Ministerstwo Zdrowia: Nie będzie zmian w czasie pracy lekarzy, ale przepracowany lekarz bez wątpienia nie daje rękojmi zapewnienia należytej opieki nad pacjentami.

• RPO i NIK interweniują w sprawie czasu pracy lekarzy i ich "przepracowania"
• Ministerstwo Zdrowia: Nie będzie zmian w czasie pracy lekarzy
• Wolność pracy i swoboda wyboru formy zatrudnienia przez lekarzy
• Swoboda umów, ale umowa cywilnoprawna powinna gwarantować bezpieczeństwo dla pacjenta
• Zawody medyczne - wolne zawody zaufania publicznego, ale wciąż jest deficyt kadr
• Uczelnie kształcące przyszłych lekarzy bez akredytacji PKA

RPO i NIK interweniują w sprawie czasu pracy lekarzy i ich "przepracowania"

W lutym 2024 r. pisaliśmy naszym portalu, że sprawą czasu pracy lekarzy zajęła się Najwyższa Izba Kontroli. Ponadto od jakiegoś czasu sprawę monitoruje też Rzecznik Praw Obywatelskich, który napisał w tej sprawie do Ministerstwa Zdrowia.

"W ocenie NIK przeciążenie personelu medycznego wiązało się z ryzykiem popełnienia błędu przez lekarza i obniżenia jakości opieki medycznej. Zdaniem Izby zamiana zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na umowę cywilnoprawną pozwalała na ominięcie narzuconych przez prawo pracy ograniczeń dotyczących czasu pracy i wypełnienie w ten sposób braków kadrowych. We wnioskach z kontroli ponownie postulowano podjęcie działań w celu uregulowania norm czasu pracy personelu medycznego zatrudnionego na podstawie umów cywilnoprawnych.". W ocenie NIK to, że lekarzy udzielających świadczeń na podstawie umów cywilnoprawnych nie dotyczą gwarantowane w Kodeksie pracy i w ustawie o działalności leczniczej minimalne normy odpoczynku pracowników nie oznacza, że ich możliwości psychofizyczne są większe niż lekarzy zatrudnionych tylko na etacie. Nadzorem nad przestrzeganiem czasu pracy powinni być objęci nie tylko sami pracodawcy, lecz także osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, bowiem przekroczenie dopuszczalnego czasu pracy generuje ryzyko dla życia i zdrowia.

Ministerstwo Zdrowia: Nie będzie zmian w czasie pracy lekarzy

Ministerstwo Zdrowia odpowiedziało na pismo RPO, wskazując, że póki co nie będzie zmian w czasie pracy lekarzy. Nie są planowane prace w tym zakresie. Z drugiej strony z komunikatu Ministerstwa Zdrowia wynika, że przepracowany lekarz bez wątpienia nie daje rękojmi zapewnienia należytej opieki nad pacjentami. 

Wolność pracy i swoboda wyboru formy zatrudnienia przez lekarzy

Personel medyczny, w tym w szczególności lekarze mają swobodę co do wyboru formy zatrudnienia, rodzaju umowy. Istnieje dość duża elastyczność i wolność w tym zakresie. Skąd to wynika? Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991, z późn. zm.), a także ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2023 r. poz. 1516, z późn. zm.) dopuszczają zatrudnianie w podmiocie leczniczym lekarzy oraz innych osób wykonujących zawody medyczne, zarówno na podstawie umów o pracę, jak i umów cywilnoprawnych. Taka wolność swobody zatrudnienia wynika też z Konstytucji RP.

Swoboda umów, ale umowa cywilnoprawna powinna gwarantować bezpieczeństwo dla pacjenta

Oczywiście zawierana pomiędzy lekarzem a podmiotem leczniczym umowa cywilnoprawna powinna gwarantować zapewnienie procesu leczenia, prawidłowego funkcjonowania podmiotu leczniczego ale przede wszystkim dobro pacjenta. Z komunikatu Ministerstwa Zdrowia wynika, że przepracowany lekarz bez wątpienia nie daje rękojmi
zapewnienia należytej opieki nad pacjentami.

Zawody medyczne - wolne zawody zaufania publicznego, ale wciąż jest deficyt kadr

Marek Kos Podsekretarz Stanu z Ministerstwa Zdrowia w piśmie do Rzecznika Praw Obywatelskich wskazuje: "Takie uregulowanie zasad wykonywania zawodu lekarza, ale również np. pielęgniarki, położnej, fizjoterapeuty wynika z uznania tych zawodów za wolne zawody zaufania publicznego. Z faktu wykonywania zawodu zaufania
publicznego wynika w szczególności obowiązek kierowania się przy jego wykonywaniu zasadami etyki, nakazującymi lekarzowi kierowanie się przede wszystkim dobrem chorego oraz dbałością o dobro zawodu rozumiane jako działanie niepodważające zaufania do zawodu lekarza. (…) Mając na względzie powyższe oraz odnosząc się do kwestii zbyt dużej liczby godzin pracy lekarzy należy stwierdzić, że przyczyną powyższego jest obserwowany od lat deficyt kadr medycznych".

Uczelnie kształcące przyszłych lekarzy bez akredytacji PKA

Oczywiście przedstawiciel MZ podkreśla, że prowadzi działania uzupełniające braki kadrowe w personelu medycznym, poprzez edukację przyszłej kadry lekarskiej. Jednak jakim kosztem? Kosztem niskiej edukacji, ponieważ w ostatnim czasie wiele polskich uczelni nie otrzymało akredytacji PKA. Proces audytu ma być prowadzony do maja 2024 r.