| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Zbiorowe prawo pracy > Związki zawodowe > Rola związku zawodowego w procesie kształtowania wysokości wynagrodzeń

Rola związku zawodowego w procesie kształtowania wysokości wynagrodzeń

Związki zawodowe w imieniu reprezentowanych pracowników mogą negocjować z pracodawcą wysokość podwyżek. Podczas rozmów muszą brać pod uwagę różne czynniki, np. że długofalowy rozwój firmy powinien mieć pierwszeństwo przed bieżącymi potrzebami konsumpcyjnymi.

Roszczenia płacowe a finanse pracodawcy

Przesłanki decydujące o możliwości podwyższenia wynagrodzenia pracowniczego są zawarte w licznym orzecznictwie sądowym. Wynika z niego, że w przypadku oceny roszczeń płacowych pracowników „podstawowe znaczenie ma sytuacja gospodarcza pracodawcy w spornym okresie, przy czym nie można pomijać jego realnych planów inwestycyjnych (jeżeli takie istnieją). Długofalowy rozwój pracodawcy powinien mieć pierwszeństwo przed bieżącymi potrzebami konsumpcyjnymi nie tylko pracodawcy, ale też pracowników. Pozwala bowiem zachować miejsca pracy” (wyrok SN z 6 grudnia 2005 r., III PK 91/05).

Pracodawca może odmówić zwiększenia wynagrodzeń, powołując się na swoją sytuację finansową lub planowane inwestycje.

Jednocześnie pracownik uprawniony na podstawie zakładowego układu zbiorowego pracy i regulaminu premiowania do premii z zysku nie ma roszczenia o wypłatę premii za dany rok, jeżeli sprawozdanie finansowe pracodawcy za ten rok wskutek utworzenia rezerwy na podstawie ustawy o rachunkowości nie wykazało zysku (uchwała SN z 4 lipca 2007 r.).

Charakter porozumienia o zwiększeniu wynagrodzenia

Porozumienie o zwiększeniu wynagrodzenia pracowników można traktować jako „inne oparte na ustawie porozumienie zbiorowe”, o którym mowa w art. 9 § 1 k.p. Pracownicy nim objęci mogą dochodzić na jego podstawie indywidualnych roszczeń od pracodawcy. Porozumienie to jest szczególnego rodzaju umową, której zawarcia nie można wykluczyć, gdyż nie jest ona wyraźnie przewidziana w przepisach prawa pracy. „Nie istnieje wyczerpujące wyliczenie sytuacji, w których zakładowa organizacja związkowa może zawrzeć porozumienie z pracodawcą” (por. uchwała SN z 24 listopada 1993 r.).

Mamy tu do czynienia z nienazwaną umową zbiorowego prawa pracy. Porozumienie o podwyższeniu wynagrodzenia może być traktowane jako umowa na rzecz osoby trzeciej, z którego wynika obowiązek bezpośredniego świadczenia przez pracodawcę na rzecz pracowników (por. uchwała SN z 23 maja 2001 r.).

Przepisy nie określają czasu trwania porozumienia, które może być zawarte na czas określony bądź na czas nieokreślony. W tym drugim przypadku może ono zawierać postanowienia regulujące mechanizmy okresowego zwiększania kwot wynagrodzeń, np. raz do roku o wskaźnik inflacji.

Podstawa prawna:

  • art. 20 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (DzU nr 78, poz. 483, ost. zm. DzU z 2009 r. nr 114, poz. 946),
  • art. 9 § 1 i art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94, ost. zm. DzU z 2013 r. poz. 2),
  • art. 21 i 28 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854, ost. zm. DzU z 2011 r. nr 244, poz. 1454),
  • art. 17 ustawy z 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (DzU nr 55, poz. 235, ost. zm. DzU z 2004 r. nr 240, poz. 2407),
  • art. 8a ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (j.t. DzU z 2007 r. nr 168, poz. 1186, ost. zm. DzU z 2011 r. nr 232, poz. 1378).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 6 grudnia 2005 r. (III PK 91/05, OSP 2007/11/132),
  • uchwała SN z 4 lipca 2007 r. (I PZP 5/07, OSNP 2007/23–24/341),
  • uchwała SN z 24 listopada 1993 r. (I PZP 46/93, OSNC 1994/6/131),
  • uchwała SN z 23 maja 2001 r. (III ZP 25/00, OSNP 2002/6/134).

 

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Waldemar Żuchowski

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »