Jak ja wyglądam, czyli o wizerunku osobistym menedżera

• Początek: Poznanie siebie
• Image dyrektora personalnego
• Sfera wizualna
• Sfera werbalna
• Dyrektorem się bywa

Nie ma już chyba nowoczesnej firmy czy instytucji, która nie zdawałaby sobie sprawy ze znaczenia dobrego wizerunku. Specjaliści PR tworzą kreatywne programy, szukają najskuteczniejszych narzędzi komunikacji, często wykorzystują pokaźne budżety. Wszystko po to, aby przedsiębiorstwo miało dobrą prasę, reputację, opinię. Jednak największą wizytówką każdej firmy pozostają pracownicy, a w szczególności menedżerowie, którzy dodatkowo pełnią funkcje reprezentacyjne. Ich wizerunek osobisty wpływa bezpośrednio na image firmy. Menedżer, z którym mamy kontakt, albo przekonuje nas i świadczy o wiarygodności, solidności, czy przyjaznej atmosferze w firmie, albo, przeciwnie, może skutecznie zniechęcić nas do przedsiębiorstwa.

Na wizerunek indywidualny składają się zarówno cechy charakterystyczne wyglądu, ubiór, gesty, sposób mówienia i tonacja głosu, jak i pewne umiejętności przypisane do wykonywanej profesji. Już Marcel Proust w dziele „W poszukiwaniu straconego czasu” pisał, że nasza społeczna osobowość zależy od cudzych myśli. To, jak inni nas postrzegają, powinno być dla nas ważne, także w sferze zawodowej. Dlatego świadoma praca menedżera nad wizerunkiem to istotna część osobistego planu zawodowego.

Początek: Poznanie siebie

Pytaniem zasadnicze to, od czego zacząć pracę nad własnym wizerunkiem? Tak, jak przed wyjściem z domu przeglądamy się w lustrze, tak warto na wstępie wnikliwie przyjrzeć się sobie. Pierwszym krokiem jest więc autoanaliza. Na początku trzeba odpowiedzieć sobie na kilka pytań:

• Na czym mi najbardziej zależy?
• Jak chcę być postrzegany?
• Czy wizerunek, jaki chciałbym osiągnąć, nie kłóci się z tym, kim chciałbym być?
• Jak wyglądam?
• Jak mówię?
• Co cenię u innych, a co chcę, aby inni cenili u mnie?
• Poznając siebie, należy poddać ocenie także stopień samoakceptacji.

Szczery wgląd w siebie pozwoli na sformułowanie osobistych celów związanych z kreowaniem wizerunku w otoczeniu. Zdając sobie sprawę z własnych atutów i ograniczeń, łatwiej będzie nam tworzyć spójny obraz siebie w środowisku.

Image dyrektora personalnego

Zastanawiając się nad własnym wizerunkiem, warto wiedzieć, że oczekiwania otoczenia wobec osób zajmujących wyższe pozycje w firmie są dość jasno określone. Niektóre z nich są uniwersalne, inne uzależnione od rodzaju zajmowanego stanowiska. I tak dyrektor personalny w pewnym zakresie będzie inaczej postrzegany niż dyrektor ds. marketingu.

Według Beaty Uytenbogaardt, country managera firmy coachingowo-doradczej IBT Polska, dyrektor personalny, jak każdy inny dyrektor w firmie, powinien dbać o rozwój swoich pracowników i dobrą atmosferę w pracy. – To, co jest ważne dla dyrektorów personalnych, to umiejętność delegowania zadań czy odpowiednie zarządzanie własnym czasem, ale przede wszystkim komunikacja, która wiąże się z właściwym wprowadzeniem pracownika w struktury firmy – dodaje Beata Uytenbogaardt.

Pracownicy oczekują od menedżerów HR jasnego kreowania polityki personalnej, ale też wysokich umiejętności komunikacyjnych. To właśnie kadrowcy kojarzą się pracownikom ze stresującymi sytuacjami zawodowymi, jak rekrutacja, zmiana stanowisk pracy czy zwolnienia. Umiejętności, takie jak asertywność, empatia, aktywne słuchanie, chęć zrozumienia i jasne argumentowanie pomagają nie tylko rozwiązywać problemy, lecz także pozytywnie oddziałują na postrzeganie dyrektora.

---

Wioletta Filipiuk, dyrektor personalny w Kancelarii Księgowej Kulupa i Wanecki, pracując nad własnym wizerunkiem, zdaje sobie sprawę z oczekiwań innych. – Kreując własny wizerunek, szczególną uwagę zwracam na ciągłe podnoszenie poziomu swojej wiedzy i umiejętności – tłumaczy. – Staram się swoim postępowaniem dawać potwierdzenie odpowiedzialności za powierzone zadania i pewność, że zostaną one wykonane w pełni profesjonalnie. Wokół siebie tworzę atmosferę zrozumienia potrzeb innych ludzi, wychodząc im naprzeciw – dodaje.

Kadra kierownicza jest uważnie obserwowana i oceniana przez otoczenie, większe są też wymagania związane z jej wizerunkiem. Warto zatem pamiętać o pierwszym wrażeniu, gdyż ono najszybciej kształtuje nasze wyobrażenie o innych. I tak np. pierwsze chwile nowego pracownika, kiedy to załatwia formalności związane z zatrudnieniem, mogą być dobrym początkiem w relacji dyrektor personalny–pracownik. Przywitanie, podane ręki czy krótka rozmowa, bez względu na szczebel, jaki pracownik zajmie w strukturze firmy – nie ujmuje funkcji dyrektora personalnego, a z pewnością tworzy przyjazną atmosferę, buduje szacunek i jest pozytywnie odbierane przez nowego pracownika. To dlatego, że sfera działania stanowi podstawę budowania pozycji, autorytetu i szacunku, zgodnie z zasadą PR: „Najpierw czyny, potem słowa”. Jednak w tworzeniu pierwszego wrażenia, a więc również wizerunku, niebagatelną rolę odgrywa sfera wizualna.

Sfera wizualna

Styl ubierania się i estetyka wyglądu sprzyja lub nie tworzeniu pozytywnego image’u. – Pod względem wizerunku zewnętrznego zwracam uwagę na higienę, strój, uczesanie, kolorystykę – mówi Wioletta Filipiuk. – Wychodzę z założenia, iż osoba, która potrafi dbać o siebie, swoją kondycję fizyczną i umysłową stwarza wśród innych opinię osoby, która będzie równie dobrze potrafiła zająć się powierzonymi zadaniami – dodaje.

Agnieszka Wróbel, stylistka i wizażystka, podkreśla, że najważniejsze jest być regularnym i konsekwentnym w dbałości o siebie i swój wizerunek. – Trzeba bardzo krytycznie spojrzeć na swoją szafę i to, co nosimy w pracy – tłumaczy. – Warto inwestować w jakość, a nie ilość. Należy unikać krzykliwych barw, kontrastowych zestawień kolorów i mieszania stylów. Generalnie pamiętajmy, aby nie odwracać uwagi osoby, z którą rozmawiamy, poprzez nieudolnie dobrany strój czy kolory. Wszystko powinno być stonowane, a w konsekwencji dopracowane i dające wizualny efekt schludności i czystości.

Podstawą dla każdego, bez względu na płeć, jest zwrócenie uwagi na to, jaką mamy sylwetkę, co należy ukryć, a co podkreślić. Mimo że kobiety z reguły poświęcają więcej czasu i uwagi, aby dopracować swój wizerunek zewnętrzny, mężczyzn także obowiązują pewne zasady. – U mężczyzn dobrze skrojony garnitur jest podstawą – wyjaśnia Agnieszka Wróbel. – Powinien być z dobrego materiału, np. cienkiej wełny i w neutralnym kolorze, dającym tło do dodatków, takich jak koszula czy krawat.

Dla kobiet ważne jest poznanie swojego typu kolorystycznego, który charakteryzuje się określoną paletą barw. Występują cztery typy kolorystyczne: wiosna, lato, jesień i zima. – Często ludzie nie zdają sobie sprawy z tego, jaki typ kolorystyczny reprezentują i nieświadomie sięgają po kolory z palety barw innych pór roku – twierdzi stylistka. – A odpowiedni dobór kolorów i kroju ubrania jest najważniejszy, gdyż potrafi ukryć wady, odmłodzić, dodać blasku cerze i odjąć kilogramów – dodaje.

---

W stylu biznesowym są jednak barwy uniwersalne, szczególnie dotyczące garniturów i garsonek. – Kobieta biznesu powinna posiadać w swojej szafie dobrze skrojoną garsonkę, najlepiej w ciemnym kolorze: granatowym, szarym lub prawie czarnym – podpowiada Agnieszka Wróbel. – Sugeruję unikanie głębokich dekoltów i zbyt krótkich spódnic. Bardzo źle widziane są gołe nogi oraz sandałki. Buty powinny mieć zakrytą piętę i pasować kolorystycznie do garsonki czy garnituru. Dozwolona jest delikatna biżuteria, która wygląda subtelnie i elegancko – wyjaśnia.

Jeśli chodzi o makijaż, kobiety menedżerowie powinny pamiętać, by nie był on za mocny. Makijaż ma za zadanie podkreślać urodę, a nie ją kreować.

Sfera werbalna

Oprócz tego, jak wyglądamy i jak się zachowujemy, przy kreowaniu osobistego wizerunku ważne jest też to, jak mówimy. Nie od dziś wiadomo, że ton głosu i słowa, których używamy, pokazują innym, czy jesteśmy opanowani, życzliwie nastawieni czy impulsywni. Dużą rolę odgrywa tu kanał wokalny, czyli to, co „znajduje się” między słowami: ton głosu, akcent, głośność mówienia, płynność, używanie lub nie dźwięków typu „eee” czy „yyy”. Kanał wokalny przede wszystkim przekazuje informacje o naszych emocjach i nastawieniu.

Warto zauważyć, że osoby niepewne charakteryzują się drżącym głosem, wypowiadają się nieśmiało, cicho i wolno, jakby nie identyfikowały się z tym, co mówią. Osoby agresywne mówią głosem podniesionym i ostrym, który ze zdenerwowania i złości trzęsie się albo jest przeszywająco spokojny i lodowaty. Dla tych, którzy często dokonują prezentacji, ważna jest dykcja, która wiąże się z wyraźnym wymawianiem głosek. Niewyraźna mowa jest filtrem, przez który odbierane jest nie tylko to, co mówimy, lecz także nasza osoba. Jeśli kogoś nie rozumiemy, szybko tracimy zainteresowanie. Z kolei tempo mówienia może przyciągać bądź odwracać uwagę. Ważne jest dostosowywanie się do tempa rozmówcy, a więc delikatne przyspieszanie bądź zwalnianie w czasie rozmowy.

Ton głosu zależy od emocji, jakie przeżywamy. Złość, lęk, radość powodują skracanie strun głosowych i podwyższenie tonu. Natomiast zmęczenie czy depresja rozciągają struny i powodują opadanie tonu głosu. Pamiętajmy, że na ton reagujemy nieświadomie, a to oznacza, że inni nieświadomie budują swoje opinie o nas także na podstawie tego, jak nas słyszą.

Dyrektorem się bywa

Warto podkreślić, że na wizerunek osobisty menedżera składa się zarówno wygląd, zachowanie, jak i sposób mówienia. Oczywiście można wyodrębnić wiele innych elementów, ale dbałość o te trzy najważniejsze może nam pomóc tworzyć pozytywne wrażenie w danym środowisku. Odnoszący sukcesy dyrektorzy i szefowie firm w swojej działalności zawodowej pamiętają przede wszystkim o dwóch rzeczach: jasno wytyczonym celu oraz konsekwencji działania. Wizerunek osobisty może być tu sojusznikiem lub przeszkodą. Jeden z dyrektorów personalnych zapytany, jak dba o swój wizerunek na co dzień, mówi, że w relacjach z pracownikami, partnerami czy zarządem cały czas pamięta o jednym: „że dyrektorem się bywa, a człowiekiem się jest”.

UWAGA

Osoby, których praca w większości polega na kontaktach z innymi, powinny przestrzegać podstawowych zasad dotyczących stylistyki, a kobiety dodatkowo także wizażu. Najważniejsze jest stosowanie obowiązującego w miejscu pracy dress-codu. Jeżeli nie jest on ściśle określony, warto pamiętać, że każda rzecz, którą założymy, powinna być wygodna, dobrze skrojona i uszyta z wysokiej jakości materiału.