Ustanie stosunku pracy

Rozwiązania dokonuje się w drodze jednostronnej lub dwustronnej czynności prawnej. Czynność dwustronna polega na rozwiązaniu umowy na podstawie zgodnego porozumienia stron, natomiast jednostronna na wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia przez jedną ze stron. Szczególnym przykładem ustania stosunku pracy jest rozwiązanie umowy terminowej z woli samych stron, które zawarły tę umowę. Określiły bowiem w niej termin, z którego upływem nastąpi rozwiązanie umowy.

Kodeks pracy przewiduje również ustanie stosunku pracy w wyniku zdarzeń faktycznych określonych w Kodeksie. Następuje ono niezależnie od woli stron, lecz w sposób automatyczny z mocy prawa. Przepisy o wygaśnięciu umowy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a przypadki wygaśnięcia w nich wskazane nie mogą być ustalane w drodze umowy.

Umowa wygasa:

• z dniem śmierci pracownika,
• z dniem śmierci pracodawcy,
• z upływem 3 miesięcy nieobecności pracownika w pracy z powodu tymczasowego aresztowania, chyba że pracodawca rozwiązał wcześniej bez wypowiedzenia umowę o prace z winy pracownika.

Śmierć pracownika jest podstawową przyczyną wygaśnięcia stosunku pracy ze względu na charakter umowy, która jest umową o osobiste świadczenie pracy. Rodzinie zmarłego przysługują prawa majątkowe ze stosunku pracy, a w razie braku takich osób prawa te wchodzą do spadku.

Po śmierci pracownika osobami uprawnionymi do praw majątkowych w równych częściach są:

• małżonek zmarłego,
• inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Śmierć pracodawcy jest kolejną przyczyną wygaśnięcia stosunku pracy. Za moment wygaśnięcia stosunku pracy uważa się dzień, w którym pracodawca zmarł. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja zaistnienia następstwa prawnego pracodawcy w myśl art. 23¹ k.p. Przejęcie zakładu pracy przez nowego pracodawcę jako całości lub jego zorganizowanej części nie powoduje wygaśnięcia stosunku pracy. Pracownikowi, któremu umowa o pracę wygasła z powodu śmierci pracodawcy, przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres należnego mu wypowiedzenia. W wypadku umowy na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy odszkodowanie należy się w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni.