik – nowej posady. Poza tym odszkodowanie ma, po pierwsze, zniechęcić zainteresowane strony do ewentualnego odstąpienia od zawarcia umowy przyrzeczonej, a po drugie, gdy już do tego doszło, zrekompensować wydatki pracodawcy poczynione w związku z przyjęciem do pracy (badania lekarskie, wyposażenie miejsca pracy itp.).

Zagrożenie

Uchylanie się pracodawcy od zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę stanowi dla niedoszłego pracownika podstawę do ubiegania się o wypłatę odszkodowania.


Reklama

Odszkodowanie otrzymane przez przyszłego pracownika stanowi jego przychód. Nie będzie to jednak przychód ze stosunku pracy, ponieważ nie doszło do zawarcia umowy o pracę. Właściwym źródłem przychodu będą zatem „inne źródła” (art. 10 ust. 1 pkt 9 updof).

Odszkodowanie to nie jest zwolnione z podatku. Podatku nie należy odprowadzać jedynie od otrzymanych odszkodowań lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw (art. 21 ust. 1 pkt 3 updof). Natomiast w tym przypadku wypłata odszkodowania jest skutkiem niedotrzymania warunków umowy przedwstępnej.

Kodeks cywilny dopuszcza możliwość dochodzenia odszkodowania, ale nie określa zasad jego ustalania ani wysokości. W związku z tym strona wypłacająca odszkodowanie nie ma obowiązku naliczenia i odprowadzenia zaliczki na podatek za podatnika. On sam, jako uzyskujący przychód, musi wykazać kwotę otrzymanej rekompensaty w zeznaniu rocznym i zapłacić od niej podatek. Obowiązkiem wypłacającego odszkodowanie jest tylko wystawienie i przekazanie podatnikowi i właściwemu urzędowi skarbowemu informacji PIT-8C w terminie do końca lutego następnego roku.

WAŻNE!

Strony mogą określić w umowie przedwstępnej wysokość kary umownej.

W omawianym przypadku stosunek pracy ani żaden inny stosunek prawny, który stanowiłby tytuł do ubezpieczeń społecznych i/lub do ubezpieczenia zdrowotnego, nie został nawiązany. W konsekwencji, nie ma podstaw do naliczenia i przekazania składek do ZUS od kwoty wypłaconego odszkodowania.

Podstawa prawna

  • art. 389, art. 390 Kodeksu cywilnego,
  • art. 9, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 42a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.),
  • art. 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?