REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kara za nielegalne zatrudnianie dłużników alimentacyjnych

Emilia Panufnik
autorka licznych publikacji z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, prawa budowlanego i nieruchomości
Dłużnik alimentacyjny - kara za nielegalne zatrudnienie
Dłużnik alimentacyjny - kara za nielegalne zatrudnienie
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Nielegalne zatrudnianie dłużników alimentacyjnych to brak umowy lub wypłata wynagrodzenia wyższego niż wynikającego z umowy. Jaka kara grozi pracodawcy? Do jakiej wysokości można dokonać potrącenia alimentów z wynagrodzenia?

Nielegalne zatrudnienie dłużnika alimentacyjnego - czym jest?

Mówiąc o nielegalnym zatrudnianiu dłużnika alimentacyjnego, mamy na myśli zatrudnianie go bez żadnej umowy lub za wynagrodzeniem niższym niż faktycznie wypłacane. Chodzi o sytuacje, kiedy pracodawca "dogaduje się" z pracownikiem. Część wynagrodzenia, określona w umowie zapewnia pracownikowi składki na ubezpieczenie społeczne, a resztę umówionej kwoty otrzymuje "pod stołem" w gotówce. W interesie dłużnika jest, aby formalnie zarabiać jak najmniej, by pracodawca (w razie przedstawienia przez wierzyciela tytułu wykonawczego) potrącił mu z wynagrodzenia na rzecz alimentów jak najniższą sumę pieniędzy. Dla pracodawcy jest to również korzystne rozwiązanie z punktu widzenia oszczędności (składki zus, podatek). Taki proceder jest jednak niezgodny z prawem pracy i w razie wykrycia go przez PIP niesie ryzyko kary.

REKLAMA

REKLAMA

Kara za nielegalne zatrudnianie dłużnika alimentacyjnego

Zgodnie z art. 281 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę przed dopuszczeniem go do pracy podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł. W stosunku do zatrudniania w ten sposób (na czarno) dłużników alimentacyjnych wprowadzono niedawno bardziej dotkliwą karę. Art. 281 § 2 Kodeksu pracy został dodany mocą art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych (Dz.U. poz. 2432). Zmiana ta weszła w życie dnia 1 grudnia 2020 r. Niedługo minie więc rok od kiedy obowiązuje. Treść tego przepisu brzmi następująco:

"Jeżeli pracownik, o którym mowa w § 1 pkt 2, jest osobą wobec której toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów i zalega on ze spełnieniem tych świadczeń za okres dłuższy niż 3 miesiące pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu podlega karze grzywny od 1500 zł do 45 000 zł."

Kolejna ustawa, Ustawa z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny, ponownie zmienia brzmienie wspomnianego przepisu. Wysokość kary się nie zmienia. Ustawodawca w inny sposób określa osobę dłużnika alimentacyjnego, jako osobę wymienioną w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Ustawa o KRZ wchodzi w życie z początkiem grudnia 2021 r. Nowe brzmienie Art. 281 § 2 KP będzie również obowiązywało od 1 grudnia 2021 r. i jest następujące:

REKLAMA

"Jeżeli pracownik, o którym mowa w § 1 pkt 2, jest osobą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2019 r. poz. 55, 912, 1214 i 1802, z 2020 r. poz. 1747 oraz z 2021 r. poz. 1080), pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu podlega karze grzywny od 1500 zł do 45 000 zł."

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wspomniany art. 2 ust. 1 pkt 4 traktuje o "osobach fizycznych, wobec których toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, a które zalegają ze spełnieniem tych świadczeń za okres dłuższy niż 3 miesiące."

Co więcej, na mocy art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych dodano w art. 283 Kodeksu pracy § 3. Zmiana ta również weszła w życie dnia 1 grudnia 2020 r. Brzmienie art. 283 § 3 Kodeksu pracy jest następujące:

"Kto wbrew obowiązkowi wypłaca wynagrodzenie wyższe niż wynikające z zawartej umowy o pracę, bez dokonania potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, pracownikowi będącemu osobą wobec której toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów i zalega on ze spełnieniem tych świadczeń za okres dłuższy niż 3 miesiące podlega karze grzywny od 1500 zł do 45 000 zł."

Podobnie jak w przypadku poprzedniego artykułu również w art. 283 § 3 Kodeksu pracy wprowadza się nowe brzmienie od 1 grudnia 2021 r.:

"Kto wbrew obowiązkowi wypłaca wynagrodzenie wyższe niż wynikające z zawartej umowy o pracę, bez dokonania potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, pracownikowi będącemu osobą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych, podlega karze grzywny od 1500 zł do 45 000 zł."

Oznacza to, że ta sama kara grozi pracodawcy w przypadku zatrudniania pracownika będącego dłużnikiem alimentacyjnym bez żadnej umowy, jak i zatrudniania za wynagrodzeniem niższym niż rzeczywiście wypłacane. Powszechnie taką sytuację nazywa się wypłatą pod stołem. Więcej na temat wypłaty wynagrodzenia pod stołem w Polsce przeczytasz w artykule: Wynagrodzenia wypłacane "pod stołem" [RAPORT]

W razie wykrycia nielegalnego zatrudnienia dłużnika alimentacyjnego inspektor PIP może nałożyć karę grzywny w wysokości do 2000 zł. Ponowne wykrycie tego procederu u pracodawcy grozi kolejną karą grzywny do 5000 zł. Co więcej, inspektor może wystąpić do sądu pracy z wnioskiem o ukaranie. Wówczas pracodawca musi liczyć się z karą do 45 000 zł.

Potrącenia z wynagrodzenia - alimenty

Alimenty pracownika stanowią przedmiot obowiązkowych potrąceń z wynagrodzenia (art. 87 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). Potrącenia te stanowią niejako wyjątek od zasady ochrony wynagrodzenia za pracę. Należności alimentacyjne są pierwsze w kolejności w przypadku zbiegu należności do potrącenia z wynagrodzenia:

  1. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;
  2. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
  3. zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;
  4. kary pieniężne przewidziane w art. 108.

W przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych można maksymalnie dokonać potrącenia do wysokości trzech piątych wynagrodzenia netto czyli 60%. Nie ustalono przy tym minimalnej kwoty wynagrodzenia, która powinna zostać pracownikowi na własne utrzymanie. Nie ma więc tutaj kwoty wolnej od potrąceń.

Co istotne, aby dokonać potrącenia alimentów z wynagrodzenia, nie ma konieczności przeprowadzania postępowania egzekucyjnego. Wystarczy przedstawienie pracodawcy przez wierzyciela tytułu wykonawczego.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny (Dziennik Ustaw rok 2021 poz. 1162)

Ustawa z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych (Dziennik Ustaw rok 2018 poz. 2432)

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 1320)

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
„Tak się nie pracuje!” - rusza kampania i badanie absurdów w pracy oczami pracowników

Procedury, które zamiast pomagać komplikują pracę. Spotkania, na których nikt niczego nie ustala. Wielopoziomowe akceptacje prostych decyzji. Odpowiedzialność bez realnego wpływu na rozwiązania. Takie sytuacje mogą wydawać się pojedynczymi problemami, ale w wielu organizacjach stają się codziennością. - Chcę sprawdzić, jak te absurdy wyglądają z perspektywy pracowników, dlaczego wciąż się utrzymują i jakie mają konsekwencje. Z zebranych doświadczeń powstanie Polska Mapa Absurdów w Pracy 2026, czyli raport prezentujący 10 najczęściej wskazywanych zjawisk oraz rekomendacje, czym zastąpić nieskuteczne praktyki”- mówi Magda Maroń, ekspertka HR oraz współczesnej kultury pracy, pomysłodawczyni kampanii.

Tydzień pracy tylko do czwartku czy 26 dni dodatkowego urlopu – jak przepisy nowego kodeksu pracy skrócą czas pracy

Jeszcze sześć tygodni potrwa firmowany przez ministerstwo pracy pilotaż skróconego czasu pracy. 78 pracodawców i około 5 tys. pracowników testuje skrócenie czasu pracy, umownie określane jako czterodniowy tydzień pracy. Czy przesądzi on, że wkrótce wszystkie piątki będą wolne od pracy tak jak dziś wolne są wszystkie soboty – mamy pracować krócej, ale za te same pieniądze.

Czy ignorowanie pracownika podczas spotkań, przerywanie mu i uciszanie może stanowić mobbing?

W związku ze zmianami Kodeksu pracy, które weszły w życie 5 listopada 2026 r. powstaje wiele pytań o nową definicję mobbingu. Czy mieści się w niej ignorowanie pracownika podczas spotkań, przerywanie mu i uciszanie?

Pracownicy pokolenia Z w zdecydowanej większości myślą o zmianie pracy przez napięcia międzypokoleniowe. Z czego wynikają konflikty?

Aż 71% pracowników pokolenia Z myślało o zmianie pracy przez napięcia międzypokoleniowe w miejscu zatrudnienia. To coraz liczniejsza grupa na rynku pracy i warto przeciwdziałać odpływowi talentów. W tym celu należy zbadać, z czego wynikają konflikty. Jak pracodawca może poprawić współpracę międzypokoleniową w firmie?

REKLAMA

Jeśli odejdą, będzie katastrofa. Chodzi o pracowników od 45. do 59. roku życia

Jeśli ci pracownicy odejdą z firmy, będzie katastrofa. Chodzi o osoby od 45. do 59. roku życia. To pokolenie X czyli najliczniejsza i najbardziej znacząca grupa na rynku pracy. Jak ją rozumieć i wspierać jako pracodawca?

Środa 11 listopada kusi, by wziąć 2 dni L4 i mieć 5 dni wolnego. Ostrzeżenie przed tzw. mostkowaniem

W tym roku 11 listopada, a więc Święto Niepodległości Polski wypada w środę. Taka sytuacja kusi część pracowników do wzięcia 2 dni L4 w celu zapewnienia sobie 5 dni wolnego od pracy. Ekspert ostrzega więc pracodawców przed tzw. mostkowaniem.

Osoby urodzone w latach 1965–1980 mają strategiczne znaczenie dla firm. Pokolenie X jest zaangażowane i chce pracować dłużej niż wiek emerytalny

Osoby urodzone w latach 1965–1980 mają strategiczne znaczenie dla polskich firm. To pokolenie X, które jest zaangażowane i chce pracować dłużej, nawet po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Co jest najlepsze w starszych pracownikach?

Pracodawcy nie zwalniają, ale też nie zatrudniają. Wynagrodzenia rosną 6% rocznie czyli szybciej niż inflacja

Sytuację na polskim rynku pracy w październiku 2026 r. ocenia główny ekonomista Konfederacji Lewiatan, Mariusz Zielonka. Obecnie pracodawcy nie zwalniają, ale też nie zatrudniają. Z drugiej strony wynagrodzenia rosną 6% rocznie czyli szybciej niż inflacja.

REKLAMA

Praca dla pracowników po 50. roku życia, seniorów i emerytów: jakiego zatrudnienia szukają silversi? Warto wykorzystać potencjał starszych

Jakiej pracy szukają pracownicy po 50. roku życia, seniorzy i emeryci? Co silversi wpisują w wyszukiwarkach? To duża podpowiedź dla pracodawców. Warto wykorzystać potencjał starszych Polaków na rynku pracy.

Polakom brakuje dni wolnych od pracy. Oddaliby część zarobków za dodatkowy czas dla siebie

Z badania "Dni wolne od pracy w Polsce" wynika, że Polakom brakuje odpoczynku. Oddaliby część zarobków za dodatkowy czas dla siebie. Ile wynagrodzenia jesteśmy w stanie poświęcić na więcej urlopu?

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA