Dodatkowy urlop dla niepełnosprawnego pracownika

RADA
Tak, osobie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym.

UZASADNIENIE
Dodatkowy urlop wypoczynkowy jest jednym z najważniejszych uprawnień pracowniczych osób niepełnosprawnych i udzielany jest na takich samych zasadach jak zwykły urlop wypoczynkowy. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego pracownik nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia go do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (art. 19 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - DzU nr 123, poz. 776 ze zm.). Przy czym urlop ten nie przysługuje osobie uprawnionej do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego na podstawie przepisów odrębnych. Jeżeli jednak wymiar tego urlopu dodatkowego jest niższy niż 10 dni roboczych, zamiast niego przysługuje urlop dodatkowy, o którym mówi art. 19 ust. 1 ustawy.

Do omawianego urlopu dodatkowego stosuje się przepisy Kodeksu pracy dotyczące urlopów pracowniczych. Taki urlop jest więc przede wszystkim płatny. Ponadto celem urlopu dodatkowego jest wypoczynek pracownika, a zatem podwładny nie musi wykorzystywać go na rehabilitację, lecz na wybraną przez siebie formę wypoczynku.

Dodatkowy urlop wypoczynkowy musi być udzielony pracownikowi w naturze. Ekwiwalent pieniężny może zostać wypłacony zgodnie z Kodeksem pracy tylko w razie rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę.

Urlopu wypoczynkowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracowników w danym dniu (art. 154² § 1 k.p.). Przy czym jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy. Przepis ten stosuje się również do pracownika, dla którego dobowa norma czasu pracy, wynikająca z odrębnych przepisów, jest niższa niż 8 godzin. Ma to istotne znaczenie w omawianym przypadku, gdyż czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo (art. 15 ust. 2 ustawy). W tej sytuacji więc jeden dzień urlopu odpowiada 7 godzinom pracy, a 10 dni urlopu dodatkowego to 70 godzin pracy.

Skrócony czas pracy nie dotyczy osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz w stosunku do których na ich wniosek lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyraził na to zgodę. Ich dobowa norma czasu pracy wynosi 8 godzin.

Należy również pamiętać, że pracownikom zatrudnionym na niepełnym etacie proporcjonalnie obniża się wymiar dodatkowego urlopu wypoczynkowego do ich czasu pracy.

Warto dodać, że roszczenie o urlop wypoczynkowy ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, czyli od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym pracownik uzyskał prawo do urlopu. Do tego momentu pracodawca ma obowiązek zwolnić podwładnego z obowiązku świadczenia pracy w celu umożliwienia mu wypoczynku.

Należałoby jeszcze zauważyć, że pracownikowi o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przysługuje także prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w wymiarze 21 dni roboczych w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, nie częściej niż raz w roku (art. 20 ust. 1 ustawy). Przy czym łączny wymiar urlopu dodatkowego i zwolnienia od pracy na udział w turnusie rehabilitacyjnym nie może przekroczyć 21 dni roboczych w roku kalendarzowym. A zatem pracownik nie będzie mógł skorzystać z dodatkowego urlopu wypoczynkowego, jeżeli wykorzystał już 21 dni zwolnienia od pracy na udział w turnusie rehabilitacyjnym.