Kategorie

Umowa zlecenia a umowa o pracę

Beata Świętochowska-Lewczuk
Młodszy Specjalista ds. Personalnych
Umowa zlecenia a umowa o pracę. /Fot. Fotolia
Umowa zlecenia a umowa o pracę. /Fot. Fotolia
Częstą praktyką wśród pracodawców zatrudniających nowych pracowników jest zawieranie z nimi umów cywilnoprawnych w miejsce umów o pracę. Jest to bardzo wygodna i atrakcyjna forma współpracy dla danej firmy, która w ten sposób stara się zaoszczędzić koszty związane z zatrudnieniem. Najczęściej zawierane są umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług oraz umowy o dzieło.

Różnice między zleceniem a umową o pracę - zasiłek chorobowy

Po przeanalizowaniu zalet i wad zawierania umów cywilnoprawnych w miejsce umów o pracę, zdecydowanie więcej jest tych drugich w odniesieniu do pracowników. Mianowicie osobie zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia, nie gwarantuje ona minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie przysługują jej również żadne uprawnienia w postaci urlopów czy wynagrodzenia chorobowego. W tym ostatnim przypadku zleceniobiorcy wypłacany jest zasiłek chorobowy, ale dopiero po upływie 90 dni od dnia zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Dlatego, jeżeli zleceniobiorca nie zadeklaruje zleceniodawcy, że chce podlegać ubezpieczeniu chorobowemu, wówczas zasiłek chorobowy nie jest mu wypłacany na podstawie dostarczanych zwolnień lekarskich.

Brak uprawnień wynikających ze stosunku pracy

W przypadku wspomnianych już urlopów, które uregulowane zostały szczegółowo w Kodeksie pracy, przepisy te nie mają zastosowania do zleceniobiorców, ponieważ Ci podlegają przepisom Kodeksu cywilnego. W tej sytuacji zleceniobiorca umawia się indywidualnie ze zleceniodawcą w kwestii swojej nieobecności w firmie. Ponadto świadczenie usług w drodze umowy cywilnoprawnej nie wlicza się do stażu pracy i może to uniemożliwić takiej osobie skorzystanie z określonych uprawnień przewidzianych przepisami prawa pracy, jak np. z urlopu wychowawczego, dni opieki nad dzieckiem. Takim osobom po zakończeniu współpracy nie jest także wydawane świadectwo pracy, lecz w to miejsce na prośbę danego zleceniobiorcy wydane może być zaświadczenie wskazujące okres i typ współpracy, które i tak nie ma wpływu na przyznanie określonych uprawnień w przyszłości. Często również osoby zatrudnione w drodze umowy zlecenia czy dzieło pomijane są w kwestii typowania do szkoleń czy wypłaty wszelkich nagród w postaci np. premii uznaniowej, która przysługuje wyłącznie osobom zatrudnionym na podstawie umów o pracę (chyba że zostanie wprowadzony odpowiedni zapis w umowie zlecenia lub zawarty aneks do umowy o odpowiedniej treści przyznający zleceniobiorcy określoną nagrodę pieniężną).

Polecamy produkt: Umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne od 1 stycznia 2017 r.

Brak stabilizacji zatrudnienia i ochrony przed zwolnieniem

Umowa cywilnoprawna może zostać rozwiązana przez zleceniodawcę w każdym czasie i bez podawania jakiejkolwiek przyczyny, co powoduje, że zleceniobiorca nie ma zagwarantowanej stabilizacji zatrudnienia, gdyż co do zasady współpraca może zakończyć się z dnia na dzień. Brak jest w tym przypadku ochrony przewidzianej w kodeksie pracy w zakresie rozwiązywania umowy o pracę. Ochrona przed zwolnieniem nie dotyczy także kobiet w ciąży. I tu przykładowo pracownica zatrudniona na podstawie umowy na okres próbny, umowy na czas określony czy na czas wykonania określonej pracy jest chroniona przez przepisy prawa pracy  przed rozwiązaniem stosunku pracy. Dzieje się tak, jeżeli jedna z takich umów zawarta została na okres dłuższy niż 1 miesiąc i ulegałaby rozwiązaniu po upływie 3 miesiąca ciąży, wówczas bowiem pracodawca ma obowiązek z mocy prawa przedłużyć taką umowę do dnia porodu (art. 177 par. 3 k.p.). W przypadku umów cywilnoprawnych takie przepisy nie mają zastosowania.

Porozmawiaj o tym na FORUM

Korzyści dla firmy

Reklama

Dla spółek umowy cywilnoprawne niosą zdecydowanie więcej korzyści niż zatrudnianej osobie, ponieważ dotyczą one przede wszystkim odprowadzanych składek do ZUS i opodatkowania, gdyż ze strony firmy nie ma obowiązku opłacania składki chorobowej, a w przypadku studentów zleceniodawca w ogóle zwolniony jest z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. Koniecznym jest jednak przypomnienie, że z takich ulg firmy mogą korzystać zaledwie do końca 2015 r., ponieważ już od stycznia 2016 r. wprowadzony zostanie powszechny obowiązek oskładkowania umów zleceń w przypadku, gdy wynagrodzenie będzie przekraczać kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Firma współpracując z daną osobą na podstawie umowy cywilnoprawnej, ma również inne dodatkowe korzyści, ponieważ nie ponosi ona kosztów np. w zakresie wypłaty wynagrodzenia za czas urlopu, przestoju, choroby czy macierzyństwa, gdyż przy umowie zlecenia czy umowie o dzieło przepisy zawarte w kodeksie pracy normujące powyższe kwestie, nie obowiązują.  Jest to znaczna oszczędność zwłaszcza przy zatrudnianiu większej liczby zleceniobiorców. Ponadto w razie wypadku przy pracy zleceniodawca nie musi wypłacać poszkodowanym osobom jakichkolwiek odszkodowań, a w razie problemów finansowych spółki i związanej z tym niewypłacalności nie zawsze ma obowiązek wypłaty wynagrodzenia z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (odprowadzanie składek na FGŚP obowiązkowe jest tylko wtedy, gdy zleceniobiorca od wypłacanego wynagrodzenia odprowadza składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe).

Umowa zlecenie - kiedy podatek a kiedy ZUS?

Obchodzenie przepisów prawa

Reklama

Firmy stosując umowy cywilnoprawne w miejsce umów o pracę, narażają się na ogromne ryzyko, ponieważ bardzo często takie umowy mogą być uznane za umowy o pracę i postrzegane jako omijanie prawa. Przede wszystkim osoba świadcząca dane usługi nie ma obowiązku podporządkowania się swojemu przełożonemu, o czym stanowi art.. 22 k.p., definiując pojęcie stosunku pracy. Zleceniobiorcy nie obowiązują też stałe godziny pracy, ponieważ ma on znacznie większą swobodę w wykonywaniu swoich czynności i tym samym prawo do samodzielnego organizowania sobie pracy własnej, również jego obowiązki może wykonywać za niego osoba trzecia.

Należy pamiętać, że jeżeli praca ma być wykonywana w warunkach określonych w art. 22 k.p., czyli na podstawie podporządkowania, osobiście, odpłatnie, w określonym ściśle miejscu i czasie to umowa ta postrzegana będzie jako umowa o pracę. Art. 281  § 1 stanowi, że zawarcie umowy cywilnoprawnej z osobą, która świadczy pracę w powyższych warunkach, stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika i zagrożone jest karą grzywny w wysokości od 1000 do 30.000 tys. zł.

Inspektor pracy lub osoba świadcząca pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej może wnieść powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli mimo nazwy zawartej umowy jej elementy przemawiają za stosunkiem pracy. Oznacza to, że jeżeli elementy zawarte w umowie zlecenia typowe dla stosunku pracy mają charakter przeważający w stosunku do cech, jakie powinny dominować w umowie cywilnoprawnej to jest to naruszenie prawa. Art. 22 (1) k.p. wyraźnie wskazuje, że zatrudnienie w powyższych warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Oznacza to, że zarówno  sam charakter umowy, jak i sposób wykonywanej pracy mogą zostać podważone i uznane za stosunek pracy.

Oprócz samego powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy, poszkodowany pracownik może wystąpić o zapłatę brakującej części wynagrodzenia, np. za nadgodziny, urlopy i wszelkie inne świadczenia.

Podstawa prawna:

  • Art. 22, 22 (1), 177 par. 3 k.p , art. 281  § 1  ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1974 Nr 24, poz. 141 z późn.zm.)
  • Art. 734 - 751 -ustawy z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?