REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zakaz konkurencji w umowach cywilnych o świadczenie usług

Zakaz konkurencji w umowach cywilnych o świadczenie usług /Fot. Fotolia
Zakaz konkurencji w umowach cywilnych o świadczenie usług /Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Umowa o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy oraz umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, które zawierane są pomiędzy pracodawcą i pracownikiem (zgodnie z definicjami tych pojęć zawartymi odpowiednio w art. 3 i art. 2 kodeksu pracy) uregulowane są przepisami kodeksu pracy. Natomiast zakaz konkurencji w przypadku świadczenia usług na podstawie umów cywilnych o świadczenie usług (art. 750 kodeksu cywilnego), do których stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia, nie jest uregulowany przepisami kodeksu cywilnego. Ustalenie zakazu konkurencji przez strony takiej umowy cywilnej zarówno na okres jej trwania, jak na okres po jej zakończeniu jest jednak możliwe zgodnie z zasadą swobody umów (art. 353(1) kodeksu cywilnego).

Dopuszczalność umownego ustanowienia zakazu konkurencji na okres trwania umowy cywilnej o świadczenie usług (art. 750 kodeksu cywilnego) niezależnie od tego, czy usługodawca (osoba objęta zakazem) ma prawo do wynagrodzenia z tytułu powstrzymania się od działalności konkurencyjnej została potwierdzona przez Sąd Najwyższy chociażby w wyrokach z 11 września 2003 r. (III CKN 579/01), z 11 stycznia 2007 r. (II CSK 400/06) oraz z 19 listopada 2015 r. (IV CSK 804/14).

Autopromocja

W wyroku z 11 września 2003 r. (III CKN 569/01) Sąd Najwyższy uznał, iż jeśli klauzula w zakresie zakazu konkurencji w okresie trwania umowy dopuszczalna jest w ramach stosunku pracy, to nie można przyjąć, że wprowadzenie przez strony takiej klauzuli w umowie zlecenia sprzeciwia się ustawie, zasadom współżycia społecznego lub naturze stosunku zlecenia.

Polecamy książkę: Kodeks pracy 2017 Praktyczny komentarz z przykładami

W wyroku z 11 stycznia 2007 r. (II CSK 400/06), który pomimo iż dotyczył zakazu konkurencji ustanowionego w umowie sprzedaży udziałów, Sąd Najwyższy wyraził szereg istotnych ogólnych poglądów dotyczących klauzul konkurencyjnych. W wyroku tym Sąd Najwyższy wskazał w szczególności, iż w klauzulach konkurencyjnych zderzają się z jednej strony interes publiczny (rozwój konkurencji), a z drugiej uzasadniony interes prywatny polegający na odsunięciu zagrożenia dla interesów przedsiębiorcy wynikającego z możliwych skutków działań konkurencyjnych ze strony np. wspólników bądź pracowników pełniących funkcje kierownicze oraz uznał, że klauzule konkurencyjne nie są one sprzeczne z polskim systemem prawnym i mają dla tego systemu istotne znaczenie, nie ma więc przeszkód, aby zakaz konkurencji został wprowadzony przez strony w umowie cywilnej.

Zobacz: Indywidualne prawo pracy

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Dopuszczalność z kolei umownego ustanowienia zakazu konkurencji na wskazany okres po zakończeniu umowy cywilnej, została potwierdzona przez Sąd Najwyższy w powołanych już wyżej wyrokach z 11 stycznia 2007 r. (II CSK 400/06) oraz z 19 listopada 2015 r. (IV CSK 804/14). Natomiast kwestia odpłatności takiej umowy była przedmiotem ewolucji poglądów wyrażanych w wyrokach Sądu Najwyższego. W wyroku z 11 września 2003 r. (III CKN 569/01) Sąd Najwyższy uznał brak odpłatności zakazu konkurencji ustanowionego na okres po zakończeniu umowy cywilnej za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i z tego powodu skutkujący nieważnością takiej klauzuli konkurencyjnej na mocy art. 58 § 2 kodeksu cywilnego. Natomiast w wyrokach z 5 grudnia 2013 r. (V CSK 30/13) oraz z 19 listopada 2015 r. (IV CSK 804/14) Sąd Najwyższy dopuścił możliwość ustanowienia zakazu konkurencji na wskazany okres po zakończeniu umowy cywilnej bez wynagrodzenia. W tym ostatnim wyroku Sąd Najwyższy uznał w szczególności, iż z art. 3531 k.c. wynika przyzwolenie na nierówność stron umowy i nieekwiwalentność ich sytuacji prawnej, a ze względu na to, że wynika to z woli stron, zasadniczo nie wymaga istnienia okoliczności, które tę nierówność miałyby usprawiedliwiać i dotyczy to także dopuszczalności zawarcia w umowie tzw. klauzuli konkurencyjnej bez ekwiwalentu. W wyjątkowych przypadkach możliwe jest jednak uznanie takiej klauzuli za zawartą z przekroczeniem granic swobody umów z powodu naruszenia zasad współżycia społecznego i uznanie jej za nieważną na mocy art. 58 § 2 kodeksu cywilnego. Przy takiej ocenie istotne znaczenie przypada stwierdzeniu, że doszło do wykorzystania silniejszej pozycji jednej ze stron dla narzucenia warunków niekorzystnych i prowadzących do rażącego pokrzywdzenia strony o słabszej, z różnych względów, pozycji kontraktowej.

Reasumując, dopuszczalność umownego ustanowienia zakazu konkurencji na okres trwania umowy cywilnej o świadczenie usług (art. 750 kodeksu cywilnego), jak i na wskazany okres po jej zakończeniu, niezależnie od tego, czy usługodawca (osoba objęta zakazem) ma prawo do wynagrodzenia z tytułu powstrzymania się od działalności konkurencyjnej, jest przyjęta w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W wyjątkowych przypadkach (rażące pokrzywdzenie osoby objętej zakazem) możliwe jest jednak uznanie takiej klauzuli za zawartą z przekroczeniem granic swobody umów z powodu naruszenia zasad współżycia społecznego i uznanie jej za nieważną na mocy art. 58 § 2 kodeksu cywilnego.

radca prawny Miłosz Hady

https://www.hady.pl/

Zobacz: Wskaźniki i stawki

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Premier D. Tusk: W 2025 r. pensja minimalna około 4515 zł (brutto). 3407,35 zł (netto). Koniec wysokich podwyżek pensji, emerytur, zasiłków?

I koniec ten wymusza po prostu spadająca inflacja. Ostatnie lata przyzwyczaiły nas do corocznych podwyżek pensji, zasiłków, emerytur. Chyba musimy sobie przypomnieć, że 12% podwyżki pensji hurtem dla wszystkich "rok w rok", nie jest normalne w zrównoważonej gospodarce.

Wiek emerytalny do zmiany czy zrównania: emerytura z ZUS dla kobiet dopiero po ukończeniu 65 roku życia, a dla mężczyzn

Wiek emerytalny kobiet jest do zmiany - to prawie przesądzone. Argumenty są dużej wagi: dyskryminacja - bo mężczyzn dotyczy wiek emerytalny pięć lat wyższy i ekonomiczne - kobiety z tego powodu dostają dużo niższe emerytury. Bardziej dyskusyjna jest kwestia czy ogólnie wiek emerytalny powinien być podwyższony.

Gdzie in vitro refundowane? W jakich miastach jest dofinansowanie do in vitro? [wykaz placówek]

Wreszcie! Wiele par na to czekało - wiadomo już gdzie in vitro jest refundowane. Jest szczegółowy wykaz miast i placówek. Tych miejsc jest łącznie 58! Najwięcej placówek jest w Krakowie, Warszawie, Poznaniu i w Katowicach. Łączna suma przyznanych kwot na 2024 rok wynosi 359,135,885.00 zł. W latach 2024-2028” łącznie ma zostać przeznaczone 2,5 mld zł. 

Zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego

Czy jest zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego? Komu przysługuje zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego? Kiedy przysługuje zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego? Jak uzyskać zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego?

REKLAMA

Pasek wynagrodzeń na prywatny adres email pracownika. Czy to zgodne z prawem?

Pasek wynagrodzeń na prywatny adres email pracownika. Czy to zgodne z prawem? W praktyce powstaje wiele wątpliwości jakie dane pracowników i do jakich celów może wykorzystywać pracodawca. Okazuje się, że przepisy nie są restrykcyjne, ale najważniejsza jest dobrowolna zgoda pracownika.

Wypłata świadczenia urlopowego w 2024 roku a wpłata na PPK

Czy od wypłacanego w 2024 roku pracownikom świadczenia urlopowego pracodawca ma obowiązek naliczać wpłaty do PPK?

Ile płacą w komisji wyborczej do europarlamentu 2024?

Kiedy wybory do europarlamentu? W jakich godzinach są wybory do europarlamentu? Ile płacą w komisji wyborczej do europarlamentu 2024? Jak głosować w wyborach do europarlamentu? Czy członkom komisji przysługuje zwrot kosztów dojazdu?

Zasiłek opiekuńczy dla samotnego rodzica

Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy? Przez ile przysługuje zasiłek opiekuńczy? Jakie są dodatki i zasiłki dla rodzica samotnie wychowującego dziecko? Ile w 2024 roku wynosi dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka?

REKLAMA

Dni wolne w Boże Ciało 2024 r. Czy za pracę w święta wyższe wynagrodzenie

Boże Ciało kiedy wypada? Czy w Boże Ciało sklepy są otwarte? Czy w Boże Ciało trzeba iść do kościoła? Czy za pracę w święta wyższe wynagrodzenie? Czy przysługuje dzień wolny za pracę w niedzielę oraz święto?

Sygnaliści pod ochroną. Będą nowe obowiązki dla pracodawców

Sejm uchwalił ustawę o ochronie sygnalistów. Ustawa nakłada nowe obowiązki na pracodawców.

REKLAMA