Kategorie

Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika

Jasińska-Cichoń Adrianna
Inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy ścigają wykroczenia przeciwko prawom pracowników. Pracodawcy muszą pamiętać, że za większość z nich grożą surowe kary.

Wiele naruszeń przepisów prawa pracy stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Odpowiedzialności za wykroczenie podlega konkretna osoba - sprawca wykroczenia, a nie spółka, spółdzielnia, szpital czy szkoła.

Do odpowiedzialności może być pociągnięta osoba:

• będąca pracodawcą,

• działająca w imieniu pracodawcy,

• na której ciąży obowiązek prawidłowego obliczenia i wypłacenia wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia ze stosunku pracy, wydania świadectwa pracy, udzielenia urlopu i ustalenia jego wymiaru, realizacji podlegającego wykonaniu orzeczenia sądowego,

• odpowiedzialna za stan bezpieczeństwa i higieny pracy,

• kierująca pracownikami.

Pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu (także kadrowa czy księgowa) będą więc odpowiadać za:

• zawarcie umowy cywilnoprawnej w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę,

• niepotwierdzenie na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę,

• wypowiedzenie lub rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy bez wypowiedzenia z rażącym naruszeniem przepisów prawa pracy,

• stosowanie wobec pracowników innych kar niż przewidziane w przepisach prawa pracy o odpowiedzialności porządkowej pracowników,

• naruszenie przepisów o czasie pracy lub przepisów o uprawnieniach pracowników związanych z rodzicielstwem i zatrudnianiu młodocianych,

• nieprowadzenie dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników,

• pozostawienie dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem.


Wynagrodzenie oraz inne świadczenia

Osoba, do której obowiązków należy naliczanie wynagrodzeń i innych świadczeń, ustalanie wymiaru urlopu itp., będzie odpowiadać za wykroczenie polegające na:

• niewypłaceniu w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi albo uprawnionemu do tego świadczenia członkowi rodziny pracownika,

• bezpodstawnym obniżeniu wysokości tego wynagrodzenia lub świadczenia i dokonywaniu z nich bezpodstawnych potrąceń,

• nieudzielaniu przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego lub bezpodstawnym obniżaniu wymiaru tego urlopu,

• niewydaniu pracownikowi świadectwa pracy.

Reklama

Może to więc być, oprócz osoby reprezentującej pracodawcę lub upoważnionej do działania w imieniu pracodawcy w sprawach z zakresu prawa pracy, np. kierownik działu kadr lub główny księgowy, a także pracownik firmy zewnętrznej, której pracodawca zlecił prowadzenie spraw rozliczeń należności pracowniczych.

Warunkiem odpowiedzialności za wymienione wykroczenia jest ustalenie, że na danej osobie spoczywa konkretny obowiązek, np. ustalanie wymiaru urlopu, sporządzanie i wydawanie świadectwa pracy (wraz z upoważnieniem do jego podpisania w imieniu pracodawcy), lub wynikający z umowy zawartej przez pracodawcę z biurem finansowo-księgowym bądź konkretnym księgowym obowiązek naliczania wynagrodzeń i innych świadczeń ze stosunku pracy.

Nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy

W przypadku wykroczeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy odpowiedzialność ponosi pracodawca. To on odpowiada za zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i nie może się od tego obowiązku uwolnić, nawet gdy wyznaczy inną osobę do działania w swoim imieniu (wyrok SN z 12 maja 2000 r., II UKN 547/99, OSNP 2001/23/695). Jedynie za nieprzestrzeganie konkretnych przepisów bhp może odpowiadać także osoba kierująca pracownikami, np. kierownik czy brygadzista, który nadzoruje warunki pracy podległych mu pracowników i powinien m.in. czuwać nad tym, aby pracownicy używali przydzielonych im środków ochrony indywidualnej, odzieży i obuwia roboczego itp.

Konsekwencje popełnienia wykroczenia

Reklama

Konsekwencją uznania przez inspektora, że dana osoba popełniła wykroczenie przeciwko prawom pracownika, jest nałożenie na nią grzywny w postaci mandatu karnego w kwocie od 1000 do 2000 zł. W przypadku gdy dana osoba popełniła wykroczenie przewidziane w Kodeksie pracy i dwukrotnie została za nie ukarana, nie wcześniej niż 2 lata temu, inspektor może nałożyć na nią grzywnę w wysokości do 5000 zł.

Nowelizacja przepisów Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia dokonana ustawą z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy wprowadziła zróżnicowanie wysokości grzywien, które mogą być orzekane przez sąd i nakładane mandatem za konkretne wykroczenia. Mandat na kwotę do 5000 zł może być wręczony jedynie „recydywiście” popełniającemu wykroczenie przeciwko prawom pracownika określone w Kodeksie pracy, ale już nie wielokrotnemu sprawcy wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów o legalności zatrudnienia i przepisów innych ustaw określających wykroczenia przeciwko prawom pracowników.

Od 1 lipca 2007 r. za wykroczenia przewidziane w Kodeksie pracy inspektor pracy nie może wymierzyć w drodze mandatu karnego kary grzywny niższej niż 1000 zł.

Inspektor pracy może również nałożyć grzywnę w granicach od 20 zł do 2000 zł (art. 24 k.w. i art. 96 § 1b k.p.w.) lub skierować wniosek o ukaranie do sądu, który może wymierzyć karę grzywny od 20 do 5000 zł (art. 24 k.w.) w przypadku wykroczeń określonych m.in. w ustawach o:

• zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.),

• społecznej inspekcji pracy (DzU nr 35, poz. 163 ze zm.),

• zatrudnianiu pracowników tymczasowych (DzU nr 166, poz. 1608 ze zm.),

• europejskich radach zakładowych (DzU nr 62, poz. 556 ze zm.),

• informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (DzU nr 79, poz. 550),

• spółdzielni europejskiej (DzU nr 149, poz. 1077).

Z kolei za większość wykroczeń przewidzianych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy grzywna wynosi nie mniej niż 3000 zł.

W przypadku ustalenia, że istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie bądź nastąpiła odmowa przyjęcia mandatu, inspektor sporządza wniosek i kieruje go do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce popełnienia wykroczenia. Sąd może ukarać winnego wykroczenia określonego w art. 281-283 k.p. grzywną w wysokości od 1000 zł do 30 000 zł. W przypadku wykroczeń związanych z kontrolą legalności zatrudnienia grzywna, którą może wymierzyć sąd, wynosi do 5000 zł.

Adrianna Jasińska-Cichoń

radca prawny

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Niedziela handlowa - lipiec 2021

    Niedziela handlowa - lipiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 4 lipca, 11 lipca, 18 lipca albo 25 lipca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    System kadrowo-płacowy - o co pytać dostawcę

    System kadrowo-płacowy - o co należy pytać dostawcę przy wyborze oprogramowania HR?

    Praca zdalna - Kodeks pracy [PROJEKT]

    Praca zdalna - Kodeks pracy będzie zawierał przepisy dotyczące pracy zdalnej. Jakie regulacje przewiduje projekt?

    Prace sezonowe a bezpieczeństwo pracowników

    Prace sezonowe zalewają portale z ofertami pracy. Co z bezpieczeństwem pracowników?

    Zmiana warunków pracy cudzoziemca a zezwolenie na pracę

    Czy zmiana warunków pracy cudzoziemca wiąże się z koniecznością zmiany zezwolenia na pracę lub uzyskania nowego?

    Ochrona danych przy pracy zdalnej - 5 wskazówek na wakacje

    Ochrona danych przy pracy zdalnej czyli jak nie narazić firmy na kradzież wrażliwych danych. Oto 5 wskazówek na wakacje dla pracowników zdalnych.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r. przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia o zasadniczych wynagrodzeniach dla rezydentów. Ile wyniosą?

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?