| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Wynagrodzenia > Działalność socjalna > Czy można dokonywać potrąceń ze świadczeń z funduszu socjalnego

Czy można dokonywać potrąceń ze świadczeń z funduszu socjalnego

W praktyce budzi wątpliwości określenie, czy świadczenia wypłacane pracownikom z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych podlegają takiej ochronie jak z wynagrodzenia za pracę. Dotyczy to zwłaszcza możliwości dokonywania z nich przez pracodawcę potrąceń.

Przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu (art. 8 tej ustawy). Przy czym zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z funduszu oraz zasady przeznaczania środków funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej określa pracodawca w regulaminie uzgadnianym ze związkami zawodowymi. Natomiast pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, uzgadnia regulamin z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów. A zatem świadczenia z funduszu świadczeń socjalnych są przyznawane na zasadach określonych w regulaminie w zależności od sytuacji życiowej, rodzinnej, a zwłaszcza materialnej osób uprawnionych. Często są to dopłaty do wypoczynku wakacyjnego, zapomogi, pożyczki czy dotacje na rzecz osób uprawnionych. Kontrowersje w praktyce budzi możliwość potrącania z nich należności na rzecz pracodawcy lub innych wierzycieli. Podnoszone jest bowiem, że powinny one podlegać potrąceniom jedynie w ograniczonym zakresie tak jak wynagrodzenia za pracę.

Moim zdaniem jednak pogląd ten nie jest słuszny. Przede wszystkim świadczenia socjalne nie mają charakteru wynagrodzenia za pracę, nie są też związane ze świadczeniem pracy. Świadczenia socjalne to bowiem korzyści niezwiązane bezpośrednio z obowiązkami pracownika wynikającymi ze stosunku pracy i należytym ich wykonywaniem. Nie mają one zatem cech wynagrodzenia za pracę w rozumieniu przepisu art. 78 § 1 k.p. Ponadto mogą być one przyznawane nie tylko pracownikom, ale także innym osobom uprawnionym (chodzi tu np. o emerytów i rencistów – byłych pracowników i ich rodziny oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał w regulaminie prawo korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych – art. 2 pkt 5 ustawy o zfśs). Pomoc socjalna ma ponadto charakter uznaniowy, a przy jej przyznawaniu stosuje się wyłącznie kryteria socjalne. Istotne jest także, że świadczenia te nie są przyznawane ze środków własnych pracodawcy, lecz ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Pracodawca bowiem jedynie administruje środkami tego funduszu (art. 10 ustawy o zfśs), nie jest natomiast ich właścicielem. To także różni je od wynagrodzenia za pracę. Dlatego też – moim zdaniem – świadczenia z zfśs nie korzystają z ochrony tak jak wynagrodzenie za pracę. Nie mają więc do nich zastosowania art. 87–91 k.p. Oznacza to, że mogą być one potrącane w pełnej wysokości tak jak i inne wierzytelności. Warto też zauważyć, że świadczenia te nie zostały wyłączone z egzekucji na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, albowiem wyliczenie zawarte w art. 829–831 k.p.c. nie wymienia świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Przykład

Pani Alicja nie spłaciła zaciągniętej pożyczki. Komornik na wniosek wierzyciela dokonał zajęcia jej wynagrodzenia za pracę oraz innych jej wierzytelności i zwrócił się do pracodawcy pani Alicji o dokonanie potrącenia. Pracodawca pani Alicji przyznał jej świadczenie pieniężne z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych w kwocie 700 zł. Pracodawca całą tę kwotę przekazał na rachunek komornika, który przeznaczył ją na pokrycie niespłaconej pożyczki. Pani Alicja, nie zgadzając się z tym, złożyła pozew przeciwko pracodawcy, twierdząc, że nie mógł on dokonać potrącenia przyznanego świadczenia w pełnej wysokości, gdyż podlega ono szczególnej ochronie tak jak wynagrodzenie za pracę. Sąd jednak oddalił jej powództwo, gdyż pracodawca postąpił prawidłowo. Świadczenia z zfsś nie korzystają bowiem z takiej samej ochrony przed potrąceniami jak wynagrodzenie za pracę.

Podstawa prawna:

  • art. 84–91 Kodeksu pracy,
  • art. 829, art. 833 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego,
  • art. 8 ust. 1, art. 2 pkt 5, art. 10 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 14 listopada 1996 r. (I PKN 3/96, OSNAPiUS 1997/11/193),
  • wyrok SN z 17 lutego 2004 r. (I PK 217/03, OSNP 2004/24/419).
reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Polskie Centrum Kadrowo – Płacowe

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »