Jak dostrzec pracownika zagrożonego wypaleniem zawodowym? Sztuczna inteligencja (AI) może tu pomóc

• Czeka nas pandemia chorób psychicznych? Jednym z powodów jest stres w pracy
• Jak zarządzać zaangażowaniem pracowników?
• Motywowanie ludzi jak rozpalanie ogniska. Jak zapobiegać szybkiemu wypaleniu?
• Jak dostrzec pracownika zagrożonego wypaleniem zawodowym? W sukurs przychodzą narzędzia cyfrowe

Czeka nas pandemia chorób psychicznych? Jednym z powodów jest stres w pracy

Depresja, zaburzenia nastroju, stany lękowe – World Health Organization bije na alarm, że niedługo staniemy w obliczu pandemii chorób psychicznych. Takie stwierdzenie nie powinno nikogo dziwić – coraz szybciej zmieniający się świat, coraz więcej niepewności geopolitycznej i coraz szybsze tempo życia i pracy. To wszystko wpływa również na szerzące się wśród Polaków wypalenie zawodowe.

Dane z naszego raportu „Zaangażowanie 2023” wskazują, że nawet 30 proc. Polaków czuje, że praca jest dla nich źródłem nadmiernego stresu, a blisko 60 proc. skarży się, że jest przeciążona ilością obowiązków służbowych. To niepokojące, ponieważ zmęczenie i stres wzmagają ryzyko wypalenia zawodowego. Nie oznacza to jednak, że pracownicy, którzy kochają swoją pracę i są w nią bardzo zaangażowani, nie są narażeni na wypalenie zawodowe. Wręcz przeciwnie – tutaj wypalenie pojawia się nagle, jako efekt długotrwałego zaburzenia równowagi między życiem prywatnym a zawodowym. Właśnie dlatego kluczową rolę w przeciwdziałaniu wypaleniu zawodowemu odgrywa manager, który powinien obserwować, słuchać i reagować na wszelkie niepokojące sygnały – niestety, z tym bywa różnie. 

Jak zarządzać zaangażowaniem pracowników?

Niemal co drugi Polak zmaga się z wypaleniem zawodowym, a co czwarty doświadcza jego ciężkiej formy – tak wynika z badania „Dobrostan i zdrowie psychiczne polskich pracowników” przeprowadzonego pod koniec 2023 roku przez SW Research. Takie dane wskazują, że managerowie mają do odrobienia ważną lekcję, o tym jak odpowiednio zarządzać zaangażowaniem pracowników. Co to znaczy?

Managerowie niekiedy zapominają, że na ich barkach spoczywa nie tylko ciężar związany zarządzaniem pracą i osiąganiem wyników, lecz także motywowanie pracowników i tworzenie wartościowego środowiska pracy – takiego, w którym chce się chcieć. Tak naprawdę, te dwa elementy - zaangażowanie i zarządzanie - łączą się w jedną całość. Gdy zadbamy o to, by pracownicy byli zmotywowani, będzie nam zdecydowanie łatwiej zarządzać procesami w firmie. Odpowiednio zaangażowani pracownicy będą sami dbali o terminy, jakość wykonania swoich zadań i z chęcią będą podejmowali nowe wyzwania zawodowe. Z takimi ludźmi, na których można najzwyczajniej w świecie liczyć, po prostu zdecydowanie łatwiej współpracować.

Motywowanie ludzi jak rozpalanie ogniska. Jak zapobiegać szybkiemu wypaleniu?

Praca nad zaangażowaniem pracowników – odpowiednie ich motywowanie, tworzenie przyjaznej kultury organizacyjnej i docenianie poszczególnych członków zespołu – to trochę jak rozpalanie ogniska. Gdy dodamy za mało podpałki, ognisko nie zapłonie, z kolei, gdy damy zbyt dużo „do pieca”, ognisko momentalnie się wypali. Ta granica, między odpowiednim poziomem zaangażowania, a zbyt wysoką, bądź zbyt niską motywacją jest niestety bardzo cienka. Dodatkowo sprawę utrudnia nasza ludzka natura. 

Z mojego doświadczenia wynika, że spora część managerów jest wręcz pewna, że świetnie zna swój zespół i jego potrzeby. Niestety bardzo często zarządzający mijają się z prawdą. To, że w zespole panuje dobra atmosfera, wcale nie znaczy, że ludzie będą szczerze komunikować to co ich „uwiera” w pracy. Dla wielu osób właśnie takie warunki – środowisko, w którym każdy ma się dobrze czuć, jest elementem, który ich blokuje. 

Trudno przecież szefowi-kumplowi powiedzieć, że coś nam nie odpowiada, że coś nie działa, że potrzebują więcej wsparcia, czy większego docenienia. Dodatkowo, słuszna w swoich założeniach polityka otwartych drzwi, często nie działa – szczególnie wtedy, gdy mówimy o wypaleniu zawodowym spowodowanym zbyt dużym zaangażowaniem pracowników. Takie osoby często nie zauważają problemu. Robią to co kochają i chcą robić to dobrze. Uświadamiają sobie, że coś jest nie tak, dopiero wtedy, gdy jest już za późno. 

Jak dostrzec pracownika zagrożonego wypaleniem zawodowym? W sukurs przychodzą narzędzia cyfrowe

Wiemy już, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że pracownik zagrożony wypaleniem zawodowym nie przyjdzie do managera po pomoc, choćby ten stawał na głowie. Czy w takim razie można coś zrobić, aby wyłapać osoby, które mają zbyt niską lub zbyt wysoką motywację? To podchwytliwe pytanie, bo na zaangażowanie pracowników składa się bardzo dużo elementów, które trudno zmierzyć. 

Na ratunek przychodzą wszelkiego rodzaju ankiety pracownicze czy platformy online służące do badania zaangażowania. Niewątpliwą zaletą takich rozwiązań jest to, że pracownicy wypełniają je kompletnie anonimowo – nie muszą się obawiać o to, jak ich odpowiedzi wpłyną na relacje z szefem czy ze współpracownikami. Dodatkowym plusem jest też możliwość powtarzania takich pomiarów w regularnych odstępach czasu – zaangażowanie trzeba bowiem monitorować na bieżąco, i w miarę potrzeb podkładać do ognia bądź gasić żar. 

Cyfrowe narzędzia umożliwiające pomiar zaangażowania pracowników to nieocenione wsparcie w walce z wypaleniem zawodowym pracowników. Pozwalają zmierzyć wszystko co wpływa na motywację pracowników, czyli na przykład to jak oceniają oni atmosferę w firmie, czy widzą sens wykonywanych zadań i czy czują się docenieni przez przełożonego.  Takie rozwiązania oparte są na skomplikowanych algorytmach – często bazujących na sztucznej inteligencji – które potrafią identyfikować subtelne wzorce i tendencje. 

Rezultatem takich pomiarów jest nie tylko zero-jedynkowy wynik, lecz także dogłębna analiza poszczególnych obszarów składających się na zaangażowanie pracownika. Dzięki takim danym, manager otrzymuje jasną informację, gdzie jest, bądź gdzie może zaraz się pojawić problem. To z kolei pozwala na podjęcie konkretnych działań i utrzymać zaangażowanie pracowników na odpowiednim poziomie. 

Magda Pietkiewicz, ekspertem z zakresu HR, twórczyni platformy Enpulse