Kategorie

Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy

Monika Wacikowska
Pracownik podlega odpowiedzialności materialnej za szkodę wyrządzoną pracodawcy. Odpowiedzialność ta jest oparta na zasadzie winy, a szkoda musi być normalnym następstwem działania pracownika.

Pracownik oprócz odpowiedzialności porządkowej może zostać pociągnięty przez pracodawcę do odpowiedzialności materialnej. Sytuacja taka jest dopuszczalna w przypadku, gdy pracownik swoim działaniem dopuścił się wyrządzenia szkody w mieniu pracodawcy. Odpowiedzialność ta jest jednak bardzo ograniczona i restrykcyjnie uregulowana.

Odszkodowanie na zasadzie winy

Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi wobec niego odpowiedzialność materialną. Aby była mowa o takiej odpowiedzialności, szkoda musi być nie tylko wynikiem niewykonania lub nienależytego wykonania przez pracownika jego obowiązków, lecz dodatkowo takie działanie lub zaniechanie pracownika musi być przez niego zawinione – chodzi tu zarówno o winę umyślną, jak i nieumyślną.

Z winą umyślną mamy do czynienia, gdy:

  • pracownik działa w zamiarze nienależytego wykonania lub niewykonania obowiązków pracowniczych powodującego szkodę w mieniu pracodawcy,
  • pracownik wprawdzie nie dąży do wywołania szkody w mieniu pracodawcy, lecz ma świadomość, że jego działanie lub zaniechanie może wywołać taką szkodę i na taką ewentualność się godzi.

Nieumyślne zawinienie pracownika ma zaś miejsce w przypadku, gdy pracownik nie zachował należytej staranności w wykonywaniu powierzonych mu zadań pracowniczych (jest to tzw. niedbalstwo).

Odpowiedzialność dyscyplinarna pracownika >>

Przykład

Pracodawca prowadzący biuro rachunkowe otrzymał od jednego z klientów zlecenie sporządzenia sprawozdania finansowego. Pracodawca zdecydował, że wykona je jeden z jego najlepszych pracowników. Jak się jednak okazało, sekretarka, która miała przekazać pracownikowi dokumenty niezbędne do wykonania zadania, nie przekazała wszystkich z nich. Sprawozdanie zostało sporządzone nieprawidłowo, ponieważ nie uwzględniało wszystkich danych. Pracownik nie może jednak zostać pociągnięty do odpowiedzialności odszkodowawczej wobec pracodawcy. Nie ma tu bowiem mowy o winie (ani umyślnej, ani nieumyślnej). Pracownik nie miał świadomości, że sprawozdanie nie obejmuje wszystkich danych – nie otrzymał bowiem wszystkich dokumentów, na podstawie których powinien opracować sprawozdanie, a sam dotrzymał wszelkiej staranności.

Tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania pracownika

Jeśli pracownik w sposób zawiniony nienależycie wykonał lub nie wykonał swoich obowiązków, wyrządzając tym samym szkodę pracodawcy, może być wezwany przez pracodawcę do naprawienia tej szkody, tylko jeśli jest ona normalnym skutkiem takiego działania lub zaniechania.


Przykład

Pracownik z powodu nierzetelności w procesie wykonywania pracy źle sporządził sprawozdanie finansowe klienta firmy. Na skutek tego klient rozwiązał umowę-zlecenie z pracodawcą i zażądał zwrotu zapłaconej kwoty (taki skutek był przewidziany w umowie łączącej pracodawcę z klientem). Z powodu źle sporządzonego sprawozdania klient nie otrzymał kredytu bankowego, o który się starał, za co żądał od pracodawcy odszkodowania. Ponieważ zwykłym następstwem działania pracownika jest rozwiązanie przez klienta umowy i żądanie zwrotu zapłaconego honorarium, a nie nieotrzymanie przez klienta kredytu bankowego, w związku z tym pracownik może być pociągnięty do odpowiedzialności tylko za wyrządzenie tej pierwszej szkody.

Odpowiedzialność w granicach rzeczywistej szkody

Odpowiedzialność materialna pracownika jest ograniczona zawsze wysokością rzeczywistej szkody poniesionej przez pracodawcę. Chodzi tu o faktyczny uszczerbek majątkowy, jaki pracodawca poniósł w związku z zawinionym przez pracownika nienależytym wykonaniem lub niewykonaniem jego obowiązków. Pracownik nie odpowiada zaś za utracone korzyści, których pracodawca mógł się spodziewać w przyszłości, a które utracił w wyniku działania lub zaniechania pracownika, chyba że szkoda wyrządzona została w sposób umyślny, wtedy pracownik odpowiada za nią w pełnej wysokości, tj. również za korzyści, których pracodawca się spodziewał, a na skutek zachowania pracownika ich nie uzyskał.

Jak potrącać z wynagrodzenia kary i odszkodowania >>

Przykład

Pracodawca prowadzący firmę produkującą artykuły biurowe otrzymał od klienta zamówienie na 1000 segregatorów, które zgodnie z umową miały być dostarczone klientowi do 31 lipca 2011 r. Pracownik zbyt późno zamówił transport, mając nadzieję, że nie spowoduje to opóźnienia w dostawie – zawinienie pracownika było więc nieumyślne. Na skutek zaniedbań pracownika dostawa opóźniła się, a co za tym idzie, klient zerwał łączącą go z firmą umowę i zażądał zwrotu wpłaconej zaliczki. Ponadto klient w obawie przed kolejnym opóźnieniem nie zamówił kolejnych 2000 segregatorów, które miał zamiar zamówić. Z uwagi na to, że zaniedbanie pracownika jest kwalifikowane jako wina nieumyślna, to pracownik może być pociągnięty do odpowiedzialności odszkodowawczej tylko do wysokości rzeczywistej straty – poniesionej za zerwanie przez klienta jedynie pierwszej umowy. Drugie zamówienie było jedynie zapowiedziane przez klienta. Brak jego realizacji nie spowodował realnej szkody w mieniu pracodawcy, lecz jedynie pracodawca nie otrzymał zysku, którego mógł się spodziewać w najbliższej przyszłości.

WAŻNE!

Wysokość szkody wykazuje pracodawca. Musi też udowodnić, że powstała ona w wyniku zawinionego (w sposób umyślny lub nieumyślny) przez pracownika nienależytego wykonania lub niewykonania obowiązków pracowniczych.

Odpowiedzialność zbiorowa

Reklama

Pracownik może zostać zobowiązany do pokrycia szkody, którą wyrządził pracodawcy swoim działaniem i tylko w takim zakresie, w jakim przyczynił się do jej powstania. Nie ponosi zaś odpowiedzialności za taką część szkody, która powstała w wyniku przyczynienia się do niej innego pracownika. W razie bowiem wyrządzenia szkody przez kilku pracowników każdy z nich ponosi odpowiedzialność za część szkody stosownie do przyczynienia się do niej i do stopnia winy. Jeśli zaś nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych pracowników do powstania uszczerbku w majątku pracodawcy, odpowiadają oni w częściach równych.

Ustalenie przez pracodawcę wysokości powstałej w jego mieniu szkody, nie oznacza jednak, że pracownik może być zobowiązany do jej naprawienia w całości. Odszkodowanie powinno wprawdzie odpowiadać wysokości wyrządzonej przez pracownika szkody, nie może jednak (poza przypadkiem gdy szkoda została wyrządzona przez pracownika umyślnie) przekraczać kwoty 3-miesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody.

Podstawa prawna:

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?