Kategorie

Od kiedy liczyć czas pracy

Katarzyna Tomaszewska
Nie ma jednoznacznych regulacji dotyczących tego, od jakiego momentu należy liczyć czas pracy pracownika. Dlatego kwestie te powinny znaleźć się w przepisach wewnętrznych.

Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do jej wykonywania. W związku z tym za czas pracy uznamy nie tylko samo faktyczne wykonywanie zadań, ale także te okresy, w których pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy.

Do czasu pracy wlicza się:

  • okres przestoju, czyli niezawinionego niewykonywania pracy z przyczyn niezależnych od pracownika,
  • 15-minutową przerwę w pracy, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi co najmniej 6 godzin,
  • przerwy z tytułu pracy wynikające z obowiązku skrócenia czasu pracy dla pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia albo pracy monotonnej lub pracy w ustalonym z góry tempie,
  • przerwy na karmienie dziecka piersią,
  • czas nauki pracownika młodocianego,
  • przerwę w pracy w wymiarze 30 minut dla pracownika młodocianego, jeżeli dobowy wymiar jego czasu pracy jest dłuższy niż 4,5 godziny,
  • czas szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy,
  • czas niewykonywania pracy w związku z obowiązkiem przeprowadzenia badań profilaktycznych,
  • 5-minutowe przerwy po każdej godzinie pracy przy komputerze,
  • przerwy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek przysługujące pracownikowi niepełnosprawnemu.

Do czasu pracy nie wliczamy natomiast:

  • przerw w pracy wynikających ze stosowania systemu przerywanego czasu pracy,
  • ewentualnych 60-minutowych przerw wprowadzanych przez pracodawców,
  • okresów usprawiedliwionej nieobecności oraz zwolnień od pracy – okresy te odejmuje się jednak od wymiaru czasu pracy na dany okres rozliczeniowy.

Moment rozpoczęcia pracy

Aby dany czas uznać za czas pracy, pracownik musi być gotowy do jej świadczenia oraz powinien znajdować się w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę i być do jego dyspozycji.

Reklama

Można powiedzieć, że pracownik jest w dyspozycji pracodawcy w momencie stawienia się w zakładzie lub w innym wyznaczonym miejscu pracy. Natomiast dyspozycja ta się kończy po zakończeniu dniówki roboczej (ewentualnie po zakończeniu pracy w nadgodzinach).

W przepisach prawa pracy brak jest regulacji precyzyjnie określających, od jakiego momentu należy liczyć czas pracy pracownika. Regulacje takie powinny zatem zostać zawarte w obowiązujących w zakładzie pracy aktach wewnątrzzakładowych (np. w regulaminie pracy, układzie zbiorowym pracy).

Pracodawca może zatem dookreślić, od jakiego dokładnie momentu lub w jakim miejscu (np. z uwagi na wielkość zakładu pracy i konieczność przemieszczania się pracowników po jego terenie) będzie się liczyć czas ich pracy.

Przykład

Pracodawca zatrudnia pracowników na halach produkcyjnych, które rozłożone są na powierzchni 5 km2. Pracownicy – wchodząc na teren zakładu – odbijają kartę. Niemniej jednak są tacy pracownicy, którym dojście od bramy zakładu do odpowiedniej hali zajmuje nawet 15 min. W związku z tym w przepisach wewnętrznych pracodawca powinien określić, od którego momentu liczony jest czas pracy (np. od momentu stawienia się na stanowisku pracy, a nie od momentu odbicia karty na wejściu do zakładu).


WAŻNE!

Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy czas potrzebny pracownikowi na przebranie się w odzież roboczą, a po zakończeniu pracy na wzięcie kąpieli i ubranie własnej odzieży, jest zaliczany do czasu pracy.

Czas potrzebny na dojazd

W niektórych przypadkach ustalenie momentu rozpoczęcia pracy może być trudne ze względu na to, że pracownicy zaczynają pracę od wyjazdu do klienta. Powstaje pytanie, czy czas dojazdu jest czasem pracy?

W takiej sytuacji moment ten zależy od tego, czy pracownik musi wcześniej stawić się w pracy, np. żeby odebrać odpowiedni sprzęt czy też nie.

Jeżeli pracownik przed wyjazdem do klienta musi stawić się w pracy – wtedy czas dojazdu do miejsca rzeczywistego wykonywania zadań jest czasem pracy. Jeżeli zaś pracownik może w miejsce wykonywania pracy pojechać bezpośrednio z domu – wtedy czas dojazdu nie będzie czasem pracy.

Przykład

Reklama

Pracownik pracuje jako monter anten satelitarnych. W celu prawidłowego wykonywania swojej pracy musi codziennie stawić się do pracy, odebrać niezbędny sprzęt i samochód, a następnie pojechać w miejsce montażu. W takim przypadku należy uznać, że czas pracy pracownika liczy się od momentu stawienia się w miejscu pracy w celu pobrania odpowiednich narzędzi. W związku z tym w tej sytuacji czas dojazdu do pracy będzie czasem pracy.

Natomiast gdyby pracownik otrzymywał codziennie listę miejsc do montażu i miał służbowy samochód i sprzęt ze sobą, wtedy mógłby pojechać do klienta bezpośrednio z domu. Czas takiego dojazdu nie byłby czasem pracy.

Dyżur domowy

Pracodawca może zobowiązać pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy o pracę w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (dyżur). Czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli podczas dyżuru pracownik nie wykonywał pracy.

W związku z tym dyżur poza miejscem wykonywania pracy będzie wyjątkiem od zasady, że każdy okres pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy będzie czasem pracy. Dlatego też czas dyżuru będzie czasem pracy dopiero wtedy, gdy pracownik w jego trakcie rzeczywiście wykona jakąś pracę.


Podróż służbowa

Pracodawca może polecić pracownikowi wykonanie zadań poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, lub poza stałym miejscem pracy. Takie polecenie to nic innego jak podróż służbowa.

Przy okazji dojazdu na miejsce świadczenia pracy w podróży służbowej często pojawia się wątpliwość, jak zakwalifikować ten okres.

Zasadą jest, że czas dojazdu do miejsca świadczenia pracy w podróży służbowej nie jest czasem pracy, chyba że przypada w harmonogramowych godzinach czasu pracy pracownika. W związku z tym, jeżeli np. pracownik rozpoczyna pracę o 9.00, a na delegację wyjeżdża o 7.30, to czas podróży od 7.30 do 9.00 nie jest czasem pracy. Natomiast czas dojazdu od 9.00 jest już czasem pracy.

Od tej reguły jest jednak jeszcze jeden wyjątek. Cały czas dojazdu będzie czasem pracy, jeżeli celem podróży podwładnego jest m.in. przewiezienie innych pracowników w miejsce świadczenia pracy w delegacji (wyrok SN z 4 kwietnia 1979 r.).

Podstawa prawna:

  • art. 81, 128, 134, art. 139 § 1, art. 141, 145, art. 1515 § 1 i 2, art. 187, art. 202 § 3 i 31, art. 229 § 3, art. 2373 § 3 Kodeksu pracy,
  • § 7 pkt 2 rozporządzenia MPiPS z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (DzU nr 148, poz. 973),
  • art. 17 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 4 kwietnia 1979 r. (I PRN 30/79, OSNC 1979/10/202).

 

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?