Kategorie

Wykorzystanie self-coachingu do kształtowania kompetencji menedżerskich

Paweł Smółka
Czy skuteczne doskonalenie umiejętności oraz zwiększanie efektywności funkcjonowania metodą coachingu wymaga bezpośredniego kontaktu z coachem? Otóż niekoniecznie. Praktyka oraz badania nad self-coachingiem, zwanym niekiedy także samocoachingiem, dostarczają dowodów na to, że po wstępnym instruktażu, wspomagając się odpowiednio opracowanymi materiałami pomocniczymi, każdy z nas może z powodzeniem samodzielnie pracować nad kształtowaniem własnych umiejętności. Na czym więc polega self-coaching oraz w jaki sposób optymalnie wykorzystać tkwiące w nim możliwości?

Istotą coachingu jako metody doskonalenia kompetencji jest mobilizowanie osoby do refleksji nad celem i sposobem, w jaki wykorzystuje posiadaną wiedzę i umiejętności. Konsekwencją takiej refleksji jest optymalizacja sposobu wykorzystania posiadanych kompetencji, która owocuje wzrostem efektywności funkcjonowania. W trakcie tradycyjnych sesji coachingu, czyli z udziałem coacha, to właśnie zadaniem coacha jest stymulowanie klienta do refleksji. W przypadku self-coachingu samodzielnie mobilizujemy się do refleksji. Wsparciem w tym procesie służą nam specjalnie opracowane materiały pomocnicze, które koncentrują naszą uwagę na kluczowych kwestiach związanych z wdrażaniem zmiany we własne zachowanie.

Zalety metody

Badania wskazują, że self-coaching jest równie efektywną metodą doskonalenia kompetencji jak coaching prowadzony w tradycyjny sposób. Kluczowe cechy self-coachingu, stanowiące o jego zaletach, to:

  • zaawansowana metodyka oparta na dobrych praktykach oraz wynikach badań naukowych,
  • wysoka, potwierdzona skuteczność w zakresie wdrażania zmian w zachowaniu i doskonalenia kompetencji; self-coaching stanowi doskonałą alternatywę dla tradycyjnych sesji z coachem,
  • rozwiązanie korzystne pod względem finansowym w porównaniu do kosztów regularnych, tradycyjnych sesji z coachem.

Materiały pomocnicze

W wersji podstawowej materiały pomocnicze na potrzeby self-coachingu mają postać wydrukowanych arkuszy stanowiących swoisty dziennik treningowy. Arkusze zawierają pytania oraz miejsce na udzielenie odpowiedzi. Praca z arkuszami służy zarówno planowaniu celów i zadań rozwojowych, jak i monitorowaniu ich realizacji oraz zapisywaniu własnych doświadczeń. Arkusze są tak pomyślane, aby praca z nimi nie zajmowała zbyt wiele czasu (wystarczy już około 10 minut dziennie), ale jednocześnie umożliwiała efektywne wdrażanie zmian we własnym zachowaniu. Z tego powodu zaleca się, aby praca z arkuszami stanowiła codzienny rytuał – rano przeglądamy uprzednie doświadczenia i planujemy zadania na bieżący dzień, zaś wieczorem zapisujemy doświadczenia z mijającego dnia oraz dokonujemy oceny poczynionych postępów. Jak w przypadku wszelkich metod, także w self-coachingu ważna jest więc konsekwencja i systematyczność. Tabele 1 i 2 przedstawiają fragmenty oryginalnych arkuszy tzw. Autotrenażera – autorskich materiałów pomocniczych w wersji podstawowej wykorzystywanych w procesie self-coachingu kompetencji społecznych ważnych w pracy zawodowej. Arkusz „Tygodniowy plan działania” pozwala sprecyzować i zaplanować cele oraz zadania rozwojowe przewidziane do realizacji w kolejne dni tygodnia pracy. Zaleca się jego wypełnianie codziennie rano na bieżący dzień. Warto zaznaczyć, że self-coaching bazuje na uczeniu się na podstawie codziennych doświadczeń z pracy. Jest więc podejściem niezwykle pragmatycznym – nie mamy tutaj do czynienia z abstrakcyjnymi rozważaniami, lecz z konkretnymi działaniami i doświadczeniami. Arkusz „Karta sukcesów, informacji zwrotnej i pomysłów” umożliwia wyciągnięcie pomocnych wniosków z własnych doświadczeń związanych z realizacją samodzielnie wyznaczonych zadań rozwojowych. Rekomenduje się jego wypełnianie codziennie pod wieczór na koniec dnia pracy.

@RY1@i13/2011/008/i13.2011.008.000.0094.001.jpg@RY2@


Pozytywne efekty dodatkowe

Regularna praca z tego typu materiałami pomocniczymi owocuje wieloma dodatkowymi korzystnymi efektami w uzupełnieniu do podstawowego efektu, jakim jest realizacja ustalonego celu rozwojowego. Self-coaching realizowany na podstawie odpowiednio przygotowanych materiałów pomocniczych, które służą jako dziennik treningowy i prosty instruktaż, może owocować, między innymi, następującymi korzystnymi efektami dodatkowymi:

  • usprawnienie samokontroli rozumianej jako umiejętność połączenia perspektywy treści (tego, co się robi lub mówi w kontaktach z innymi) z perspektywą procesu (zwracaniem uwagi na własne zachowania i rozwój sytuacji oraz dostosowywanie własnych zachowań adekwatnie do zmian w sytuacji); jest to warunek konieczny refleksyjnej praktyki, która owocuje pełniejszym wykorzystaniem codziennych doświadczeń w procesie doskonalenia kompetencji,
  • zwiększenie samoświadomości, w tym przede wszystkim wglądu we własne zachowania oraz sprecyzowanie zmian, jakie chcielibyśmy wprowadzić we własnym zachowaniu w kontaktach z innymi; sprzyja to otwarciu jednostki na informacje zwrotne także z innych źródeł niż samoobserwacja, w konsekwencji znacząco zwiększa przychylność wobec takich metod oceny, jak ocena wieloźródłowa (360 stopni) oraz stopień wykorzystania informacji, jakie one dostarczają na temat własnych kompetencji i zachowań,
  • wzrost motywacji do systematycznego ćwiczenia wybranych umiejętności lub zmiany niechcianych nawyków interpersonalnych w połączeniu z rozwinięciem nawyku monitorowania czynionych postępów oraz obmyślania różnych sposobów rozwiązywania napotkanych problemów, co sprzyja rozwijaniu samodzielności i proaktywności w obszarze własnego rozwoju, a także otwiera osobę na różnego typu inne oddziaływania rozwojowe.

@RY1@i13/2011/008/i13.2011.008.000.0094.002.jpg@RY2@

Wsparcie na żądanie

Materiały pomocnicze mogą być udostępnione nie tylko w wersji drukowanej, lecz także on-line. Należy zaznaczyć, że self-coaching, jeśli opiera się na materiałach pomocniczych dostępnych on-line, nie może być utożsamiany z e-learningiem. O ile bowiem e-learning opiera się na transferze i przyswajaniu wiedzy, o tyle self-coaching polega na zaangażowaniu się w proces wdrażania zmiany we własnym zachowaniu. W konsekwencji efektem e-learningu jest zdobycie wiedzy, natomiast wynikiem self-coachingu jest zmiana w zachowaniu, wzrost umiejętności oraz zwiększenie efektywności funkcjonowania. Co ciekawe, efektywność self-coachingu, a także satysfakcja z posługiwania się tą metodą może być zwiększona i utrzymana na wysokim poziomie poprzez uzupełnienie samodzielnej pracy z materiałami pomocniczymi, monitorowaniem postępów przez coacha. W tym kontekście warto podkreślić fakt, że self-coaching doskonale komponuje się z e-coachingiem, czyli „zdalnym” wsparciem profesjonalnego coacha, trenera lub mentora przy wykorzystaniu na przykład telefonu lub choćby poczty elektronicznej. W przypadku self-coachingu opierającego się na odpowiednio opracowanych materiałach pomocniczych w zupełności wystarczające są sesje e-coachingu odbywające się „na żądanie”. W najprostszej wersji mogą się one ograniczyć do przeglądu i przedyskutowania z coachem lub trenerem zapisków w dzienniku treningowym, co pełni zarówno funkcję wsparcia merytorycznego (wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości, doprecyzowanie celów i planów), jak i wsparcia motywacyjnego (omówienie i docenienie postępów). Rozwiązanie polegające na połączeniu self-coachingu z sesjami e-coachingu na żądanie pozwala zwiększyć zarówno efektywność procesu coachingowego, jak i poziom satysfakcji z udziału w nim, a ponadto umożliwia zminimalizowanie kosztów programu rozwojowego. Self-coaching nie oznacza więc bynajmniej, że proces coachingowy musi koniecznie być w całości realizowany samodzielnie bez żadnego wsparcia zewnętrznego.

 

BIBLIOGRAFIA

1. S. Greif, „Advances in Research on Coaching Outcomes”, „International Coaching Psychology Review”, 2007 nr 3, s. 222–246.

2. C. Sue-Chan, G.P. Latham, „The Relative Effectiveness of External, Peer, and Self Coaches. Applied Psychology”, „An International Review”, 2004 nr 2, s. 260–278.

3. P. Smółka, „Training and Coaching as Methods of Improving Interpersonal Skills”, [w:] A. Matczak (red.), „Determinants of Social and Emotional Competencies”, UKSW, Warszawa 2009, s. 103–122.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?