Dbałość o mienie zakładu pracy a zakres obowiązków pracownika

Nie, pracodawca nie miał prawa ukarać pracownika za odmowę wykonania polecenia wykraczającego poza rodzaj pracy umówionej w umowie o pracę.

Pracownik ma obowiązek stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę (art. 100 § 1 k.p.). Do elementów istotnych umowy o pracę należy określenie rodzaju pracy (art. 22 § 1 k.p.). Z reguły określania rodzaju pracy dokonuje się w tzw. zakresie obowiązków, który służy m.in. do wyznaczenia granic podległości służbowej pracownika. Pracodawca ma prawo wydawania wiążących poleceń służbowych, a pracownik – obowiązek ich wykonania, ale tylko w zakresie umówionej pracy. Oznacza to, że zlecenie zupełnie innej pracy (tak jak w przykładzie kierowcy – malowania garażu) wykracza poza zakres podległości służbowej. Takie polecenie jest sprzeczne z umową o pracę, dlatego też pracownik nie ma obowiązku wykonania takiego polecenia.

Oczywiście powyższe nie dotyczy przypadków nieprzewidzianych, nadzwyczajnych i nagłych. Kierowca nie mógłby np. odmówić wykonania polecenia natychmiastowej pomocy w zabezpieczeniu urządzenia, do czasu przybycia ekip naprawczych w sytuacji, gdy brak natychmiastowej reakcji mógłby spowodować nieodwracalne uszkodzenie maszyny. Wówczas wykonywanie tego rodzaju poleceń stanowiłoby realizację obowiązku dbałości o mienie zakładu pracy i ochrony tego mienia (art. 100 § 2 pkt 4 k.p.).