REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Okres ochronny po macierzyńskim

Emilia Panufnik
autorka licznych publikacji z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, prawa budowlanego i nieruchomości
Okres ochronny po macierzyńskim - jak sobie zapewnić?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Czy jest okres ochronny po macierzyńskim? Czy po powrocie z macierzyńskiego pracodawca może zwolnić pracownicę? Jak zapewnić sobie ochronę przed zwolnieniem?

Urlop macierzyński a zwolnienie z pracy

Kodeks pracy zapewnia okres ochronny pracownicy przebywającej na urlopie macierzyńskim. Zgodnie z art. 177 § 1 KP ochrona przed zwolnieniem obejmuje okres od dnia złożenia wniosku o urlop do dnia zakończenia tego urlopu.

REKLAMA

REKLAMA

Pracodawca nie może w tym czasie:

  1. prowadzić przygotowań do wypowiedzenia lub rozwiązania bez wypowiedzenia stosunku pracy z tą pracownicą (lub tym pracownikiem, jeśli z urlopu korzysta ojciec dziecka);
  2. wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z tą pracownicą (lub tym pracownikiem).

Aby wypowiedzenie i rozwiązanie stosunku pracy mogło mieć miejsce, muszą zaistnieć dwa warunki:

  1. zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy/pracownika oraz
  2. reprezentująca pracownicę/pracownika zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.
Ważne

Okres ochronny przed zwolnieniem obowiązuje w trakcie urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego, wychowawczego lub obniżonego wymiaru czasu pracy (art. 1867 KP).

Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę bez wypowiedzenia już od dnia złożenia wniosku, przy czym nie może być to wcześniejszy termin niż:

REKLAMA

  • 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu macierzyńskiego oraz części urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
  • 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu rodzicielskiego albo jego części,
  • 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu ojcowskiego albo jego części,
  • 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu wychowawczego albo obniżonego wymiaru czasu pracy.

Likwidacja stanowiska pracy a urlop macierzyński

Art. 177 § 4 KP przewiduje jedną sytuację, kiedy pracodawca ma możliwość wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy przebywającej na urlopie macierzyńskim. Jest to ogłoszenie upadłości lub likwidacja pracodawcy. Pracodawca wypowiadając umowę, musi udowodnić wskazaną przyczynę.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

We wspomnianym wyżej przypadku pracodawca ma obowiązek uzgodnienia z reprezentującą pracownicę/pracownika zakładową organizacją związkową terminu rozwiązania umowy o pracę. Jeśli nie może w tym czasie zapewnić innego zatrudnienia, osobie zwalnianej przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach. Okres pobierania świadczeń z tytułu zwolnienia zalicza się do okresu zatrudnienia, od którego uzależnione są uprawnienia pracownicze.

Brak stanowiska pracy po urlopie macierzyńskim

Pracodawca ma obowiązek przyjąć pracownicę lub pracownika do pracy po powrocie z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego i wychowawczego na stanowisku zajmowanym przed urlopem. Jeśli nie ma już stanowiska pracy, na którym wcześniej pracownik wykonywał pracę, pracodawca powinien przenieść go na inne równorzędne stanowisko pracy odpowiadające kwalifikacjom pracownika. 

Likwidacja stanowiska pracy nie może de facto stanowić powodu uzasadniającego rozwiązanie umowy z pracownicą wracająca do pracy po urlopie związanym z rodzicielstwem. Dopiero gdy pracodawca nie ma możliwości przeniesienia jej na inne stanowisko pracy odpowiadające jej kwalifikacjom, może rozwiązać umowę. Wówczas w odniesieniu do pracodawcy, który zatrudnia więcej niż 20 pracowników, będzie miała zastosowanie ustawa o z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Pracownikowi w takim przypadku będzie należała się odprawa.

Warunki pracy powracającego po urlopie pracownika powinny być nie mniej korzystne jak te, które by go obowiązywały gdyby nie korzystał przez ten czas z urlopu. Dotyczy to również wynagrodzenia za pracę. Jeśli pozostali pracownicy wykonujący pracę na tym samym stanowisku otrzymali w tym czasie podwyżki, wysokość wynagrodzenia powinna zostać wyrównana. Jeśli w trakcie urlopu, z którego pracownica korzystała wprowadzono nowe zasady wynagradzania, np. w postaci premii, dodatków, również powinny ją objąć.

Okres ochronny po powrocie z macierzyńskiego

Kodeks pracy gwarantuje pracownicy powrót do pracy po urlopie macierzyńskim, ale co dalej? Ustawa kodeksowa nic nie wspomina o okresie ochronnym po urlopie. Czy obowiązuje 12-miesięczny okres ochronny po macierzyńskim? Po urlopie macierzyńskim nie ma przysługującego wszystkim okresu ochronnego. Zwolnienie pracownicy po urlopie macierzyńskim jest więc możliwe. Pracodawcy zachowują jednak ostrożność. W razie wystąpienia byłej pracownicy z powództwem do sądu pracy to na pracodawcy ciąży obowiązek udowodnienia braku dyskryminacji.

Kodeks pracy daje jednak pracownicom pewną sposobność do zapewnienia sobie ochrony przez zwolnieniem. Zgodnie z art. 1868 § 1 pkt 2 KP pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę od dnia złożenia przez osobę uprawnioną do urlopu wychowawczego wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy. Okres ochronny może jednak trwać nie dłużej niż przez łączny okres 12 miesięcy.

Ważne

Wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy powoduje powstanie maksymalnie 12-miesięcznego okresu ochronnego.

Z punktu widzenia pracownika, który obawia się wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę po powrocie z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego czy nawet urlopu wychowawczego, warto jest złożyć wniosek o pracę w obniżonym wymiarze czasu pracy. Taki wniosek może złożyć osoba uprawniona do korzystania z urlopu wychowawczego. Musi więc spełniać dwa warunki:

  1. co najmniej 6 miesięczne zatrudnienie na podstawie umowy o pracę,
  2. opieka nad dzieckiem do 6 roku życia.

Minimalny wymiar etatu, o który się wnioskuje to ½ etatu. Wniosek składa się na 21 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy w obniżonym wymiarze czasu pracy. Pracodawca jest obowiązany przyjąć wniosek. Można zawnioskować np. o pracę na 7/8 etatu. Będzie to tylko jedna godzina mniej pracy dziennie, a pracownik będzie miał zapewnione zatrudnienie przez kolejne 12 miesięcy.

Ważne

Korzystanie z obniżonego wymiaru czasu pracy nie obniża wymiaru urlopu wychowawczego.

Okres ochronny po wychowawczym

Urlop wychowawczy przysługuje jednemu rodzicowi w maksymalnym wymiarze 35 miesięcy i można go wykorzystać do ukończenia 6 roku życia dziecka. Jeśli rodzic korzystał z wychowawczego, ale ze względu na brak wynagrodzenia za pracę chce powrócić do pracy, może rozważyć złożenie wniosku o obniżony wymiar czasu pracy. Wówczas po urlopie wychowawczym pracując na niepełnym etacie, pracownik będzie korzystał z okresu ochronnego trwającego maksymalnie 12 miesięcy.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Ile emeryt będzie mógł dorobić do emerytury w 2027 roku? Od grudnia rosną limity dorabiania dla emerytów i rencistów

Od 1 grudnia 2026 r. rosną limity dorabiania dla emerytów i rencistów. To wynik wzrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w III kwartale. Ile emeryt będzie mógł dorobić do emerytury w 2027 roku? Aktualne limity obowiązują tylko do końca listopada.

Niedziela handlowa 2027: kalendarz. Czy w styczniu będzie niedziela z otwartymi sklepami?

Czy w styczniu 2027 r. będzie niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych w 2027 roku - sklepy będą otwarte 8 razy. Cztery razy będzie to ostatnia niedziela miesiąca, a cztery kolejne niedziele wypadają przed Wielkanocą i Bożym Narodzeniem. Kiedy zrobimy zakupy?

PIP będzie sprawdzać, czy pracownicy sklepów nie są zmuszani do pracy w niedzielę. MRPiPS chce nasilić kontrole w handlu

MRPiPS informuje, że PIP będzie sprawdzać, czy pracownicy sklepów nie są zmuszani do pracy w niedzielę. Ministerstwo chce nasilenia kontroli inspekcji pracy w handlu w grudniu.

Bez godzin, bez nadzoru, bez podporządkowania? GIP uznał, że sprzątanie może być na zleceniu

Sprzątanie raz albo dwa razy w miesiącu, bez ustalonych godzin i bez szefa, który stoi nad głową. Przedsiębiorcy często uważają, że taka współpraca mieści się w granicach umowy zlecenia. Główny Inspektor Pracy przyjrzał się jednak konkretnej umowie, która działa od kilku lat, i jego ocena pokazuje, gdzie kończy się swoboda stron, a zaczyna stosunek pracy. Wynik może zaskoczyć tych, którzy oceniają takie umowy wyłącznie po tym, jak często i ile godzin trwa współpraca. Analiza decyzji Głównego Inspektora Pracy z 19 października 2026 roku, sygn. GIP-GPP.5180.25.2026.4.

REKLAMA

Nowe narzędzia sądów wobec ZUS i KRUS: nowelizacja KPC. Czy od 2027 r. łatwiej będzie o przeliczenie świadczeń, o zasiłek, rentę czy emeryturę?

Przez lata sąd rozpatrujący odwołanie od decyzji ZUS czy KRUS często musiał sam rozstrzygnąć sprawę co do istoty, nawet wtedy, gdy decyzja została wydana z poważnymi błędami proceduralnymi. Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego ma to zmienić. Jej skutki mogą odczuć nie tylko ubezpieczeni, ale również pracodawcy i osoby prowadzące działalność. Kogo obejmie nowy mechanizm i dlaczego jedna grupa spraw pozostanie poza jego zasięgiem?

W 2027 r. zmieni się wysokość należności, świadczeń i potrąceń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem za pracę

Z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę powiązanych jest wiele świadczeń, należności i potrąceń. W przyszłym roku minimalne wynagrodzenie będzie równe kwocie 4950 zł. Ile wyniosą powiązane należności i świadczenia w 2027 roku?

Dni wolne od pracy 2027: kalendarz świąt. Dwa święta znowu wypadają w sobotę

Dni wolne od pracy w 2027 roku to wszystkie niedziele. a także święta wymienione w ustawie o dniach wolnych od pracy. Jest ich w Polsce 14, z czego w tym roku 4 wypadają w niedzielę, a 2 w sobotę. Czy to znaczy, że pracodawca odda inny dzień wolny od pracy? Oto kalendarz dni wolnych od pracy w 2027 roku.

Czy menopauza może być przyczyną L4? Zwolnienie lekarskie z powodu zaburzeń zdrowia w menopauzie

Czy można wziąć zwolnienie lekarskie na menopauzę? Z tym okresem w życiu kobiet wiąże się wiele zaburzeń zdrowia. Rośnie liczba pracownic w okresie menopauzalnym, dlatego warto pochylić się nad tym zagadnieniem.

REKLAMA

Przepisy antymobbingowe już budzą wątpliwości - za dużo klauzul generalnych. Co oznacza, że pracodawca systematycznie przeciwdziała, że udostępnia przepisy (jak to robić?) i czy musi zbierać podpisy pracowników?

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują zmienione przepisy Kodeksu pracy o równym traktowaniu w zatrudnieniu i mobbingu. Dla pracodawców pojawiły się pytania nie tylko o treść, ale też o formę i adresatów informacji. Czy wystarczy jednorazowe przekazanie przepisów przy zatrudnieniu? Czy obowiązek dotyczy także osób pracujących od lat? I czy trzeba zbierać podpisy? Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na te wątpliwości, a jego stanowisko jest bardziej jednoznaczne, niż mogłoby się wydawać, aczkolwiek jest pewno zastrzeżenie.

19.11.2026 r. to już miesiąc po zmianach w prawie pracy. Czy rzeczywiście to koniec papierowych orzeczeń a medycyna pracy przeszła do sieci? No nie całkiem

Od jesieni wynik badania medycyny pracy nie musi już trafiać do pracownika w kopercie, w formie wydruku. W dniu 19 listopada 2026 r. upłynął miesiąc od obowiązywania nowych przepisów (konkretnie od tego, że od 18 października 2026 r. podstawową formą stał się zapis elektroniczny). Jak zatem zmiana wygląda w praktyce? Zmiana dotyczy zarówno tego, gdzie pojawi się orzeczenie, jak i tego, kto i kiedy dowie się o zaleceniach lekarza. Czy cyfryzacja orzeczeń sprawdza się w praktyce i czy rzeczywiście to koniec papierowych orzeczeń a medycyna pracy przeszła do sieci?

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA