Czy możliwa jest refundacja szkieł kontaktowych

W sytuacji gdy noszenie soczewek kontaktowych zalecił lekarz, to jest to dla pracownika podstawa do ubiegania się o zwrot kosztów ich nabycia. Trzeba jednak od razu zaznaczyć, że uzyskanie zwrotu w praktyce może być problematyczne.

Obowiązujące obecnie rozporządzenie z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (DzU nr 148, poz. 973) w § 8 ust. 2 wskazuje wyraźnie, że pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikom okulary korygujące wzrok, zgodnie z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego. W rozporządzeniu nie używa się pojęcia „szkła kontaktowe”, jednak przepisy europejskie zawarte w dyrektywie 90/270/EWG dotyczącej minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe przewidują, że pracodawca ma zapewnić takiemu pracownikowi urządzenia korygujące. Powołane przepisy nie precyzują, czy chodzi tylko o okulary czy także o soczewki kontaktowe.

Trzeba zaznaczyć, że obowiązujące obecnie rozporządzenie pochodzi z 1998 r. i jego treść w zasadzie nie odpowiada już rzeczywistości i regulacjom europejskim. Mimo takiego stanu prawnego pracownicy mogą starać się o refundację nabycia soczewek, jeśli spełnią określone warunki. I tak można ubiegać się o zwrot kosztów soczewek kontaktowych, pod warunkiem że ich zakup zamiast okularów będzie wynikał z zaleceń lekarza badającego wzrok danej osoby. Takie zalecenia powinny być wydawane wówczas, gdy pracownik ma poważną wadę wzroku, np. gdy ma duży astygmatyzm albo kiedy różnica wady między jednym okiem a drugim jest duża. W takiej sytuacji można uznać, że soczewki kontaktowe spełniają tę samą funkcję jak tradycyjne okulary korygujące wzrok. Taka interpretacja istniejących przepisów jest zgodna z aktualnym stanowiskiem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

Kwota refundacji nie jest limitowana, a ustalenie jej wysokości leży w gestii danego pracodawcy. W praktyce odpowiednie zapisy ujmuje się w regulaminie pracy, uwzględniając konkretne stawki refundacji za szkła oraz oprawki. Zawsze pracodawca pokrywa zakup najprostszych okularów, jednak jeśli w regulaminie zostanie przewidziana wyższa stawka refundacji, nie będzie to stało w sprzeczności z obowiązującymi przepisami.

Warto jeszcze podkreślić, że przez pracownika rozumie się każdą osobę zatrudnioną przez pracodawcę, w tym praktykanta i stażystę, użytkującą w czasie pracy monitor ekranowy co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy.

Noszenie soczewek kontaktowych jest na tyle powszechne, że pracodawcy, chcąc dostosować swoje przepisy wewnętrzne do panujących realiów, powinni wprowadzać odpowiednie zapisy o zwrocie kosztów także za zakup soczewek kontaktowych. Jak do tej pory niewiele firm uwzględniało w swoich wewnętrznych przepisach taką możliwość.