Kategorie

Czy pracownicy opiekujący się dziećmi do lat 4 mogą pełnić dyżury pracownicze

Katarzyna Wrońska-Zblewska
W naszym zakładzie pracownicy działu spedycji pracują od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.00 do 15.00. Po godzinach pracy czasami zobowiązujemy ich do pełnienia domowych dyżurów telefonicznych. Wiem, że pełnienie takich dyżurów nie może naruszać prawa do wypoczynku dobowego i tygodniowego pracownika, więc ograniczyliśmy dyżurowanie do 5 godzin dziennie od poniedziałku do piątku, tak aby nie naruszać przepisów o czasie pracy. Jednak mamy wątpliwości dotyczące możliwości pełnienia dyżurów telefonicznych przez pracowników opiekujących się dziećmi do lat 4. Jedna z naszych pracownic ma półtoraroczne dziecko i złożyła oświadczenie, że nie wyraża zgody na pracę powyżej 8 godzin na dobę. Czy w takiej sytuacji może pełnić domowe dyżury telefoniczne?

RADA

 Przepisy prawa pracy nie zawierają wyraźnego zakazu lub ograniczenia pełnienia dyżurów przez pracowników opiekujących się dziećmi do 4 lat. Jeśli jednak taki pracownik nie wyraził zgody na wykonywanie pracy ponad 8 godzin dziennie, nie mogą Państwo zobowiązać go do pełnienia dyżuru poza normalnymi godzinami pracy, a więc ponad 8 godzin dziennie, ponieważ taki dyżur stwarza możliwość podjęcia pracy w godzinach nadliczbowych.

UZASADNIENIE

Reklama

Pracodawca może zobowiązać pracownika do pełnienia dyżurów poza normalnymi godzinami pracy zarówno na terenie zakładu pracy, jak i w innym wyznaczonym miejscu (np. w domu pracownika). Pracownik natomiast powinien wykonać polecenie pracodawcy, jeżeli nie narusza ono przepisów prawa pracy, np. dyżur nie narusza prawa do odpoczynku zagwarantowanego w przepisach Kodeksu pracy. Zasadą jest, że czas dyżuru nie jest zaliczany do czasu pracy, jeżeli podczas dyżuru pracownik nie wykonywał pracy.

Czas dyżuru staje się czasem pracy w sytuacji, gdy pełniący dyżur pracownik musi w czasie trwania dyżuru wykonywać pracę, np. udzielić dzwoniącemu klientowi informacji, przyjąć od niego reklamację czy wykonać inne obowiązki wynikające z umowy o pracę.

Celem pełnienia dyżuru jest gotowość do wykonywania pracy w jego trakcie i w zasadzie, zanim dyżur się rozpocznie, nie sposób ocenić, czy w czasie jego pełnienia pracownik będzie musiał wykonywać pracę, czy nie zajdzie taka potrzeba. Z powyższych względów, w przedstawionej sytuacji, pracownica opiekująca się dzieckiem do lat 4, która nie wyraziła zgody na zatrudnianie jej ponad 8 godzin, nie może zostać zobowiązana do pełnienia dyżuru telefonicznego poza normalnymi godzinami pracy, ponieważ mogłaby być zmuszona do wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych.

PRZYKŁAD

Reklama

W zakładzie praca trwa od poniedziałku do piątku w godz. od 8.00 do 16.00. Pracownica wychowująca samotnie dziecko w wieku 2 lat, która wcześniej nie zgodziła się na pracę w godzinach nadliczbowych, została zobowiązana do pełnienia telefonicznego dyżuru w domu między godz. 17.00 a 20.00. W trakcie dyżuru łącznie przez godzinę udzielała klientom informacji dotyczącej produktów firmy. Takie postępowanie pracodawcy jest nieprawidłowe, bo w wyniku wyznaczenia dyżuru pracownica pracowała przez godzinę w godzinach nadliczbowych, mimo że pracodawca nie może jej zlecać takiej pracy.

Aby pracodawca mógł zobowiązać do pracy w godzinach nadliczbowych pracownika opiekującego się dzieckiem, które nie ukończyło 4. roku życia, musi uzyskać na to jego zgodę. Tak samo jest w przypadku pracownika, który ma pracować powyżej 8 godzin na dobę w systemach czasu pracy, w których funkcjonuje wydłużona norma dobowa czasu pracy (np. system równoważny).

Jeśli pracownik nie wyrazi zgody, zatrudnianie go w takich warunkach jest niedopuszczalne i stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika, za które inspektor pracy może ukarać pracodawcę mandatem karnym lub skierować przeciwko niemu wniosek o ukaranie do sądu grodzkiego.

WAŻNE!

Jeżeli pracodawca chce polecać pełnienie dyżuru pracowniczego pracownikom opiekującym się dziećmi do 4 lat, konieczne jest uzyskanie ich zgody na pracę w godzinach nadliczbowych.

Oświadczenie pracownika opiekującego się dzieckiem do 4 lat o zgodzie lub braku zgody na zatrudnienie w godzinach nadliczbowych pracodawca powinien przechowywać w części B akt osobowych pracownika.

Z uprawnienia do odmowy pracy w godzinach nadliczbowych może korzystać jedynie jedno z rodziców lub opiekunów dziecka, jeśli obydwoje są zatrudnieni.

• art. 148 pkt 3, art. 1515 § 1 i § 2, art. 178 § 2, art. 1891 Kodeksu pracy,

• § 6 ust. 2 pkt. 2 lit. c rozporządzenia z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (DzU nr 62, poz. 286 ze zm.).

Katarzyna Wrońska-Zblewska

specjalista w zakresie prawa pracy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?