Kategorie

Uniewinnienie w sprawie karnej nie oznacza zwolnienia od odpowiedzialności odszkodowawczej względem pracodawcy

Emilia Panufnik
Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi. /Fot. Fotolia
Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi. /Fot. Fotolia
ShutterStock
Prawomocny wyrok skazujący wydany w postępowaniu karnym co do popełnienia przestępstwa wiąże sąd w postępowaniu cywilnym. Sąd pracy może jednak przeprowadzać własne ustalenia wskazujące na odpowiedzialność pracownika w stosunku pracy.

Odpowiedzialność w pełnej wysokości

W świetle art. 124 Kodeksu pracy pracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się:

  1. pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności,
  2. narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze,

odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu.

Pracownik odpowiada w pełnej wysokości również za szkodę w innym mieniu powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się. Warto wspomnieć, że pracownik odpowiada na zasadzie art. 124 Kodeksu pracy za szkodę w mieniu powierzonym, także wówczas, gdy nie stanowiło ono własności pracodawcy (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2010 r., sygn. II PK 307/09).

Zobacz: Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy

Uwolnienie się od odpowiedzialności

Reklama

Pracownik może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2001 r. (I PKN 288/00) pracownik może uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę w mieniu powierzonym, jeżeli udowodni, bądź wykaże z wysokim prawdopodobieństwem, że szkoda powstała na skutek zdarzeń od niego niezależnych. Pracownik znajduje się w trudniejszej sytuacji. Pracodawca udowadnia jedynie poniesienie straty w majątku oraz prawidłowe powierzenie mienia.

Zobacz: Odpowiedzialność pracownika za mienie powierzone

Powstanie szkody niezależne od pracownika

Nie trudno domyślić się, że szkoda może powstać z bardzo różnych przyczyn. Oceną tego, czy szkoda powstała niezależnie od pracownika, zajmuje się sąd w granicach swobodnej oceny dowodów. Nie czyni jednak dowolnych ustaleń. Wypowiada się w granicach narzuconych przez: ramy proceduralne, logicznie prawidłowe wnioskowanie, poziom świadomości prawnej sędziego oraz poglądy dominujące na sądowe stosowanie prawa. Ocena dowodów dokonywana jest na podstawie przekonań sądu, wiedzy, doświadczenia, logicznego myślenia i prawa procesowego.

Zobacz: Wypadek samochodem służbowym lub jego kradzież

Stan faktyczny

Osoba zatrudniona w charakterze kierowcy samochodów ciężarowych będąca uczestnikiem wypadku drogowego, która powoduje zagrożenie w ruchu drogowym, powinna ponieść odpowiedzialność odszkodowawczą względem pracodawcy za uszkodzenie samochodu. W omawianym przypadku pracownik nie przyjął mandatu karnego i sprawa trafiła do sądu.

Zobacz: Odpowiedzialność pracownika za samochód służbowy

Wywołanie zagrożenia w ruchu drogowym

Reklama

Zdaniem policji kierujący samochodem ciężarowym dopuścił się czynu z art. 86 Kodeksu wykroczeń. Zgodnie z przepisem osoba, która na drodze publicznej w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie zachowując należytej ostrożności, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, podlega karze grzywny.

Po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i przeprowadzeniu dowodów sąd uznał, że pracownik nie ponosi odpowiedzialności za spowodowanie wypadku. Wyrok stał się prawomocny. Pracodawca nie wycofał jednak z sądu pracy roszczenia o odszkodowanie. Według zatrudniającego pracownik ponosi odpowiedzialność na podstawie umowy wiążącej ich wzajemnie. W tym miejscu powstaje problem. Czy prawomocne orzeczenie uniewinniające w postępowaniu karnym wiąże sądy cywilne?

Moc wyroków karnych

Prawomocny wyrok skazujący wydany w postępowaniu karnym co do popełnienia przestępstwa wiąże sąd w postępowaniu cywilnym (art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego). Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd pracy będzie związany tylko wyrokiem za przestępstwo, a nie za wykroczenie. Co więcej, musi być to wyrok skazujący. Oznacza to, iż wyrok uniewinniający nie będzie wiązał sądu pracy.

Wyrok uniewinniający może mieć znaczenie dowodu podlegającego swobodnej ocenie sądu. Jeśli sąd pracy zawiesił postępowanie ze względu na toczące się równolegle postępowanie karne, pracownik może zażądać dopuszczenia dowodu z akt procesu karnego na okoliczności w nim ustalone.

Własne ustalenia sądów cywilnych

Co więcej, uznaje się, że sąd pracy ma możliwość sporządzania własnych ustaleń w zakresie odpowiedzialności za szkodę pracownika. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1983 r. (III CZP 14/83) dowodzi, że prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo nieumyślne nie wyłącza w świetle art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego możliwości ustalenia w postępowaniu cywilnym, że sprawca działał umyślnie.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1999 r. (I PKN 10/99) sąd pracy nie jest związany prawomocnym wyrokiem karnym skazującym pracownika za przestępstwo niedopełnienia obowiązków nadzoru nad powierzonym mieniem co do zakresu naprawienia szkody wyrządzonej niedoborem (art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego).

Podsumowując, pomimo istnienia prawomocnego skazującego wyroku karnego, sąd pracy może przeprowadzić własne ustalenia wskazujące na odpowiedzialność pracownika w stosunku pracy. Odrębne procedury cywilne i odmienne zasady ustalania odpowiedzialności za szkodę pozwalają sądom cywilnym na dochodzenie do własnych ustaleń.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1974 Nr 24, poz. 141 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 1971 Nr 12, poz. 114 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 Nr 43, poz. 296 z późn. zm.)

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?