Dzień wolny za święto w sobotę a urlop wypoczynkowy

• Czy dzień wolny za święto to urlop wypoczynkowy?
• Dzień wolny za święto w sobotę podczas urlopu wypoczynkowego
• Kiedy dzień wolny za święto w sobotę?
• Święto w sobotę a dzień wolny

Czy dzień wolny za święto to urlop wypoczynkowy?

Pytanie od Czytelnika:

"Czytałem artykuł na portalu Infor i nurtuje mnie jeden temat, bo nigdzie nie jest opisany. Czy dzień wolny za święto do wybrania jest równoznaczny z dniem urlopu wypoczynkowego?"

Odpowiedź:

Dzień wolny za święto wypadające w sobotę nie jest dniem urlopu wypoczynkowego. Urlop wypoczynkowy to prawo pracownicze. Urlop ten gwarantuje pracownikowi art. 152 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Natomiast dzień wolny za święto wypadające w sobotę wynika z norm dotyczących czasu pracy i odpoczynku.

W świetle art. 129 § 1 Kodeksu pracy czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Zwykle okres rozliczeniowy wynosi 1 miesiąc, a dniami wolnymi wynikającymi z zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy są sobota i niedziela.

Zgodnie z zasadami obliczania czasu pracy każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin (art. 130 § 2 Kodeksu pracy). Jeśli święto ustawowo wolne od pracy wypada w niedzielę nic się nie dzieje. Jeśli takie święto wypada w dniu roboczym pracownika, pracownik nie przychodzi tego dnia do pracy (pracuje w danym miesiącu o 8 godzin mniej). Jest to jego dzień wolny. 

Natomiast święto, które wypada w sobotę dla pracownika niepracującego w weekendy, tak samo obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin (zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy). Skoro pracownik zgodnie z rozkładem czasu pracy nie wykonuje pracy w sobotę, pracodawca ma obowiązek zapewnienia takiemu pracownikowi innego dnia wolnego. Gdyby tak się nie stało, pracownik wypracowałby w danym miesiącu godziny ponadwymiarowe. A to wiąże się z koniecznością wypłaty dodatkowego wynagrodzenia.

Dzień wolny za święto w sobotę podczas urlopu wypoczynkowego

Kolejnym ciekawym zagadnieniem jest sytuacja przebywania na urlopie wypoczynkowym w dniu, który pracodawca wyznaczył pracownikowi jako „dodatkowy” dzień wolny za święto wypadające w sobotę. Czy wówczas pracownikowi należy się inny dzień wolny? Nie. Pracodawca nie ma obowiązku ustalać dla takiej osoby innego dnia wolnego.

Kiedy dzień wolny za święto w sobotę?

Dzień wolny za święto w sobotę ustala pracodawca najczęściej przy pomocy zarządzenia bądź obwieszczenia. Podstawową zasadą jest oddanie dnia wolnego w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym wypada święto. Zwykle będzie to ten sam miesiąc. Co do zasady pracodawca samodzielnie wyznacza dzień wolny od pracy. Uznaje się, że szczególnie w małym firmach pracownicy mogą wnioskować o konkretny dzień. Nie jest to jednak wniosek wiążący pracodawcę. Może się do niego przychylić, bądź nie. Często stosowaną praktyką jest wyznaczanie dodatkowego dnia wolnego za święto w okolicy weekendu (poniedziałek, piątek). Pracodawcy mogą również przedłużać w ten sposób weekendy w związku z innymi świętami występującymi w środku tygodnia pracy w danym miesiącu. Dla przykładu, gdyby święto ustawowo wolne od pracy wypadało w czwartek, dzień wolny za inne święto występujące w sobotę można byłoby ustalić w piątek. Pracownicy zyskują wówczas 4 dni wolnego pod rząd.

Święto w sobotę a dzień wolny

Które święta występujące w sobotę dają prawo do dodatkowego dnia wolnego dla osób, dla których sobota jest dniem wolnym od pracy? Wszystkie święta, które są ustawowo wolne od pracy wylicza ustawa o dniach wolnych od pracy z dnia 18 stycznia 1951 roku w art. 1 pkt 1. 

Mamy w Polsce 13 takich świąt i są to:

1. 1 stycznia – Nowy Rok
2. 6 stycznia – Święto Trzech Król
3. pierwszy dzień Wielkiej Nocy
4. drugi dzień Wielkiej Nocy
5. 1 maja – Święto Państwowe
6. 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja
7. pierwszy dzień Zielonych Świątek
8. dzień Bożego Ciała
9. 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny
10. 1 listopada – Wszystkich Świętych
11. 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości
12. 25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia
13. 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia