Szczepienie jako warunek zatrudnienia - RPO

Szczepienie na COVID-19 warunkiem zatrudnienia?

Pan poszukujący pracy skarży się na potencjalnego pracodawcę, do którego skierował go urząd pracy: uzależnia on zatrudnienie od zaszczepienia się na koronawirusa. Pan nie jest w żadnej z priorytetowych grup do szczepień. Czy pracodawca może uzależnić zatrudnienie od zaszczepienia się na koronawirusa?

Warunek zaszczepienia się kandydata do pracy sprowadza się praktycznie do kwestii uzyskania przez przyszłego pracodawcę informacji od potencjalnego pracownika o zaszczepieniu. Tymczasem przebieg i zasady przeprowadzania rekrutacji i pytań, jakie mogą paść podczas rozmowy kwalifikacyjnej, wpływa m.in. konstytucyjne prawo do prywatności przysługujące jednostce, ale także art. 221 Kodeksu pracy.

Zgodnie z art. 221 Kodeksu pracy:

§ 1. Pracodawca żąda od osoby ubiegającej się o zatrudnienie podania danych osobowych obejmujących:

1. imię (imiona) i nazwisko;
2. datę urodzenia;
3. dane kontaktowe wskazane przez taką osobę;
4. wykształcenie;
5. kwalifikacje zawodowe;
6. przebieg dotychczasowego zatrudnienia.

§ 2. Pracodawca żąda podania danych osobowych, o których mowa w § 1 pkt 4-6, gdy jest to niezbędne do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku.

§ 3. Pracodawca żąda od pracownika podania dodatkowo danych osobowych obejmujących:

1. adres zamieszkania;
2. numer PESEL, a w przypadku jego braku - rodzaj i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość;
3. inne dane osobowe pracownika, a także dane osobowe dzieci pracownika i innych członków jego najbliższej rodziny, jeżeli podanie takich danych jest konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy;
4. wykształcenie i przebieg dotychczasowego zatrudnienia, jeżeli nie istniała podstawa do ich żądania od osoby ubiegającej się o zatrudnienie;
5. numer rachunku płatniczego, jeżeli pracownik nie złożył wniosku o wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych.

§ 4. Pracodawca żąda podania innych danych osobowych niż określone w § 1 i 3, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

§ 5. Udostępnienie pracodawcy danych osobowych następuje w formie oświadczenia osoby, której dane dotyczą. Pracodawca może żądać udokumentowania danych osobowych osób, o których mowa w § 1 i 3, w zakresie niezbędnym do ich potwierdzenia.”

Informacja o szczepieniu na koronawirusa - brak podstawy prawnej

Jeśli zgodnie z § 4 pracodawca pyta o inne informacje, to musi mieć do tego podstawę prawną. Tymczasem szczepienia przeciwko Covid-19 nie będą obowiązkowe. [red. nie są, ponieważ już funkcjonują]

Równe prawa przy zawieraniu stosunków pracy a szczepienia

Kolejna regulacja, ograniczająca dowolność stawiania pytań, a co za tym idzie stawiania warunków do zawarcia umowy o pracę, jest zawarta w art. 183a Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownicy muszą być równo traktowani (niedyskryminowani) również na etapie nawiązywania stosunków pracy.

Polecamy: Kodeks pracy 2021. Praktyczny komentarz z przykładami