REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Urlopy po urodzeniu dziecka – 5 rodzajów urlopów dla rodziców

urlopy dla rodziców po urodzeniu dziecka macierzyński rodzicielski ojcowski urlop okolicznościowy wychowawczy uprawnienia rodzicielskie
Urlopy dla rodziców po urodzeniu dziecka - macierzyński rodzicielski, ojcowski, okolicznościowy, wychowawczy i inne uprawnienia rodzicielskie
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Jakie są urlopy po urodzeniu dziecka? Ile trwają i ile są płatne? Jakie dodatkowe uprawnienia przysługują rodzicom w pracy?
rozwiń >

Jakie są urlopy po urodzeniu dziecka?

Przepisy prawa pracy przyznają rodzicom kilka urlopów:

REKLAMA

Autopromocja
  1. Urlop macierzyński
  2. Urlop rodzicielski
  3. Urlop ojcowski
  4. Urlop wychowawczy
  5. Urlop okolicznościowy

1.    Urlop macierzyński

Urlop macierzyński (art. 180 Kodeksu pracy) to podstawowy urlop przysługujący matce od dnia porodu. Można również wnioskować o wcześniejsze rozpoczęcie urlopu macierzyńskiego – na maksymalnie 6 tygodni przed porodem. Co do zasady urlop macierzyński trwa 20 tygodni. Długość urlopu będzie jednak dłuższa w przypadku urodzenia większej liczby dzieci przy jednym porodzie:
•    31 tygodni – 2 dzieci;
•    33 tygodnie – 3 dzieci;
•    35 tygodni – 4 dzieci;
•    37 tygodni – 5 i więcej dzieci.

Kodeks pracy pozwala na wykorzystanie części urlopu ojcu dziecka. Wówczas zwykło się mówić o urlopie tacierzyńskim.

Za czas urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku – przy stałej pensji będzie to de facto pełna kwota wynagrodzenia.

Więcej na temat urlopu macierzyńskiego: Urlop macierzyński 2024

Dalszy ciąg materiału pod wideo

2.    Urlop rodzicielski

Kolejnym urlopem wykorzystywanym zwykle bezpośrednio po urlopie macierzyńskim jest urlop rodzicielski (art. 1821a Kodeksu pracy). Wynosi 41 tygodni, gdy rodzi się jedno dziecko lub 43 tygodnie, gdy mamy do czynienia z porodem mnogim. 9 tygodni z pełnej puli dni urlopu rodzicielskiego przysługuje drugiemu z rodziców. Jedna osoba nie skorzysta więc z 41 tygodni, lecz maksymalnie z 32 tygodni. 

Za czas tego urlopu przysługuje zasiłek w wymiarze 70% podstawy wymiaru. O urlop rodzicielski w maksymalnym 32-tygodniowym wymiarze można wnioskować już do 21 dni po porodzie. Wówczas zapewnia się uśrednioną wypłatę zasiłku macierzyńskiego  (81,5% podstawy wymiaru zasiłku) przez cały czas trwania tych dwóch urlopów. 

Urlop macierzyński (20 tygodni) wraz z urlopem rodzicielskim (32 tygodnie) dają łącznie 52 tygodnie, co równa się 364 dniom. Stąd nazwa roczny urlop macierzyński. Na urlopie mogą przebywać jednocześnie matka i ojciec dziecka.

Urlop rodzicielski można wykorzystać jednorazowo albo w częściach (maksymalnie 5) do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Można go łączyć również z pracą.

3.    Urlop ojcowski

Urlop ojcowski (art. 1823 Kodeksu pracy), jak sama nazwa wskazuje, przysługuje wyłącznie ojcu dziecka. To dwa tygodnie (14 dni kalendarzowych), które należy wykorzystać do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia. Można wykorzystać go jednorazowo albo dwa razy po 1 tygodniu.

Za czas urlopu ojcowskiego przysługuje zasiłek macierzyński. Płatny jest 100% podstawy wymiaru zasiłku.

Więcej przeczytasz w artykule: Urlop ojcowski 2024

4.    Urlop wychowawczy 

Urlop wychowawczy to urlop bezpłatny. Podstawą prawną tego urlopu jest art. 186 §1 Kodeksu pracy. Może z niego skorzystać pracownik zatrudniony przez co najmniej 6 miesięcy. Maksymalny jego wymiar to 36 miesięcy, przy czym 1 miesiąc może wykorzystać tylko drugi z rodziców. Jedna osoba najwięcej skorzysta z 35 miesięcy. Urlop wychowawczy można podzielić na 5 części. Z tego uprawnienia można korzystać do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.

Przepisy prawa pracy dopuszczają pracę podczas urlopu wychowawczego, ale musi być to praca umożliwiająca osobiste sprawowanie opieki nad dzieckiem.

Więcej informacji w artykule: Urlop wychowawczy 2024

5.    Urlop okolicznościowy

W związku z urodzeniem dziecka ojciec dziecka może wziąć 2 dni urlopu okolicznościowego. Można je wykorzystać np. na dzień porodu czy załatwiania formalności w urzędzie. Matka dziecka faktycznie korzysta wówczas z urlopu macierzyńskiego. Podstawa prawna urlopu okolicznościowego to § 15 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy z dnia 15 maja 1996 r. 
 

Więcej informacji w artykule: Urodzenie dziecka - 2 dni urlopu okolicznościowego tylko dla ojca

Inne uprawnienia rodzicielskie po narodzinach dziecka

Kolejne uprawnienia rodzicielskie, z których mogą korzystać pracownicy i o których warto wspomnieć w tym artykule są:

Pracujący rodzice dzieci powinni również wiedzieć, że w razie choroby dziecka przysługuje im zwolnienie lekarskie na dziecko. Więcej na ten temat w artykule: Zwolnienie lekarskie na dziecko - ile dni? 

Zobacz również: Okres ochronny po macierzyńskim

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Podwyżki dla pracowników samorządowych. Czy nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego przysługują także za lipiec?

1 sierpnia 2024 r. wejdzie w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Zmiany mają celu uaktualnienie minimalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Czy nowe stawki przysługują także za lipiec 2024 r.?

Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

REKLAMA

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. Czy w 2025 r. wzrosną emerytury i renty?

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

REKLAMA

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

REKLAMA