Czy z dni wolnych z tytułu opieki nad dzieckiem może korzystać pracownik, którego dzieci pochodzą z różnych związków małżeńskich

 Tak, pracownikowi będą przysługiwały 2 dni opieki na dziecko z drugiego małżeństwa, jeżeli z tych uprawnień nie korzysta jego druga żona w swoim zakładzie pracy.

UZASADNIENIE

Pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (art. 188 Kodeksu pracy). Prawo do takiego zwolnienia wygasa w dniu ukończenia przez dziecko 14 lat. Zwolnienie od pracy przysługuje w wymiarze 2 dni w roku bez względu na liczbę dzieci, nad którymi pracownik sprawuje opiekę.

WAŻNE!

Pracownik ma prawo do opieki w wymiarze 2 dni w roku bez względu na liczbę posiadanych dzieci.

Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni, z 2 dni opieki nad dzieckiem do 14 lat może korzystać tylko jedno z nich (art. 189¹ Kodeksu pracy). Jest także dopuszczalne podzielenie się tym uprawnieniem w taki sposób, że każde z rodziców (opiekunów) wykorzysta po jednym dniu na opiekę.

Ustawodawca odnosi prawo do opieki nad dzieckiem do jego rodziców lub opiekunów, co sprawia, że każda rodzina złożona z ojca, matki i dziecka lub dzieci tych samych rodziców jest w tym przypadku traktowana przez prawo odrębnie. Nie ma przy tym znaczenia, czy rodzice danego dziecka pozostają w związku małżeńskim.

W przedstawionej sytuacji pracownik nie może korzystać z prawa do opieki nad dzieckiem z pierwszego małżeństwa, gdyż z takiej opieki korzysta jego była żona. Gdyby jednak z tego uprawnienia nie korzystała, to pracownikowi – ojcu przysługiwałoby zwolnienie od pracy na 2 dni również na to dziecko. Łącznie jednak pracownik nie mógłby pozostawać na zwolnieniu dłużej niż 2 dni w roku bez względu na liczbę posiadanych dzieci z różnych małżeństw.

Nie ma przeszkód, by pracownik skorzystał z prawa do opieki na dziecko z drugiego małżeństwa, gdyż przepisy odnoszą się w tym zakresie do rodziców konkretnego dziecka. Przyjęcie odmiennego stanowiska skutkowałoby tym, że pierwsza żona pracownika, korzystając z prawa do 2 dni opieki na ich wspólne dziecko, pozbawiałaby jednocześnie pracownika możliwości skorzystania z 2 dni opieki na dziecko, które ma on z drugą żoną. Skoro zatem druga żona pracownika nie korzysta z prawa do opieki nad ich wspólnym dzieckiem, może z niego na ogólnych zasadach skorzystać pracownik – ojciec.

PRZYKŁAD

Pracownik zatrudniony w danym zakładzie pracy jest ojcem 3 dzieci w wieku do lat 14 i każde z tych dzieci posiada z inną pracownicą tego samego zakładu pracy. Jedna z pracownic złożyła w zakładzie oświadczenie, że będzie korzystała w danym roku z uprawnień do 2 dni opieki nad dzieckiem do lat 14. Pozostałe kobiety złożyły oświadczenie, że z takiej opieki nie będą korzystały. Pracownikowi – ojcu, jeżeli złoży stosowne oświadczenie w tym zakresie, będzie przysługiwała opieka nad dziećmi, które posiada z pracownicami rezygnującymi z tego prawa. Jednak łącznie pracownikowi będą przysługiwały jedynie 2 dni zwolnienia z pracy w roku kalendarzowym w celu sprawowania osobistej opieki nad dziećmi.

Pracownik jest zobowiązany do złożenia oświadczenia o zamiarze lub braku zamiaru korzystania z uprawnień do opieki nad dzieckiem w wieku do 14 lat. Oświadczenie to pracodawca przechowuje w części B akt osobowych pracownika.

Prawo do 2 dni opieki nad zdrowym dzieckiem w wieku do lat 14 przysługuje pracownikowi bez względu na wymiar czasu pracy, w jakim pracownik jest zatrudniony, u każdego pracodawcy, u którego równocześnie pozostaje w stosunku pracy.

PRZYKŁAD

Pracownik wychowuje dziecko w wieku 10 lat z pierwszego małżeństwa oraz dziecko w wieku 4 lat, które posiada z drugą żoną, i pozostaje zatrudniony u dwóch pracodawców jednocześnie w wymiarze 1/2 etatu u każdego z nich. W obu zakładach pracy pracownik złożył do akt osobowych oświadczenie, że będzie korzystał z uprawnień wynikających z art. 188 Kodeksu pracy, tj. z 2 dni opieki nad dzieckiem z drugiego małżeństwa. Zatem zarówno jeden, jak i drugi pracodawca jest zobowiązany do udzielenia pracownikowi 2 dni takiego zwolnienia w roku kalendarzowym. Nie ma przy tym znaczenia, czy pracownik będzie korzystał jednocześnie w tym samym czasie z tego zwolnienia u obu pracodawców czy w różnych dniach.

Podstawa prawna

• art. 188, art. 189¹ Kodeksu pracy,
• § 6 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz.U. Nr 62, poz. 286 ze zm.).