| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Zbiorowe prawo pracy > Rady pracowników > Europejskie rady zakładowe

Europejskie rady zakładowe

Zadaniem Europejskich Rad Zakładowych jest pomoc pracownikom międzynarodowych korporacji w uzyskaniu informacji. Dzięki temu mają oni wpływ na decyzje istotne z ich punktu widzenia, a nie są one podejmowane tylko przez kierownictwo znajdujące się w innym państwie.

Wraz z powstaniem przedsiębiorstw międzynarodowych prowadzących działalność jednocześnie w więcej niż jednym państwie zaistniała potrzeba zapewnienia pracownikom zatrudnionym na terenie państw członkowskich prawa do informacji i konsultacji w sprawach o wymiarze ponadnarodowym. W przedsiębiorstwach międzynarodowych często decyzje istotne dla pracowników zatrudnionych w jednym państwie były podejmowane przez czy też uzależnione od kierownictwa znajdującego się w innym państwie. Aby zapewnić właściwą informację i przeprowadzanie konsultacji z pracownikami zatrudnionymi w przedsiębiorstwach lub grupie przedsiębiorstw działających na terenie co najmniej dwóch państw członkowskich, została przyjęta dyrektywa Rady nr 94/45/WE w sprawie ustanowienia Europejskiej Rady Zakładowej lub trybu informowania i konsultowania pracowników w przedsiębiorstwach lub w grupach przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, dalej zwana dyrektywą. Została ona wdrożona do prawa polskiego ustawą o europejskich radach zakładowych.

Obowiązki wynikające z dyrektywy

Dyrektywa nakłada na kierownictwo przedsiębiorstwa/grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowych obowiązek zapewnienia warunków i środków koniecznych do ustanowienia Europejskiej Rady Zakładowej albo ustalenia innego trybu ponadnarodowego informowania i konsultowania pracowników (art. 4 ust. 1 dyrektywy).

Z powołanego wyżej artykułu dyrektywy wynikają następujące wnioski:

  • organ określony jako Europejska Rada Zakładowa, jeśli istnieje, to tylko w przedsiębiorstwie/grupie przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym,
  • Rada stanowi instytucjonalizowaną formę, w której ramach odbywa się proces udzielania informacji i konsultowania pracowników w sprawach o wymiarze wspólnotowym,
  • organ ten może być zastąpiony przez inne formy informowania i konsultowania pracowników, jeśli tak zostanie ustalone w umowie zawartej między kierownictwem a przedstawicielami pracowników.

Kluczowe więc dla określenia sytuacji, w jakich dochodzi do powołania Europejskiej Rady Zakładowej, jest pojęcie przedsiębiorstwa/grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym. Przedsiębiorstwo o zasięgu wspólnotowym to przedsiębiorstwo zatrudniające w państwach członkowskich co najmniej 1000 pracowników oraz co najmniej 150 pracowników w każdym z przynajmniej dwóch państw członkowskich (art. 2 ust. 1 lit. a dyrektywy).

Z kolei grupę przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym zdefiniowano jako grupę przedsiębiorstw, która zatrudnia w państwach członkowskich łącznie co najmniej 1000 pracowników, a ponadto przynajmniej dwa przedsiębiorstwa wchodzące w skład grupy znajdują się w różnych państwach członkowskich i co najmniej jedno przedsiębiorstwo zatrudnia co najmniej 150 pracowników w jednym państwie członkowskich i jedno inne przedsiębiorstwo z grupy co najmniej 150 pracowników w innym państwie członkowskim (art. 2 ust. 1 lit. c dyrektywy).

Przykład

Przedsiębiorstwo z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, które otwiera zakład tylko w jednym państwie członkowskim i zatrudnia w nim 1200 pracowników, nie będzie zobowiązane stosować regulacji dotyczących ustanowienia Europejskiej Rady Zakładowej. Jeżeli jednak rozszerzy swoją działalność i otworzy kolejny zakład w innym państwie członkowskim oraz zatrudni tam co najmniej 150 pracowników, dyrektywa oraz przepisy krajowe wydane na jej podstawie znajdą do niego zastosowanie.


Powoływanie rady

Tryb ustanowienia Europejskiej Rady Zakładowej jest 2-etapowy.

Na początku kierownictwo organizuje powołanie/wybór przedstawicieli pracowników zatrudnionych w państwach członkowskich do tzw. Specjalnego Zespołu Negocjacyjnego.

Gdy skład tego Zespołu zostanie ustalony, rozpoczynają się negocjacje, których celem jest zawarcie umowy między kierownictwem a Specjalnym Zespołem Negocjacyjnym w sprawie ustanowienia szczegółowych sposobów informowania i konsultowania pracowników (art. 6 dyrektywy).

Negocjacje mogą doprowadzić do podpisania umowy ustalającej sposób ustanowienia oraz zasady funkcjonowania Europejskiej Rady Zakładowej.

Umowa ta zawiera zakres spraw, o których Europejska Rada Zakładowa powinna być informowana i konsultowana albo też określa inny, tj. nie za pośrednictwem Europejskiej Rady Zakładowej, tryb informowania i konsultowania pracowników. Specjalny Zespół Negocjacyjny może również podjąć uchwałę o nierozpoczynaniu negocjacji lub o zakończeniu już rozpoczętych. Wówczas nie dochodzi do zawarcia umowy i nie stosuje się przepisów krajowych dotyczących ustanowienia i funkcjonowania Europejskiej Rady Zakładowej.

Przedstawiciele pracowników mogą czasowo zrzec się wykonywania prawa do bycia informowanym i przeprowadzania z nimi konsultacji w sprawach o wymiarze wspólnotowym. Zasadniczo bowiem po upływie 2 lat mogą złożyć nowy wniosek o zwołanie kolejnego Specjalnego Zespołu Negocjacyjnego w celu podjęcia negocjacji.

Jak widać, koncepcja przyjęta przez Wspólnotę zakłada, że to same strony – przedsiębiorstwo/grupa przedsiębiorstw oraz pracownicy reprezentowani przez członków Specjalnego Zespołu Negocjacyjnego – ustalają sposób, zakres informacji i przeprowadzanych konsultacji dotyczących kwestii ponadnarodowych, tj. dotyczących całego przedsiębiorstwa/grupy przedsiębiorstw wspólnotowym lub co najmniej 2 przedsiębiorstw/zakładów znajdujących się w różnych państwach członkowskich.

Jeżeli strony nie zdołają zawrzeć wyżej wymienionego porozumienia i jednocześnie Specjalny Zespół Negocjacyjny nie podejmie uchwały o nierozpoczęciu albo zakończeniu rozpoczętych negocjacji, zastosowanie znajdą przepisy prawa krajowego państw członkowskich określające sposób ustanowienia Europejskiej Rady Zakładowej oraz zakres informacji i konsultacji o charakterze ponadnarodowym.

Należy podkreślić, że zastosowanie znajdą przepisy prawa tego z państw członkowskich, w którym znajduje się centralne kierownictwo przedsiębiorstwa/grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym (art. 7 ust. 1 w zw. z art. 4 dyrektywy). Oznacza to np., że gdy kierownictwo przedsiębiorstwa o zasięgu wspólnotowym znajduje się na terenie Polski, to z braku porozumienia w sprawie sposobu i zakresu informacji i konsultacji w kwestiach ponadnarodowych znajdą zastosowanie przepisy rozdziału 4 polskiej ustawy o Europejskiej Radzie Zakładowej, w tym art. 29 ust. 3 określający zakres informacji i konsultacji.

Podstawa prawna:

  • dyrektywa Rady nr 94/45/WE z 22 września 1994 r. w sprawie ustanowienia Europejskiej Rady Zakładowej lub trybu informowania i konsultowania pracowników w przedsiębiorstwach lub w grupach przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym (DzUrz L 254 z 30 września 1994 r., s. 64–72),
  • ustawa z 5 kwietnia 2002 r. o europejskich radach zakładowych (DzU nr 62, poz. 556 ze zm.).
reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Marta Maria Bandzmer

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »