REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

REKLAMA

Zatrudnienie na umowę cywilnoprawną nie zwalnia pracodawcy z odpowiedzialności zapewnienia tym osobom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Swoboda zawierania umów umożliwia pracodawcy stosowanie obok pracowniczych stosunków pracy także niepracowniczych form zatrudnienia. Wybór zawieranego stosunku prawnego zależy od woli stron, w szczególności w zakresie kształtowania praw i obowiązków stron stosunku zobowiązaniowego oraz rodzaju prac. W myśl przepisów Kodeksu pracy niedopuszczalne jest jednak zawieranie pozornych umów cywilnoprawnych w celu obejścia przepisów prawa pracy. Należy zwrócić uwagę, że jeżeli zlecenie jest wykonywane w warunkach charakterystycznych dla umowy o pracę, zawsze istnieje ryzyko, że zleceniobiorca (zwłaszcza gdy będzie chciał uzyskać świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego w razie wypadku przy pracy) może wystąpić o ustalenie istnienia stosunku pracy.

REKLAMA

REKLAMA

Pracodawca zatrudniający osoby na umowy cywilnoprawne musi im zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy.

Odpowiedzialność za niezapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy spoczywa na zleceniodawcy w sytuacji, gdy:

  • zleceniobiorca ma wykonywać pracę na terenie zakładu pracy,
  • praca nie będzie wykonywana na terenie zakładu pracy, ale miejsce jej wykonywania wyznacza zleceniodawca.

Nadzór PIP

Do zadań PIP należy również m.in. nadzór i kontrola zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę. Pracownicy PIP wykonujący lub nadzorujący czynności kontrolne mają prawo przeprowadzania czynności kontrolnych wobec podmiotów, na których rzecz jest wykonywana praca przez osoby fizyczne, bez względu na podstawę świadczenia tej pracy. Za wykroczenia przeciwko uprawnieniom osób zatrudnionych na innej podstawie niż umowa o pracę odpowiada również pracodawca. Jeżeli nie przestrzega on przepisów lub zasad bhp, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

REKLAMA

Badania wstępne

Pracodawca nie może zatrudnić pracownika bez wstępnych badań lekarskich, które przesądzą, czy osoba ta może wykonywać pracę na danym stanowisku. Dodatkowo w trakcie zatrudnienia pracownicy muszą przechodzić jeszcze badania kontrolne i okresowe. Koszt takich badań każdorazowo pokrywa pracodawca.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przyjmuje się, że osoby zatrudniane na podstawie umów cywilnoprawnych muszą podporządkować się poleceniom pracodawcy lub przedsiębiorcy niebędącemu pracodawcą i jeżeli zostaną skierowane na takie badania, to muszą się im poddać, a następnie przedstawić zaświadczenie o ich wynikach lub orzeczenie potwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Natomiast pracodawca organizujący pracę osób fizycznych nie ma obowiązku ponoszenia kosztów takich badań. Stąd też, aby ograniczyć odpowiedzialność cywilną zleceniodawcy wskazane jest, aby tę kwestię uregulować w umowie zlecenia łączącej strony.

Szkolenie w dziedzinie bhp

Zasadniczo pracodawca nie ma obowiązku organizować szkoleń bhp osobom wykonującym pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Mimo braku formalnego obowiązku warto zorganizować im szkolenie. Może to wpłynąć nie tylko na bezpieczeństwo tych osób, ale także pozostałych pracowników. Szkolenie bhp powinno być przeprowadzane dla zleceniobiorców, którzy mają wykonywać prace stwarzające szczególne zagrożenia dla życia lub zdrowia tej osoby (lub osób trzecich). Pozwala to również na ograniczenie odpowiedzialności cywilnej zleceniodawcy.


Zwolnienie z odpowiedzialności

Pracodawca nie może samodzielnie zwolnić się z odpowiedzialności za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w stosunku do zatrudnionych na umowy cywilnoprawne. Czasem jednak niektóre obowiązki może scedować na zatrudnianych przez siebie zleceniobiorców przez wynegocjowanie w umowie klauzul zobowiązujących zatrudnianego do dopełnienia we własnym zakresie tych obowiązków.

Stąd też zleceniodawca może zobligować zleceniobiorcę do:

  • legitymowania się świadectwem odbycia wymaganego szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy,
  • uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy określonego rodzaju,
  • odpowiedniego przeszkolenia do obsługi konkretnych maszyn,
  • uzyskania określonych prawem uprawnień do wykonywania powierzonej pracy.

Stanowczość zleceniodawcy w egzekwowaniu przyjętych przez zleceniobiorcę obowiązków może uchronić go - w przypadku zaistnienia wypadku - przed zarzutem zawinionego przyczynienia się do wypadku, co może powodować odpowiedzialność odszkodowawczą z art. 415 k.c.

Cywilnoprawne roszczenia z tytułu wypadku przy pracy

Zleceniobiorca, który uległ wypadkowi przy pracy, może dochodzić od pracodawcy roszczeń cywilnoprawnych, m.in.:

  • zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, renty wyrównawczej czy
  • jednorazowego odszkodowania.

Uzyskanie tych świadczeń jest możliwe tylko, gdy pracodawca ponosi za wypadek winę lub odpowiada na zasadzie ryzyka (art. 415 k.c.). Zleceniobiorca natomiast musi udowodnić przed sądem związek przyczynowy między działaniem pracodawcy a powstałą szkodą.

Odpowiedzialność ponosi osoba, której zachowanie jest źródłem powstania szkody. Trzeba pamiętać, że szkodę można wyrządzić przez:

  • działanie (np. zastosowanie przez pracodawcę niewłaściwych, tj. nieodpowiadających warunkom bhp urządzeń) lub
  • zaniechanie wykonania nałożonych przez prawo obowiązków (np. niezapewnienie warunków ochronnych).

Ponadto należy podkreślić, że przepisy prawa przewidują zaostrzoną odpowiedzialność niektórych podmiotów (pracodawców) za skutki wypadku przy pracy.

WAŻNE!

Prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiony w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej lub wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi on odpowiedzialności (art. 435 k.c.).

Warto podkreślić, że odpowiedzialność na zasadzie ryzyka powstaje bez względu na winę prowadzącego przedsiębiorstwo (pracodawcy). Jest ona wyłączona tylko w przypadku wystąpienia siły wyższej oraz wyłącznej winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą pracodawca nie ponosi odpowiedzialności. Ciężar udowodnienia wyłącznej winy poszkodowanego pracownika (osoby trzeciej) spoczywa na pracodawcy.

Podstawa prawna:

  • art. 3041 Kodeksu pracy,
  • art. 415, 435 Kodeksu cywilnego.
Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Bez godzin, bez nadzoru, bez podporządkowania? GIP uznał, że sprzątanie może być na zleceniu

Sprzątanie raz albo dwa razy w miesiącu, bez ustalonych godzin i bez szefa, który stoi nad głową. Przedsiębiorcy często uważają, że taka współpraca mieści się w granicach umowy zlecenia. Główny Inspektor Pracy przyjrzał się jednak konkretnej umowie, która działa od kilku lat, i jego ocena pokazuje, gdzie kończy się swoboda stron, a zaczyna stosunek pracy. Wynik może zaskoczyć tych, którzy oceniają takie umowy wyłącznie po tym, jak często i ile godzin trwa współpraca. Analiza decyzji Głównego Inspektora Pracy z 19 października 2026 roku, sygn. GIP-GPP.5180.25.2026.4.

Nowe narzędzia sądów wobec ZUS i KRUS: nowelizacja KPC. Czy od 2027 r. łatwiej będzie o przeliczenie świadczeń, o zasiłek, rentę czy emeryturę?

Przez lata sąd rozpatrujący odwołanie od decyzji ZUS czy KRUS często musiał sam rozstrzygnąć sprawę co do istoty, nawet wtedy, gdy decyzja została wydana z poważnymi błędami proceduralnymi. Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego ma to zmienić. Jej skutki mogą odczuć nie tylko ubezpieczeni, ale również pracodawcy i osoby prowadzące działalność. Kogo obejmie nowy mechanizm i dlaczego jedna grupa spraw pozostanie poza jego zasięgiem?

Zmiana wysokości należności, świadczeń i potrąceń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem za pracę w 2027 roku

Z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę powiązanych jest wiele świadczeń, należności i potrąceń. W przyszłym roku minimalne wynagrodzenie będzie równe kwocie 4950 zł. Ile wyniosą powiązane należności i świadczenia w 2027 roku?

Dni wolne od pracy 2027: kalendarz. Jakie święta są wolne od pracy w Polsce?

Dni wolne od pracy w 2027 roku to wszystkie niedziele. a także święta wymienione w ustawie o dniach wolnych od pracy. Jest ich w Polsce 14, z czego w tym roku 4 wypadają w niedzielę, a 2 w sobotę. Czy to znaczy, że pracodawca odda inny dzień wolny od pracy? Oto kalendarz dni wolnych od pracy w 2027 roku.

REKLAMA

Czy menopauza może być przyczyną L4? Zwolnienie lekarskie z powodu zaburzeń zdrowia w menopauzie

Czy można wziąć zwolnienie lekarskie na menopauzę? Z tym okresem w życiu kobiet wiąże się wiele zaburzeń zdrowia. Rośnie liczba pracownic w okresie menopauzalnym, dlatego warto pochylić się nad tym zagadnieniem.

Przepisy antymobbingowe już budzą wątpliwości - za dużo klauzul generalnych. Co oznacza, że pracodawca systematycznie przeciwdziała, że udostępnia przepisy (jak to robić?) i czy musi zbierać podpisy pracowników?

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują zmienione przepisy Kodeksu pracy o równym traktowaniu w zatrudnieniu i mobbingu. Dla pracodawców pojawiły się pytania nie tylko o treść, ale też o formę i adresatów informacji. Czy wystarczy jednorazowe przekazanie przepisów przy zatrudnieniu? Czy obowiązek dotyczy także osób pracujących od lat? I czy trzeba zbierać podpisy? Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na te wątpliwości, a jego stanowisko jest bardziej jednoznaczne, niż mogłoby się wydawać, aczkolwiek jest pewno zastrzeżenie.

19.11.2026 r. to już miesiąc po zmianach w prawie pracy. Czy rzeczywiście to koniec papierowych orzeczeń a medycyna pracy przeszła do sieci? No nie całkiem

Od jesieni wynik badania medycyny pracy nie musi już trafiać do pracownika w kopercie, w formie wydruku. W dniu 19 listopada 2026 r. upłynął miesiąc od obowiązywania nowych przepisów (konkretnie od tego, że od 18 października 2026 r. podstawową formą stał się zapis elektroniczny). Jak zatem zmiana wygląda w praktyce? Zmiana dotyczy zarówno tego, gdzie pojawi się orzeczenie, jak i tego, kto i kiedy dowie się o zaleceniach lekarza. Czy cyfryzacja orzeczeń sprawdza się w praktyce i czy rzeczywiście to koniec papierowych orzeczeń a medycyna pracy przeszła do sieci?

Praca w porze nocnej 2027. Jaka będzie wysokość dodatku do wynagrodzenia?

Pora nocna w zakładzie pracy powinna obejmować 8 godzin w przedziale czasu od 21.00 do 7.00. Pracownikowi wykonującemu pracę w nocy przysługuje dodatek do wynagrodzenia. Sprawdź, jak należy obliczać ten dodatek i ile on wyniesie w 2027 roku.

REKLAMA

Stwardnienie rozsiane a praca zawodowa. Czy SM uzasadnia L4? Co przysługuje osobie ze stwardnieniem rozsianym?

Na stwardnienie rozsiane w Polsce choruje około około 57 tys. osób. Najczęściej diagnozę słyszy się pomiędzy 20. a 40. rokiem życia. Ważne, aby widzieć wówczas, że to nie musi oznaczać końca aktywności zawodowej. Co powinni wiedzieć pracodawcy? Jakiego wsparcia potrzebują pracownicy z SM? Jakie uprawnienia i świadczenia im przysługują?

Minimalna stawka godzinowa 2027 brutto netto. Jak udowodnić liczbę godzin pracy na zleceniu? [Umowa zlecenie]

Minimalna stawka godzinowa od stycznia 2027 r. wyniesie 32,30 zł brutto. Ile to będzie netto czyli na rękę dla zleceniobiorcy i świadczącego usługi? Jak udowodnić liczbę godzin pracy na zleceniu?

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA