Kategorie

Czy pracownicy opiekujący się dziećmi do lat 4 mogą pełnić dyżury pracownicze

Katarzyna Wrońska-Zblewska
W naszym zakładzie pracownicy działu spedycji pracują od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.00 do 15.00. Po godzinach pracy czasami zobowiązujemy ich do pełnienia domowych dyżurów telefonicznych. Wiem, że pełnienie takich dyżurów nie może naruszać prawa do wypoczynku dobowego i tygodniowego pracownika, więc ograniczyliśmy dyżurowanie do 5 godzin dziennie od poniedziałku do piątku, tak aby nie naruszać przepisów o czasie pracy. Jednak mamy wątpliwości dotyczące możliwości pełnienia dyżurów telefonicznych przez pracowników opiekujących się dziećmi do lat 4. Jedna z naszych pracownic ma półtoraroczne dziecko i złożyła oświadczenie, że nie wyraża zgody na pracę powyżej 8 godzin na dobę. Czy w takiej sytuacji może pełnić domowe dyżury telefoniczne?

RADA

Przepisy prawa pracy nie zawierają wyraźnego zakazu lub ograniczenia pełnienia dyżurów przez pracowników opiekujących się dziećmi do 4 lat. Jeśli jednak taki pracownik nie wyraził zgody na wykonywanie pracy ponad 8 godzin dziennie, nie mogą Państwo zobowiązać go do pełnienia dyżuru poza normalnymi godzinami pracy, a więc ponad 8 godzin dziennie, ponieważ taki dyżur stwarza możliwość podjęcia pracy w godzinach nadliczbowych.

UZASADNIENIE

Pracodawca może zobowiązać pracownika do pełnienia dyżurów poza normalnymi godzinami pracy zarówno na terenie zakładu pracy, jak i w innym wyznaczonym miejscu (np. w domu pracownika). Pracownik natomiast powinien wykonać polecenie pracodawcy, jeżeli nie narusza ono przepisów prawa pracy, np. dyżur nie narusza prawa do odpoczynku zagwarantowanego w przepisach Kodeksu pracy. Zasadą jest, że czas dyżuru nie jest zaliczany do czasu pracy, jeżeli podczas dyżuru pracownik nie wykonywał pracy.

Czas dyżuru staje się czasem pracy w sytuacji, gdy pełniący dyżur pracownik musi w czasie trwania dyżuru wykonywać pracę, np. udzielić dzwoniącemu klientowi informacji, przyjąć od niego reklamację czy wykonać inne obowiązki wynikające z umowy o pracę.

Celem pełnienia dyżuru jest gotowość do wykonywania pracy w jego trakcie i w zasadzie, zanim dyżur się rozpocznie, nie sposób ocenić, czy w czasie jego pełnienia pracownik będzie musiał wykonywać pracę, czy nie zajdzie taka potrzeba. Z powyższych względów, w przedstawionej sytuacji, pracownica opiekująca się dzieckiem do lat 4, która nie wyraziła zgody na zatrudnianie jej ponad 8 godzin, nie może zostać zobowiązana do pełnienia dyżuru telefonicznego poza normalnymi godzinami pracy, ponieważ mogłaby być zmuszona do wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych.

PRZYKŁAD

W zakładzie praca trwa od poniedziałku do piątku w godz. od 8.00 do 16.00. Pracownica wychowująca samotnie dziecko w wieku 2 lat, która wcześniej nie zgodziła się na pracę w godzinach nadliczbowych, została zobowiązana do pełnienia telefonicznego dyżuru w domu między godz. 17.00 a 20.00. W trakcie dyżuru łącznie przez godzinę udzielała klientom informacji dotyczącej produktów firmy. Takie postępowanie pracodawcy jest nieprawidłowe, bo w wyniku wyznaczenia dyżuru pracownica pracowała przez godzinę w godzinach nadliczbowych, mimo że pracodawca nie może jej zlecać takiej pracy.

Aby pracodawca mógł zobowiązać do pracy w godzinach nadliczbowych pracownika opiekującego się dzieckiem, które nie ukończyło 4. roku życia, musi uzyskać na to jego zgodę. Tak samo jest w przypadku pracownika, który ma pracować powyżej 8 godzin na dobę w systemach czasu pracy, w których funkcjonuje wydłużona norma dobowa czasu pracy (np. system równoważny).

Jeśli pracownik nie wyrazi zgody, zatrudnianie go w takich warunkach jest niedopuszczalne i stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika, za które inspektor pracy może ukarać pracodawcę mandatem karnym lub skierować przeciwko niemu wniosek o ukaranie do sądu grodzkiego.

WAŻNE!

Jeżeli pracodawca chce polecać pełnienie dyżuru pracowniczego pracownikom opiekującym się dziećmi do 4 lat, konieczne jest uzyskanie ich zgody na pracę w godzinach nadliczbowych.

Oświadczenie pracownika opiekującego się dzieckiem do 4 lat o zgodzie lub braku zgody na zatrudnienie w godzinach nadliczbowych pracodawca powinien przechowywać w części B akt osobowych pracownika.

Z uprawnienia do odmowy pracy w godzinach nadliczbowych może korzystać jedynie jedno z rodziców lub opiekunów dziecka, jeśli obydwoje są zatrudnieni.

• art. 148 pkt 3, art. 1515 § 1 i § 2, art. 178 § 2, art. 1891 Kodeksu pracy,

• § 6 ust. 2 pkt. 2 lit. c rozporządzenia z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (DzU nr 62, poz. 286 ze zm.).

Katarzyna Wrońska-Zblewska

specjalista w zakresie prawa pracy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.

    Składka zdrowotna 2022 - Nowy Ład

    Składka zdrowotna w 2022 r. - jaką składkę wprowadza Nowy Ład? O ile wzrośnie składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2022 r.?

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych od 1 września 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych pracowników przysługuje od 1 września 2021 r. Jakie są minimalne stawki?