Kategorie

Jak złagodzić skutki zwolnień?

Dorota Strzelec
Konieczność redukcji zatrudnienia to niezwykle trudna sytuacja dla każdej firmy. Co może zrobić pracodawca zmuszony do zwolnienia pracowników np. z powodu problemów ekonomicznych? Czy istnieją działania, które pozwolą złagodzić negatywne skutki zwolnień i profesjonalnie przeprowadzić cały proces? Jak komunikować się ze zwalnianymi pracownikami, by uniknąć chaosu informacyjnego i nie stracić zaufania pozostałych zatrudnionych?

Outplacement

Zwolnienia pracowników to trudna sytuacja dla każdej firmy. By złagodzić negatywne skutki redukcji zatrudnienia, pracodawcy coraz częściej sięgają po specjalistyczne programy, które mają na celu wspieranie ich w tym procesie. Outplacement to program kompleksowej pomocy pracownikom zwalnianym z przyczyn ekonomicznych leżących po stronie pracodawcy, mający na celu wsparcie w przystosowaniu się do realiów rynku pracy oraz aktywnym poszukiwaniu nowego zatrudnienia.

Pierwsze programy outplacement były stosowane na początku lat 90. przez inwestujące w Polsce zagraniczne koncerny. Zwolnienia dotyczyły głównie dużych grup pracowników produkcyjnych, z długim stażem pracy oraz niskimi kwalifikacjami. Priorytetem konsultantów było znalezienie dla nich jak najszybciej i jak najwięcej ofert pracy. Wraz z rozwojem rynku pracy i umiejętności pracowników w poruszaniu się po nim rosły wymagania wobec zakresu programu. Outplacementu nie należy obecnie utożsamiać z gwarancją znalezienia nowego miejsca pracy. Podstawowym celem programu jest wyposażenie zwolnionego pracownika w zestaw umiejętności umożliwiających planowanie swojej kariery i skuteczne poszukiwanie zatrudnienia. „Dajemy wędkę, a nie rybę” – to obecne założenie outplacementu.

Rola doradcy zawodowego

Doradcy zawodowi w pierwszej kolejności zajmują się przygotowywaniem dokumentów aplikacyjnych (CV, list motywacyjny). Następnym etapem jest zazwyczaj diagnoza zawodowego i osobistego potencjału. To faza, w której następuje podsumowanie osiągnięć zawodowych pracownika oraz jego kompetencji. Dzięki temu każdy ma szansę określić swoje cele zawodowe i zaplanować przyszłą karierę. Program obejmuje również przygotowanie do rozmów z przyszłym pracodawcą. Pracownik w trakcie symulacji rozmowy kwalifikacyjnej może zapoznać się z przebiegiem procesu rekrutacyjnego, przećwiczyć odpowiedzi na najczęściej powtarzające się pytania. Podczas takiego szkolenia uczy się też, jak np. rozmawiać o warunkach swojego nowego zatrudnienia, poznaje zasady poszukiwania pracy (m.in. odpowiadanie na ogłoszenia, korzystanie przy tym z wielu źródeł oraz komunikowanie się z przyszłym pracodawcą).

Doradcy starają się wyposażyć zwalnianą osobę w niezbędne umiejętności i wiedzę, które pozwolą swobodnie poruszać się na trudnym, konkurencyjnym rynku pracy. Aby tak było, pracownicy muszą zacząć obiektywnie oceniać swoje kompetencje zawodowe. Tylko to pozwala określić im mocne i słabe strony i zwiększa szansę na znalezienie nowej pracy.

Wsparcie dobrowolne oraz ustawowe

W pierwszych latach po transformacji łagodzenie skutków zwolnień grupowych zależało wyłącznie od dobrej woli i możliwości finansowych pracodawcy. Kilka lat temu kwestia ta została uregulowana prawnie.

Outplacement pierwotnie kojarzony ze zwolnieniami grupowymi coraz częściej jest oferowany pracownikom indywidualnie zwalnianym, także z przyczyn pozaekonomicznych. W szczególnej sytuacji znajdują się zwalniani specjaliści i kadra kierownicza. Są to osoby wysoko wykwalifikowane, znające języki obce i atrakcyjne z punktu widzenia pracodawców. Ich głównym problemem jest brak aktualnej wiedzy o rynku pracy – przez co najmniej kilka czy kilkanaście lat robiły karierę w jednej firmie, nie śledziły na bieżąco rynku, nie chodziły na rozmowy kwalifikacyjne. Celem doradców zawodowych jest więc zaktualizowanie ich wiedzy, zapoznanie z nowoczesnymi technologiami teleinformatycznymi wykorzystywanymi w rekrutacji oraz współczesnymi procedurami kwalifikacyjnymi, wreszcie umożliwienie poznania własnego potencjału zawodowego.


Strategia kryzysowa lub rozwojowa

Z outplacementu korzystają nie tylko pracodawcy znajdujący się w kryzysowej sytuacji, lecz także prężnie rozwijające się firmy. W obecnej szybko zmieniającej się globalnej rzeczywistości gospodarczej przedsiębiorstwa muszą być bardzo elastyczne i konkurencyjne. Czasem programy outplacement stanowią część większego projektu zarządzania zmianą organizacyjną, która obejmuje zmianę profilu działalności czy wejście na nowe rynki. Zdarza się, że firmy rezygnują z pewnych stanowisk, ale jednocześnie tworzą nowe.

Taka sytuacja miała miejsce w firmie A. Schulman Polska Sp. z o.o., która jest globalnym producentem i dostawcą w branży tworzyw sztucznych, od kilkunastu lat działającym na rynku polskim.

Komunikacja to podstawa

Zwolnienia wśród załogi są zawsze negatywnym doświadczeniem dla wszystkich pracowników w firmie, nawet dla tych, którzy swoje stanowiska zachowali. Nierzadko redukcja zatrudnienia powoduje u jednych i drugich frustrację oraz gniew. Bezpośrednią przyczyną tego stanu rzeczy jest brak przemyślanej strategii komunikacyjnej. Dobre zarządzanie złymi wiadomościami to prawdziwe wyzwanie dla kadry kierowniczej, ale bardzo istotne w efektywnej komunikacji z pracownikami.

Liczne badania potwierdzają, że u osób, które pozostają w firmie, mogą występować negatywne reakcje określane tzw. syndromem ocalonych lub inaczej chorobą pozwolnieniową. Charakterystyczne dla tej grupy jest obniżenie poziomu zaufania do pracodawcy. Okazuje się, że ci, którzy zachowali swoje miejsca pracy, paradoksalnie, wcale nie czują się bezpiecznie. Mają gorszy nastrój i obniżoną samoocenę, co w konsekwencji prowadzi do frustracji i gniewu.

Do najczęściej popełnianych błędów należy m.in. brak oficjalnych, jasnych komunikatów o sytuacji w firmie. Pracodawcy bardzo często próbują przemilczeć niewygodny temat i udają, że nic się nie stało. Niestety, takie zachowanie przynosi jedynie negatywne skutki. Braki w komunikacji pracownicy wypełniają plotkami i spekulacjami, co przekłada się na szum informacyjny.

Pracodawcy, którzy korzystają ze wsparcia typu outplacement czy zarządzanie zmianą, mogą liczyć nie tylko na profesjonalną pomoc dla zwalnianych pracowników, lecz także dla kierownictwa. Kluczowe w całym procesie redukcji etatów jest wsparcie kadry zarządzającej, która musi opanować sytuację w firmie i zneutralizować negatywne skutki. Obecnie menedżerowie liniowi muszą być otwarci na dialog, powinni nie tylko umieć w odpowiedni sposób przekazywać niekorzystne dla pracowników informacje, lecz także pozwolić im wyrazić pytania i wątpliwości i odnieść się do nich. Dzięki wsparciu ze strony profesjonalnych doradców efektywniej poradzą sobie z tego rodzaju kryzysami. Przygotowanie menedżerów obejmuje m.in. ustalenie procedury komunikacji, przeszkolenie ich do przeprowadzenia rozmów ze zwalnianymi pracownikami, efektywnego motywowania pozostałego personelu oraz zaplanowanie harmonogramu zwolnień.

Zachować twarz, czyli employer branding

Firmy, które korzystają z programów typu outplacement i pomagają zwalnianym pracownikom, nie tylko zyskują wizerunek odpowiedzialnego pracodawcy, lecz także są w stanie znacznie szybciej poprawić atmosferę panującą wewnątrz organizacji. To, w jaki sposób firma jest postrzegana na zewnątrz, ma ogromny wpływ choćby na przyjmowanie nowych pracowników o wysokich kwalifikacjach. W dobie upowszechnienia internetu informacje o polityce zarządzania kadrami pracodawców rozchodzą się bardzo szybko, co nierzadko przekłada się też na ekonomiczne aspekty prowadzonej działalności. Już nikt nie wątpi, że dobry wizerunek jest jedną z podstawowych sił decydujących o rozwoju i pozycji firmy na rynku. Przyjazne zwolnienia pomagają go utrzymać.


Zakres pomocy udzielanej przez doradców zawodowych obejmuje m.in.:

● Identyfikację potencjału zawodowego pracowników.

● Określenie celów zawodowych i planu przyszłej kariery.

● Profesjonalne przygotowanie CV i listów motywacyjnych (w języku polskim i angielskim).

● Ustalenie strategii poszukiwania pracy.

● Przygotowanie do rozmów kwalifikacyjnych.

● Wspieranie w procesie rekrutacji i analizie ofert pracy.

KOMENTARZE

Agnieszka Janowska

dyrektor Departamentu Prawa Pracy w TGC Corporate Lawyers

Zgodnie z art. 70 ustaw o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z 20 kwietnia 2004 r., w przypadku zwolnień co najmniej 50 pracowników w okresie trzech miesięcy pracodawca jest zobowiązany uzgodnić z lokalnym urzędem pracy zakres i formy pomocy dla zwalnianych pracowników. Firmy, które planują duże zwolnienia, muszą więc zapewnić odpowiednią pomoc (tzw. zwolnienia monitorowane). Usługi outplacement mogą być wykonywane przez wyspecjalizowane firmy doradcze wpisane do Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia, jako agencje poradnictwa zawodowego.

Andrzej Różalski

dyrektor zarządzający A. Schulman Polska

Outplacement był od początku częścią zakrojonego na szerszą skalę projektu zmian struktury naszej firmy, którego celem było przesunięcie akcentów z części dystrybucyjnej na część produkcyjną oraz integrację części rozproszonych do tej pory funkcji w skonsolidowane działy. Przygotowując ten projekt, główny nacisk, obok oczywiście czysto technicznych elementów związanych z zarządzaniem projektami, położyliśmy na odpowiednie przygotowanie ludzi do zmian i pomoc w zrozumieniu ich konieczności, kierunku, skali i czasu planowanych działań oraz spodziewanych przez zarząd rezultatów. Niestety, projekt był też związany z koniecznością likwidacji oraz transferu części stanowisk pracy. Utrzymanie odpowiedniej motywacji pracowników (tych odchodzących oraz tych, którzy w firmie pozostają), jak również zapewnienie transferu wiedzy to klucz do sukcesu. Outplacement, skierowany oczywiście do odchodzących pracowników, miał jednak szersze zadanie, czyli zapewnienie poczucia bezpieczeństwa wszystkim pracownikom oraz podkreślenie, że People-Driven Culture to nie tylko hasło umieszczone na ścianie biura, ale filozofia, wokół której budowane są wartości naszej firmy: otwartość, uczciwość, słuchanie innych i odpowiedzialność.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?