Czy pracownik powinien złożyć pisemne wyjaśnienie przed ukaraniem go karą dyscyplinarną
REKLAMA
REKLAMA
Pracownik po raz kolejny spóźnił się do pracy i nie podpisał listy obecności. Z tego powodu został wezwany do szefa, który polecił mu napisać wyjaśnienie dotyczące spóźnienia. Pracownik nie wykonał tego polecenia i próbował ustnie wyjaśnić spóźnienie. W konsekwencji został ukarany karą upomnienia za spóźnienie do pracy. Pracownik złożył sprzeciw, w którym napisał, że nie został wysłuchany. Sprzeciw nie został uwzględniony. Pracownik odwołał się do sądu pracy. Czy ma rację twierdząc, że kara upomnienia jest bezzasadna? - pyta Czytelnik z Wrocławia.
RADA
Tak. Polecenie przełożonego polegające na żądaniu złożenia przez pracownika wyjaśnień na piśmie przed ukaraniem go karą porządkową nie jest zgodne z prawem. Państwa pracownik miał prawo odmówić wykonania tego polecenia, ponieważ wyjaśnienie można złożyć także ustnie. Należy liczyć się z tym, że sąd pracy uwzględni odwołanie od kary nałożonej na Państwa pracownika.
REKLAMA
REKLAMA
UZASADNIENIE
Kara porządkowa może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika (art. 109 § 2 Kodeksu pracy). O sposobie i formie wysłuchania decyduje pracownik, a nie osoba, która ma pracownika wysłuchać.
Forma wyjaśnienia pracownika
Pracownik może wypowiedzieć się ustnie, a także może zadecydować, że napisze wyjaśnienie dotyczące okoliczności, za które grozi mu kara porządkowa. Pracownik powinien mieć zapewnioną możliwość ustnego wypowiedzenia się, jednak może on wybrać też formę pisemną na złożenie wyjaśnień. Pracodawca nie może nakazać pracownikowi, aby ten złożył wyjaśnienie w formie pisemnej, a także nie może ograniczyć uprawnienia pracownika do ustnego złożenia wyjaśnień przed ukaraniem, jeżeli pracownik chce złożyć pisemne wyjaśnienie. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 16 czerwca 1999 r. (I PKN 114/99, OSNP 2000/17/644) (…) pracodawca nie może zastosować kary porządkowej bez uprzedniego wysłuchania pracownika, chyba że ten zrezygnował ze stworzonej mu możliwości ustnego złożenia wyjaśnień bądź wybrał pisemną formę ich wyrażenia.
Przed nałożeniem kary porządkowej na pracownika kierownik poinformował go, że w związku z wykonywaniem przez niego pracy spawacza bez okularów ochronnych mogą być zastosowane wobec niego sankcje przewidziane w regulaminie pracy. Na tę okoliczność zaprosił do siebie pracownika w celu wyjaśnienia przez niego nieprzestrzegania przepisów bhp na stanowisku pracy. Pracownik powiedział, że nic nie ma do powiedzenia w tej sprawie. Kierownik zasugerował pracownikowi, że jeśli nie chce rozmawiać, to może złożyć wyjaśnienie na piśmie. Pracownik oświadczył, że sprawa jest oczywista i nic nie będzie pisał. Kierownik stworzył warunki do wysłuchania pracownika. Może zatem ukarać go karą porządkową, nawet jeżeli pracownik nie skorzystał z możliwości złożenia wyjaśnień.
Pracodawca może zastosować karę porządkową bez wysłuchania pracownika tylko wtedy, gdy pracownik świadomie nie wykorzystał stworzonych mu możliwości wysłuchania.
Czy należy sporządzić protokół z wysłuchania pracownika
Przepisy prawa pracy nie przewidują wymogu sporządzania jakichkolwiek dokumentów na okoliczność wysłuchania pracownika. Niemniej, dla celów dowodowych, osoba wysłuchująca może sporządzić protokół z tej czynności. Protokół powinien podpisać wysłuchujący i ewentualnie osoba obecna przy wysłuchaniu (np. bezpośredni przełożony i pracownik odpowiedzialny za sprawy kadrowe). Pożądane jest, aby protokół podpisał także pracownik, po zapoznaniu się z jego treścią.
REKLAMA
Podstawa prawna
art. 109 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510, ost. zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 240).
Jadwiga Krukowska
specjalista z zakresu prawa pracy
REKLAMA
- Czytaj artykuły
- Rozwiązuj testy
- Zdobądź certyfikat
REKLAMA
